فشار خون بالا یکی از عوامل خطر اصلی برای وقوع حمله قلبی و سکته مغزی است، و درمان دارویی فشار خون بالا میتواند این خطر را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. بااینحال، کنترل فشار خون بالا در سطح جامعه بههیچوجه مطلوب نیست. یکی از دلایل اصلی این امر آن است که بیماران مبتلا به فشار خون بالا اغلب داروهای خود را طبق دستور تجویز، مصرف نمیکنند. تعدادی از مداخلات با هدف کمک به بیماران در مصرف داروهایشان بررسی شدهاند، اما هنوز مشخص نیست که تا چه اندازه موثر هستند.
این مرور، اثربخشی مداخلاتی را ارزیابی میکند که با هدف کمک به بیماران در مصرف داروهای کاهنده فشار خون انجام میشوند. ما مطالعاتی را در مورد بیماران بزرگسال با تشخیص فشار خون بالا در یک محیط اجتماعی وارد کردیم و به ارزیابی مداخلاتی پرداختیم که با هدف افزایش پایبندی به مصرف داروهای کاهنده فشار خون انجام شدند. پیامدهای ارزیابیشده، پایبندی به مصرف دارو و تغییرات فشار خون بودند.
بهدلیل نقاط ضعف مطالعات واردشده، نتیجهگیری واقعی برای بسیاری از مداخلات دشوار است. بااینحال، به نظر میرسد کاهش تعداد دوزهای روزانه در افزایش پایبندی به مصرف داروهای کاهنده فشار خون موثر است و باید بهعنوان یک استراتژی خط اول امتحان شود، اگرچه شواهد کمی از تاثیر آن بر کاهش فشار خون وجود دارد. برخی از استراتژیهای انگیزشی و مداخلات پیچیده امیدوارکننده به نظر میرسند، اما برای تائید این یافتهها، به شواهد بیشتری در مورد تاثیر آنها از طریق کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده با طراحی دقیق نیاز داریم.
مطالعه چکیده کامل
عدم پایبندی به مصرف داروهای کاهنده فشار خون، دلیل اصلی کنترل ضعیف هیپرتانسیون در سراسر جهان است. مداخلات برای بهبود پایبندی به مصرف داروهای آنتیهیپرتانسیو در کارآزماییهای تصادفیسازیشده ارزیابی شدهاند، اما مشخص نیست کدام مداخلات موثر هستند.
اهداف
تعیین اثربخشی مداخلات با هدف افزایش پایبندی به مصرف داروهای کاهنده فشار خون در بزرگسالان مبتلا به فشار خون بالا.
روشهای جستوجو
جستوجو به تمام زبانها در تمام مقالات (در همه سالها) در پایگاه ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین (CCTR)، MEDLINE؛ EMBASE و CINAHL در اپریل 2002.
معیارهای انتخاب
RCTها در مورد مداخلات برای افزایش پایبندی به مصرف داروهای کاهنده فشار خون در بزرگسالان مبتلا به فشار خون اساسی در مراکز مراقبتهای اولیه، با پایبندی به مصرف دارو و کنترل فشار خون بهعنوان پیامدها.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو نویسنده بهطور مستقل از هم دادهها را و در دو نسخه استخراج کرده و هر مطالعه را براساس معیارهای مندرج در کتابچه راهنمای سازمان همکاری کاکرین (Cochrane Collaboration) ارزیابی کردند.
نتایج اصلی
ما 38 مطالعه را وارد کردیم که 58 مداخله مختلف را بررسی کرده و حاوی دادههایی از 15519 بیمار بودند. مطالعات در نه کشور بین سالهای 1975 و 2000 انجام شدند. طول دوره پیگیری از دو تا 60 ماه متغیر بود. بهدلیل وجود ناهمگونی (heterogeneity) بین مطالعات از نظر مداخلات و روشهای مورد استفاده برای اندازهگیری پایبندی، نتایج را ترکیب نکردیم. سادهسازی رژیمهای دوزبندی در هفت مورد از نه مطالعه، میزان پایبندی به درمان را افزایش داد، بهطوریکه افزایش نسبی در پایبندی از 8 درصد به 19.6 درصد رسید. استراتژیهای انگیزشی در 10 مورد از 24 مطالعه موفقیتآمیز بودند و بهطور کلی افزایش اندکی را در پایبندی به درمان تا حداکثر 23 درصد ایجاد کردند. مداخلات پیچیده با بیشاز یک تکنیک، پایبندی به درمان را در هشت مورد از 18 مطالعه افزایش داد، که از 5 درصد تا حداکثر 41 درصد متغیر بود. آموزش بیمار بهتنهایی، تا حد زیادی ناموفق به نظر رسید.
نتیجهگیریهای نویسندگان
به نظر میرسد کاهش تعداد دوزهای روزانه در افزایش پایبندی به مصرف داروهای کاهنده فشار خون موثر است و باید بهعنوان یک استراتژی خط اول امتحان شود، اگرچه شواهد کمتری از تاثیر آن بر کاهش فشار خون وجود دارد. برخی از استراتژیهای انگیزشی و مداخلات پیچیده امیدوارکننده به نظر میرسند، اما به شواهد بیشتری در مورد تاثیر آنها از طریق انجام RCTهایی با طراحی دقیق نیاز داریم.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
