هوپرزین A از خزه کلاب چینی Huperzia serrata مشتق شده و بهعنوان مادهای با چندین ویژگی توصیف میشود که میتواند برای AD مفید باشد. این مرور به دنبال یافتن کارآزماییهای تصادفیسازیشدهای بود که تاثیر هوپرزین A را با گروه کنترل در بیماران مبتلا به AD مقایسه کردند. شش کارآزمایی شناسایی شدند، اما اکثر کارآزماییها از کیفیت روششناسی (methodology) پائینی برخوردار بودند. اگرچه به نظر میرسد هوپرزین A تاثیرات مفیدی بر بهبود عملکرد کلی شناختی، وضعیت کلی بالینی، اختلال رفتاری و عملکرد اجرایی بیماران مبتلا به AD دارد، وجود کارآزماییهای کوچک شامل تعداد محدود بیمار و کیفیت روششناسی پائین آنها منجر به ارزیابی محتاطانه نتایج شدند. انجام کارآزماییهای تصادفیسازیشده بزرگتر و با کیفیت بالا در این زمینه مورد نیاز است.
مطالعه چکیده کامل
بیماری آلزایمر (Alzheimer's disease; AD) بهدلیل شیوع فزاینده، طولانی بودن دوره بیماری، بار (burden) فرد مراقب و هزینههای بالای مراقبت، به یک مشکل عمده در حوزه سلامت عمومی در سراسر جهان تبدیل شده است. تخریب نورونهای حاوی استیلکولین (acetylcholine) در بخش قدامی مغز در بروز نشانههای AD نقش دارد. مهارکنندههای کولیناستراز (cholinesterase inhibitors) میتوانند از تخریب استیلکولین جلوگیری کرده و در نتیجه، اثربخشی نورونهای کولینرژیک باقیمانده را افزایش دهند. هوپرزین (Huperzine) A یک مهارکننده خطی رقابتی و برگشتپذیر برای آنزیم استیلکولیناستراز (acetyl cholinesterase) است که گفته میشود دارای فعالیت مرکزی و محیطی بوده و توانایی محافظت از سلولها را در برابر پروکسید هیدروژن، پروتئین بتا-آمیلوئید (یا پپتید (peptide))، گلوتامات، ایسکمی و سمّیت سلولی (cytotoxicity) و آپوپتوز (apoptosis) ناشی از استوروسپورین (staurosporine) دارد. این ویژگیها ممکن است هوپرزین A را بهعنوان عاملی نویدبخش برای درمان دمانس (dementia) (از جمله AD) معرفی کند.
اهداف
ارزیابی اثربخشی بالینی و بیخطری (safety) استفاده از هوپرزین A در درمان بیماران مبتلا به AD.
روشهای جستوجو
پایگاه ثبت تخصصی گروه دمانس و بهبود شناختی در کاکرین در تاریخ 1 فوریه 2006 با استفاده از واژه *huperzin جستوجو شد. پایگاه ثبت تخصصی CDCIG شامل رکوردهایی از تمام بانکهای اطلاعاتی عمده مراقبت سلامت (MEDLINE؛ EMBASE؛ PsycINFO؛ CINAHL؛ SIGLE؛ ISTP؛ INSIDE؛ LILACS)، همچنین بسیاری از بانکهای اطلاعاتی کارآزماییها و منابع علمی خاکستری (grey literature) است. علاوهبر این، بانکهای اطلاعاتی CBM و AMED و وبسایتهای مرتبط جستوجو شده و برخی از مجلات نیز بهصورت دستی جستوجو شدند. جهت دسترسی به منابع منتشرنشده ،با متخصصان این حوزه مکاتبه شد و مقالات بهدستآمده برای یافتن منابع بیشتر جستوجو شدند.
معیارهای انتخاب
تمام کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده (randomised controlled trials; RCTs) مرتبط که اثربخشی و بیخطری استفاده از هوپرزین A را برای درمان AD بررسی کردند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دادهها توسط دو نویسنده بهطور مستقل از هم و با استفاده از فرم خودساخته استخراج اطلاعات، به دست آمدند و وارد نرمافزار RevMan 4.2.10 شدند. متاآنالیزها زمانی انجام شدند که بیشاز یک کارآزمایی دادههایی را در مورد یک پیامد مشابه در بیمارانی که به اندازه کافی مشابه بودند، ارائه دادند. هرگاه ناهمگونی (heterogeneity) میان نتایج مشاهده شد، آنالیز اثرات تصادفی (random effects) صورت گرفت. بهدلیل استفاده از مقیاسها و دورههای مختلف درمان، از تفاوتهای استانداردشده در میانگین معیارهای پیامد استفاده شد.
نتایج اصلی
شش کارآزمایی در مجموع شامل 454 بیمار با معیارهای ورود به این مرور مطابقت داشتند. سطح کیفیت روششناسی (methodology) اغلب کارآزماییهای واردشده بالا نبود. هوپرزین A در مقایسه با دارونما (placebo)، تاثیرات مفیدی بر بهبود عملکرد کلی شناختی اندازهگیریشده توسط MMSE (WMD: 2.81؛ 95% CI؛ 1.87 تا 3.76؛ P < 0.00001) و ADAS-Cog در شش هفته (WMD: 1.91؛ 95% CI؛ 1.27 تا 2.55) و در 12 هفته (WMD: 2.51؛ 95% CI؛ 1.74 تا 3.28)، ارزیابی کلی بالینی اندازهگیریشده توسط CDR (WMD: -0.80؛ 95% CI؛ 0.95- تا 0.65-) و CIBIC-plus (OR: 4.32؛ 95% CI؛ 2.37 تا 7.90)، اختلال رفتاری اندازهگیریشده توسط ADAS-non-Cog در شش هفته (WMD: -1.33؛ 95% CI؛ 2.12- تا 0.54-) و در 12 هفته (WMD: -1.52؛ 95% CI؛ 2.39- تا 0.65-)، و همچنین عملکرد اجرایی اندازهگیریشده توسط ADL (WMD = -7.17؛ 95% CI؛ 9.13- تا 5.22-؛ P < 0.00001) داشت. بااینحال، هوپرزین A نسبت به دارونما در بهبود عملکرد کلی شناختی که توسط مقیاس دمانس هاسگاوا (Hasegawa Dementia Scale; HDS) اندازهگیری شد (WMD: 2.78؛ 95% CI؛ 0.17- تا 5.73؛ P = 0.06) و در بهبود عملکرد خاص شناختی اندازهگیریشده توسط مقیاس حافظه وشلر (Weshler Memory Scale; WMS) (WMD = 6.64؛ 95% CI؛ 3.22- تا 16.50؛ P = 0.19) برتری نداشت. هیچ دادهای در مورد کیفیت زندگی و بار فرد مراقب در دسترس نبود. عوارض جانبی هوپرزین A خفیف بودند و هیچ تفاوت معنیداری در عوارض جانبی میان گروههای هوپرزین A و گروههای کنترل وجود نداشت.
نتیجهگیریهای نویسندگان
براساس شواهد موجود، به نظر میرسد هوپرزین A تاثیرات مفیدی بر بهبود عملکرد کلی شناختی، وضعیت کلی بالینی، اختلال رفتاری و عملکرد اجرایی دارد، و هیچ عارضه جانبی جدی آشکاری برای بیماران مبتلا به AD ندارد. بااینحال، فقط یک مطالعه از کیفیت و حجمنمونه مناسب برخوردار بود. بنابراین شواهد کافی برای ارائه هرگونه توصیه در مورد استفاده از آن در دست نیست. برای ارزیابی دقیقتر تاثیرات، انجام کارآزماییهایی با طراحی دقیق، تصادفیسازیشده، چندمرکزی و با حجمنمونه بزرگ در مورد تجویز هوپرزین A برای درمان AD مورد نیاز است.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
