مردان مبتلا به سرطان پروستات پیشرفته و متاستازهای دردناک استخوانی، گروهی از بیماران هستند که درمان آنها دشوار است. دادههای حاصل از کارآزماییهای تصادفیسازیشده اخیر شیمیدرمانی، بهبودی در بقای کلی (overall survival; OS)، تسکین درد و کیفیت زندگی را با این نوع درمان نشان میدهند. عوارض جانبی شایع بوده و میتوانند شدید باشند. شیمیدرمانی یک گزینه درمانی را برای مردان مبتلا به سرطان پروستات مقاوم به هورمون (hormone-refractory prostate cancer; HRPC) ارائه میدهد، اما تصمیم برای درمان باید با دقت توسط بیمار و پزشک در نظر گرفته شود. برای یافتن عوامل جدید و بهتر، انجام مطالعات بیشتری مورد نیاز است.
مطالعه چکیده کامل
سرطان پروستات عمدتا مردان مسن را تحت تاثیر قرار میدهد، و بروز آن در طول دهه گذشته بهطور پیوستهای افزایش یافته است. مدیریت این بیماری مملو از اختلافنظر و چالش است. در مردان مبتلا به سرطان پروستات پیشرفته و متاستاتیک، هورموندرمانی تقریبا بهعنوان درمان اولیه انتخابی در کل دنیا پذیرفته شده و در اکثر بیماران پاسخهای خوبی را ایجاد میکند. بااینحال، بسیاری از بیماران عود میکنند و در برابر دستکاری بیشتر هورمون (hormone manipulation) مقاوم میشوند؛ چشمانداز این بیماران ضعیف است. بسیاری از آنها بیماریای دارند که به استخوانها گسترش یافته و با درد شدید همراه است. درمانهای این مردان شامل شیمیدرمانی، بیسفسفوناتها، رادیوتراپی تسکینی (palliative radiotherapy)، و رادیوایزوتوپها (radioisotopes) هستند. شیمیدرمانی سیستمیک سالهاست که در مردان مبتلا به سرطان پروستات مقاوم به هورمون (hormone-refractory prostate cancer; HRPC) ارزیابی شده و نتایج ناامیدکنندهای داشته است. بااینحال، مطالعات جدیدتر با عوامل جدیدتر نتایج دلگرمکنندهای را نشان دادهاند. بنابراین، بررسی ارزش شیمیدرمانی در این بیماری ضروری است.
اهداف
هدف از این مرور، ارزیابی نقش شیمیدرمانی در مردان مبتلا به HRPC متاستاتیک است. پیامد اصلی، بقای کلی (overall survival; OS) بود. اهداف ثانویه شامل تاثیر شیمیدرمانی بر تسکین درد، پاسخ آنتیژن اختصاصی پروستات (prostate-specific antigen; PSA)، کیفیت زندگی، و سمیّت مرتبط با درمان هستند.
روشهای جستوجو
کارآزماییها با جستوجو در بانکهای اطلاعاتی الکترونیکی، مانند MEDLINE، و جستوجوی دستی در مجلات مرتبط و مجموعه مقالات کنفرانسها شناسایی شدند. هیچ محدودیتی از نظر زبان یا مکان انتشار مقاله وجود نداشت.
معیارهای انتخاب
فقط کارآزماییهای تصادفیسازیشده منتشرشده از شیمیدرمانی در بیماران مبتلا به HRPC واجد شرایط ورود به این مرور بودند. مقایسههای تصادفیسازیشده از رژیمهای مختلف شیمیدرمانی، شیمیدرمانی در مقایسه با بهترین استاندارد مراقبت یا دارونما (placebo)، به این مرور مرتبط بودند. مطالعات تصادفیسازیشده با افزایش دوز در این مرور وارد نشدند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
جداول استخراج دادهها بهطور خاص برای این مرور طراحی شدند تا به گردآوری دادهها کمک کنند. دادهها از مطالعات مرتبط استخراج شده و شامل اطلاعات مربوط به طراحی کارآزمایی، شرکتکنندگان، و پیامدها بودند. کیفیت کارآزمایی همچنین با استفاده از یک سیستم امتیازدهی برای تصادفیسازی، کورسازی (blinding) و شرح انصراف بیمار از حضور در مطالعه ارزیابی شد.
نتایج اصلی
از 107 کارآزمایی تصادفیسازیشده شیمیدرمانی در سرطان پروستات پیشرفته که توسط روشهای جستوجو شناسایی شدند، 47 مورد در این مرور وارد شدند و 6929 بیمار مبتلا به HRPC را بررسی کردند.
فقط دو کارآزمایی مداخلات شیمیدرمانی مشابه را مقایسه کردند و بنابراین انجام متاآنالیز مناسب نبود. سطح کیفیت برخی از کارآزماییها به دلیل گزارشدهی ضعیف، تعداد کم بیماران یا طراحی ضعیف کارآزمایی، پائین بود. برای شفافسازی، کارآزماییها براساس داروی اصلی مورد استفاده دستهبندی شدند، اما این یک گروهبندی قطعی نبود، زیرا بسیاری از کارآزماییها از چندین عامل استفاده کردند و واجد شرایط ورود در تعدادی از طبقهبندیها بودند. طبقهبندیهای دارویی شامل استراموستین (estramustine)، 5-فلورواوراسیل (fluorouracil)، سیکلوفسفامید (cyclophosphamide)، دوکسوروبیسین (doxorubicin)، میتوکسانترون (mitoxantrone) و دوستاکسل (docetaxel) بودند. فقط مطالعاتی که از دوستاکسل (docetaxel) استفاده کردند، بهبودی قابل توجهی را در بقای کلی در مقایسه با بهترین استاندارد مراقبت گزارش کردند، اگرچه این افزایش اندک بود (< 2.5 ماه). میانگین درصد بیمارانی که حداقل 50% کاهش در PSA نسبت به شروع مطالعه داشتند، به شرح زیر بود: استراموستین 48%؛ 5-فلورواوراسیل 20%؛ دوکسوروبیسین 50% (فقط یک مطالعه)؛ میتوکسانترون 33%؛ و دوستاکسل 52%. تسکین درد در 35% تا 76% از بیمارانی که رژیمهای تکعاملی یا ترکیبی را دریافت کردند، گزارش شد. یک رژیم سه-هفتهای دوستاکسل در مقایسه با میتوکسانترون بههمراه پردنیزون (رژیم دوم بهعنوان درمان استاندارد برای HRPC در ایالات متحده تائید شد) تسکین درد را بهطور قابل توجهی بهبود بخشید. تمام عوامل شیمیدرمانی، چه بهصورت تکی و چه بهصورت ترکیبی، با سمیّت همراه بودند؛ عمدهترین آنها سرکوب مغز استخوان، سمیّت دستگاه گوارش، سمیّت قلبی، نوروپاتی و ریزش مو بودند. کیفیت زندگی با دوستاکسل در مقایسه با میتوکسانترون بههمراه پردنیزون بهطور قابل توجهی بهبود یافت.
نتیجهگیریهای نویسندگان
به دلیل سمیّت مرتبط با شیمیدرمانی و پاسخ ضعیف به آن، بهطور مرسوم به بیماران مبتلا به HRPC بهعنوان یک درمان روتین پیشنهاد نشده است. دادههای اخیر از مطالعات تصادفیسازیشده، بهویژه مواردی که از دوستاکسل استفاده کردند، بهبودیهای دلگرمکنندهای را در بقای کلی، تسکین نشانهها و بهبود کیفیت زندگی ارائه دادهاند. شیمیدرمانی باید بهعنوان یک گزینه درمانی برای بیماران مبتلا به HRPC در نظر گرفته شود. بااینحال، بیماران باید براساس خطرات و مزایای شیمیدرمانی، تصمیم آگاهانهای بگیرند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
