هدف از برنامههای تردد (travel plans)، کاهش استفاده از خودرو و ترویج شیوههای فعالتر و پایدارتر تردد، مانند پیادهروی و دوچرخهسواری، است. این مرور بر برنامههای تردد در سازمانها، مانند محیط کار یا مدارس، تمرکز دارد. دلایل اصلی استفاده از برنامههای تردد، کاهش بار ترافیک و سازگاری با محیط زیست است، اما معمولا ادعا میشود که این برنامهها موجب ارتقای سطح سلامت نیز میشوند. در این مرور، 17 مطالعه را وارد کردیم. یک مطالعه نشان داد که ترویج پیادهروی در محل کار، برخی جنبههای سلامت را، از جمله سلامت روان، بهبود بخشید، اما هیچ مطالعه دیگری تاثیرات آن را بر سلامت بهطور مستقیم اندازهگیری نکرد. تمام 17 مطالعه، تغییرات حاصل در شیوههای سفر را بررسی کردند. اگرچه برخی مطالعات نشان دادند که برنامههای تردد موجب افزایش پیادهروی شد، برخی دیگر چنین نتیجهای را نگرفتند. در مجموع، شواهد کافی وجود ندارد که نشان دهد اعمال برنامههای تردد، در تغییر نحوه جابهجایی افراد یا بهبود سلامت آنها موثر هستند یا خیر. در حال حاضر، برنامههای تردد سازمانی باید بهعنوان بخشی از مطالعات پژوهشی با طراحی مناسب صورت گیرند.
مطالعه چکیده کامل
پیشینه
وابستگی به استفاده از خودرو، پیامدهای گستردهای برای سلامت به همراه دارد، از جمله دامن زدن به کمتحرکی جسمانی، آسیبهای ناشی از سوانح رانندگی، آلودگی هوا و انزوای اجتماعی، و همچنین تثبیت سبک زندگی که مستلزم صرف انرژی ناپایدار از منظر زیستمحیطی است. برنامههای تردد (travel plans)، مداخلاتی با مولفههای گوناگون رفتاری و ساختاری هستند که هدف آنها کاهش استفاده از خودروهای تکسرنشین و افزایش بهکارگیری روشهای جایگزین مانند پیادهروی، دوچرخهسواری و حملونقل عمومی است. این مرور بر برنامههای تردد سازمانی در مدارس، موسسات آموزش عالی و محیطهای کاری تمرکز دارد. این برنامهها با توجه به خاستگاه نظری مشترک، در اهداف و طراحی مداخله، همسویی نزدیکی با یکدیگر دارند.
اهداف
ارزیابی تاثیرات برنامههای تردد سازمانی بر سلامت، از طریق اندازهگیری مستقیم یا از طریق تغییر در شیوههای تردد و سفر.
روشهای جستوجو
بانکهای اطلاعاتی الکترونیکی زیر را جستوجو کردیم: Transport (1988 تا جون 2008)؛ MEDLINE (1950 تا جون 2008)؛ EMBASE (1947 تا جون 2008)؛ CINAHL (1982 تا جون 2008)؛ ERIC (1966 تا جون 2008)؛ PSYCINFO (1806 تا جون 2008)؛ Sociological Abstracts (1952 تا جون 2008)؛ BUILD (1989 تا 2002)؛ Social Sciences Citation Index (1900 تا جون 2008)؛ Science Citation Index (1900 تا جون 2008)؛ Arts & Humanities Index (1975 تا جون 2008)؛ بانک اطلاعاتی مرورهای سیستماتیک کاکرین (Cochrane Database of Systematic Reviews) (تا آگوست 2008)؛ CENTRAL (تا آگوست 2008)؛ پایگاه ثبت گروه صدمات در کاکرین (تا دسامبر 2009)؛ C2-RIPE (تا جولای 2008)؛ C2-SPECTR (تا جولای 2008)؛ پایاننامهها و تزهای ProQuest (1861 تا جون 2008). همچنین فهرست منابع مقالات مرتبط، مجموعه مقالات کنفرانسها و منابع اینترنتی را جستوجو کردیم. هیچ نوع محدودیتی را در جستوجو از نظر تاریخ انتشار، زبان نگارش یا وضعیت انتشار اعمال نکردیم.
معیارهای انتخاب
کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده و مطالعات کنترلشده قبل و بعد مربوط به برنامههای تغییر رفتار تردد که در یک محیط سازمانی اجرا شدند و پیامد اندازهگیریشده در آنها تغییر در شیوه تردد یا پیامدهای سلامت بود. هم تاثیرات مثبت و هم تاثیرات منفی بر سلامت در نظر گرفته شدند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو نویسنده بهطور مستقل از هم واجد شرایط بودن کارآزماییها را ارزیابی کردند، کیفیت آنها را ارزیابی کرده، و دادهها را استخراج کردند.
نتایج اصلی
هفده مطالعه وارد این مرور شدند. ده مورد در محیط مدرسه، دو مورد در دانشگاهها و پنج مورد در محیط کار انجام شدند. یک مطالعه بهطور مستقیم پیامدهای سلامت را اندازهگیری کرد، تمامی مطالعات واردشده پیامدهای مربوط به شیوه تردد را بررسی کردند. دو کارآزمایی خوشهای (cluster)-تصادفیسازی و کنترلشده در محیط مدرسه، هیچ تغییری را در شیوه تردد نشان ندادند یا نتایج متفاوتی بههمراه داشتند. یک کارآزمایی تصادفیسازی و کنترلشده در محیط کار، که بر گروهی از افراد از پیشانتخابشده و در حال تأمل یا آمادهسازی برای ترددهای فعال انجام شد، بهبود کیفیت زندگی مرتبط با سلامت را در برخی از زیرمقیاسها و همچنین افزایش پیادهروی را نشان داد. دو مطالعه کنترلشده قبل و بعد نشان دادند که مداخلات رفتوآمد به مدرسه، میزان پیادهروی را افزایش داد. دیگر مطالعات با خطر بالای سوگیری (bias) ارزیابی شدند. هیچیک از مطالعات واردشده در کشورهایی با سطح درآمد پائین یا متوسط انجام نشدند، و هیچ مطالعهای توزیع اجتماعی تاثیرات یا عوارض جانبی مانند آسیبها را بررسی نکرد.
نتیجهگیریهای نویسندگان
برای تعیین اینکه برنامههای تردد سازمانی در بهبود سلامت یا تغییر شیوه تردد موثر هستند یا خیر، شواهد کافی وجود ندارد. برنامههای تردد سازمانی را باید بهعنوان مداخلات پیچیده ارتقای سلامت در نظر گرفت که بسته به بافت و بستر محیطی که در آن مطرح میشوند، پتانسیل قابل توجهی برای تاثیرگذاری بر پیامدهای سلامت جامعه دارند. با توجه به فقدان شواهد فعلی، برنامههای تردد سازمانی باید در چارچوب مطالعات پژوهشی با طراحی قوی، مانند کارآزماییهای خوشهای-تصادفیسازیشده (cluster-randomised) با طراحی خوب، اجرا شوند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.




