درمانهای دارویی، درمان اصلی اختلال دوقطبی هستند. بااینحال، آنها بهتنهایی برای مدیریت بالینی این اختلال کافی نیستند. مطالعات انجامشده در مورد مداخلات روانی-اجتماعی برای درمان اختلالات روانی مانند اسکیزوفرنی و اضطراب نشان میدهند که این مداخلات، درمانهای موثری هستند. گزارشهای موجود در منابع علمی نشان میدهند که آنها ممکن است برای افراد مبتلا به اختلال دوقطبی نیز مفید باشند. نقش خانواده در مراقبت از افراد مبتلا به اختلال دوقطبی مهم است، بهطوریکه عملکرد موثر خانواده به حفظ تعادل روانشناختی فرد کمک میکند. این مرور سیستماتیک، اثربخشی هرگونه مداخله روانی-اجتماعی خانواده را برای افراد مبتلا به اختلال دوقطبی و/یا خانوادهها و مراقبان آنها بررسی کرد. هفت کارآزمایی تصادفیسازی و کنترلشده (393 شرکتکننده) در این مرور وارد شدند که همگی مداخلات روانآموزشی (psychoeducational interventions) را ارزیابی کردند. پنج مطالعه مداخلات خانواده را در مقابل عدم درمان، و سه مطالعه یک نوع یا شیوه مداخله خانواده را در مقابل مداخله خانواده دیگر مقایسه کردند. تفاوتهای موجود در مداخلات، معیارهای پیامد و نقاط پایانی مورد استفاده در کارآزماییها، به ما اجازه انجام متاآنالیز را ندادند. درحالیکه نتایج حاصل از مطالعات فردی، تاثیر قابل توجهی را برای مداخلات خانواده هنگام افزودن به دارودرمانی نشان ندادند، این مطالعات شواهد کافی را برای نتیجهگیری که بتوان آن را به بالین روزمره تعمیم داد، ارائه نمیدهند. انجام تحقیقات بیشتر با استفاده از روششناسی (methodology) کارآزمایی تصادفیسازی و کنترلشده مناسب و ارزیابی مداخلات خانواده غیر از آموزش روانی در این موضوع مهم و کمتر بررسیشده، مورد نیاز است.
مطالعه چکیده کامل
درمانهای دارویی، مداخله اصلی برای مدیریت بالینی اختلال دوقطبی هستند. بااینحال، آنها به تنهایی برای کنترل نشانهها و حفظ عملکرد روانی-اجتماعی کافی نیستند. مداخلات روانی-اجتماعی کمکی ممکن است به بهبود وضعیت بیمار و سیر بیماری کمک کنند. مداخلات خانواده (family interventions) شایسته توجه ویژه هستند، زیرا میتوانند به کاهش بار (burden) مراقبت که بر دوش بستگان و مراقبان سنگینی میکند، کمک کنند، که بهنوبهخود وظیفه حمایت از بیمار را تسهیل میکنند.
اهداف
هدف از این مرور، بررسی اثربخشی مداخلات خانواده در درمان اختلال دوقطبی در مقایسه با عدم انجام مداخله و دیگر اشکال مداخله بود.
روشهای جستوجو
ما بانکهای اطلاعاتی الکترونیکی CCDANRCT-Studies و CCDANCTR-References را در تاریخ 1/8/2007؛ CENTRAL (2006-3)؛ MEDLINE (2006)؛ EMBASE (2006) و LILACS (2006) و فهرست منابع مطالعات واردشده را جستوجو کردیم. ما همچنین با نویسندگان ارتباط شخصی برقرار کردیم.
معیارهای انتخاب
کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده (randomised controlled trials; RCTs) و کارآزماییهای شبه-تصادفیسازیشده را وارد کردیم. شرکتکنندگان عبارت بودند از افراد مبتلا به اختلال دوقطبی و بستگان یا مراقبان آنها؛ مداخلات روانی-اجتماعی خانواده از هر نوع در نظر گرفته شدند؛ پیامدهای اولیه، تغییرات در وضعیت نشانهها و میزان عود بودند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دادهها توسط دو نفر از نویسندگان مرور بهصورت جداگانه استخراج شدند. ارزیابی کیفیت مطالعات واردشده انجام شد. یافتهها بهصورت توصیفی ارائه شدند. در جاییکه مطالعات کافی وجود داشتند، دادههای دوحالتی (dichotomous data) با استفاده از نسبت خطر و دادههای پیوسته (continuous data) با استفاده از تفاوت میانگین وزندهیشده، با 95% فاصله اطمینان (CI) آنها، ترکیب شدند.
نتایج اصلی
هفت RCT در این مرور وارد شدند که در مجموع شامل 393 شرکتکننده بودند. تمام مطالعات واردشده، روشهای روانآموزشی (psychoeducational methods) را ارزیابی کردند و یک مطالعه نیز نوعی از رواندرمانی سیستمی را بررسی کرد. در تمام کارآزماییها، شرکتکنندگان همچنان درمان دارویی را دریافت کردند. با توجه به تنوع مداخلات، معیارهای پیامد و نقاط پایانی (endpoint) مورد استفاده در مطالعات، انجام متاآنالیز برای پیامدهای اولیه امکانپذیر نبود. پنج مطالعه، انواع مداخلات خانواده را، شامل مراقبان، خانوادهها یا همسران، در مقابل عدم انجام مداخله مقایسه کردند، و یافتههای فردی هیچ تاثیر افزوده معناداری را برای مداخلات خانواده نشان ندادند. سه مطالعه، یک نوع یا روش مداخله خانواده را در مقابل مداخله خانواده دیگر مقایسه کردند که یافتههای متناقضی را داشتند.
نتیجهگیریهای نویسندگان
تا به امروز، مجموعه شواهد اندک و ناهمگن در مورد اثربخشی رویکردهای خانوادهمحور برای درمان اختلال دوقطبی وجود دارد و هنوز نمیتوان نتیجهگیری قطعی را برای حمایت از استفاده از آنها بهعنوان یک درمان کمکی برای اختلال دوقطبی ارائه داد. انجام RCTهای بیشتر با طراحی خوب باید در اولویت تحقیقاتی قرار گیرد.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
