این مرور سیستماتیک، اثربخشی اسیدهای چرب امگا-3 را برای درمان اختلال دوقطبی بررسی کرد. پنج کارآزمایی تصادفیسازی و کنترلشده، معیارهای ورود را برای این مرور داشتند. فقط یک کارآزمایی دادههایی را ارائه داد که قابل آنالیز بودند و اتیل-EPA را بهعنوان یک درمان کمکی در یک جمعیت سرپایی مختلط بررسی کردند. برخی از مزایای مثبت برای نشانههای افسردگی یافت شد اما برای وضعیت شیدایی خیر، و هیچ عارضه جانبی گزارش نشد. در حال حاضر، شواهد کافی برای ارائه توصیههای روشن در مورد مصرف اسیدهای چرب امگا-3 در درمان اختلال دوقطبی وجود ندارد. بااینحال، با توجه به فواید عمومی امگا-3 برای سلامت و بیخطر بودن مصرف آن، شواهد اولیه حاصل از این مرور، دلیلی محکم را برای انجام کارآزماییهایی با قدرت کافی و کیفیت بالا در جمعیتهای شاخص خاص ارائه میدهد.
مطالعه چکیده کامل
پیشینه
اختلال دوقطبی یک اختلال روانپزشکی پیچیده است که میان سی علت اصلی ناتوانی در سراسر جهان جای دارد. تثبیتکنندههای خلقوخو، مداخله دارویی اصلی، هم در درمان دورههای حاد و هم در پیشگیری این وضعیت، هستند. بااینحال، شواهد فزایندهای وجود دارد که نشان میدهد مصرف مکملهای غذایی حاوی اسیدهای چرب امگا-3 ممکن است در شرایط روانپزشکی، بهویژه مواردی که شامل اختلالات خلقوخو هستند، مفید باشند.
اهداف
مرور اثربخشی اسیدهای چرب امگا-3 بهعنوان یک درمان تکدارویی (monotherapy) یا درمان کمکی در مدیریت بالینی اختلال دوقطبی.
روشهای جستوجو
جستوجوهای الکترونیکی در بانکهای اطلاعاتی زیر انجام شدند: مطالعات CCDANCTR و منابع CCDANCTR در تاریخ 2008/12/2. جستوجوهای تکمیلی در Biological Abstracts؛ CINAHL؛ کتابخانه کاکرین؛ CCDAN Register؛ EMBASE؛ MEDLINE و PsycINFO صورت گرفتند. روشهای جستوجو همچنین شامل جستوجو در منابع استنادشده، تماس شخصی با تمام نویسندگان مطالعاتی که در ابتدا در مطالعه وارد شدند و تماس با شرکتهای داروسازی تولیدکننده امگا-3 بودند.
معیارهای انتخاب
تمام کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده مرتبط در این مرور وارد شدند. مطالعاتی که شامل مردان و زنان در تمام سنین و با تشخیص اختلال دوقطبی بودند، واجد شرایط ورود به مطالعه بودند. مطالعاتی که از هر نوع یا دوزی از درمان با اسید چرب امگا-3 بهعنوان تکدرمانی یا علاوهبر دارودرمانی استاندارد استفاده کردند، واجد شرایط در نظر گرفته شدند. پیامد اولیه، شدت نشانهها بود؛ و پیامدهای ثانویه عبارت بودند از عوارض جانبی، انصراف از درمان و رضایت از درمان.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو نویسنده مرور (SF و AS) بهطور مستقل از هم استنادهای شناسایی شده را از این جستوجو بررسی کردند. چکیدهمقالات بالقوه مرتبط، شناسایی شده و مقالات کامل سفارش داده شدند و از نظر ورود و کیفیت روششناسی (methodology) مجددا ارزیابی شدند. تمام دادههای مرتبط استخراج شدند. برای دادههای پیامد پیوسته (continuous outcome)، از تفاوت میانگین وزندهیشده (WMD) با 95% فواصل اطمینان (CI) استفاده شد.
نتایج اصلی
پنج مطالعه معیارهای ورود به این مرور را داشتند، بااینحال، کیفیت روششناسی (methodology) آنها بسیار متغیر بود. فقط یک مطالعه، شامل 75 شرکتکننده، دادههایی را برای آنالیز ارائه داد و مزیت درمان فعال را نسبت به کنترل برای سطوح نشانههای افسردگی (WMD؛ 3.93-؛ 95% CI؛ 7.00- تا 0.86-) و نمرات Clinical Global Impression (WMD؛ 0.75-؛ 95% CI؛ 1.33- تا 0.17-) نشان داد، اما برای وضعیت شیدایی (mania) اینطور نبود (WMD؛ 2.81-؛ 95% CI؛ 7.68- تا 1.90). هیچ عارضه جانبی جدی در پنج مطالعه گزارش نشد. الگوی خروج بیماران از مطالعه میان مطالعات بسیار متغیر بود.
نتیجهگیریهای نویسندگان
نتایج یک مطالعه تاثیرات مثبت امگا-3 را بهعنوان یک درمان کمکی برای نشانههای افسردگی، اما نه نشانههای شیدایی، در اختلال دوقطبی نشان داد. با توجه به دادههای محدود موجود، این یافتهها باید با احتیاط در نظر گرفته شوند. نیاز مبرمی به انجام کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده با طراحی و روش اجرای خوب در این زمینه وجود دارد.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.




