نرخ بالای خروج بیماران از کارآزمایی‌ها، اعتمادی را که می‌توان به نتایج آن داشت، محدود می‌کند. اولانزاپین (olanzapine) در کاهش نشانه‌های شیدایی (manic)، چه به‌صورت تک‌درمانی (monotherapy) و چه در ترکیب با تثبیت‌کننده‌های خلق‌وخو، نسبت به دارونما (placebo) برتری داشت، هرچند باعث افزایش وزن شد. اولانزاپین موثرتر از دیوالپروکس (divalproex) بود و باعث تهوع کمتر اما افزایش وزن، خواب‌آلودگی و اختلالات حرکتی بیشتر شد. اولانزاپین از نظر اثربخشی با هالوپریدول (haloperidol) مشابه بود، و اختلالات حرکتی کمتر اما افزایش وزن بیشتری را ایجاد کرد.
مطالعه چکیده کامل
پیشینه
اولانزاپین (olanzapine)، یک داروی آنتی‌سایکوتیک آتیپیک است، که در درمان مانیا (mania) یا شیدایی، هم به‌صورت تک‌دارویی (monotherapy) و هم در ترکیب با داروهای دیگر استفاده می‌شود.
اهداف
بررسی اثربخشی و تحمل‌پذیری اولانزاپین در درمان مانیا.
روش‌های جست‌وجو
پایگاه ثبت کارآزمایی‌های کنترل‌شده سازمان همکاری کاکرین (Cochrane Collaboration) در زمینه افسردگی، اضطراب و اختلال روانی (CCDANCTR)، پایگاه مرکزی ثبت کارآزمایی‌های کنترل‌شده کاکرین (CENTRAL)، EMBASE؛ MEDLINE؛ CINAHL و PsycINFO جست‌وجو شدند.
معیارهای انتخاب
کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی‌شده که اولانزاپین را با دارونما (placebo) یا داروی دیگر در دوره‌های حاد مانیا یا مختلط مقایسه کردند.
گردآوری و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها
دو نویسنده به‌طور مستقل از هم داده‌ها را از گزارش‌های کارآزمایی استخراج کردند.
نتایج اصلی
شش کارآزمایی (1422 شرکت‌کننده) وارد این مرور شدند. میزان بالایی از عدم موفقیت در تکمیل درمان در تمام درمان‌ها وجود داشت که ممکن است تخمین‌های اثربخشی نسبی درمان را دچار سوگیری (bias) کرده باشد. اولانزاپین در مقایسه با دارونما در کاهش نشانه‌های مانیا به‌صورت درمان تک‌دارویی (مقیاس رتبه‌بندی مانیای یانگ (YMRS) - تفاوت میانگین وزن‌دهی‌شده (WMD): 5.94-؛ 95% CI؛ 9.09- تا 2.80-) و در ترکیب با لیتیوم/والپروات (YMRS) (WMD: -4.01؛ 95% CI؛ 6.06- تا 1.96-) برتری داشت. تک‌درمانی با اولانزاپین در کاهش نشانه‌های روان‌پریشی (زیرمقیاس نشانه‌های مثبت PANSS؛ WMD: -3.54؛ 95% CI؛ 5.28- تا 1.80-) برتر بود. اولانزاپین در مقایسه با دیوالپروکس (divalproex) در کاهش نشانه‌های مانیا برتری خود را نشان داد (تفاوت میانگین استانداردشده (SMD): 0.29-؛ 95% CI؛ 0.50- تا 0.08-). اولانزاپین نسبت به هالوپریدول (haloperidol) منجر به میزان پاسخ بالینی بالاتری از نظر آماری نشد (RR: 1.03؛ 95% CI؛ 0.77 تا 1.38). تعداد کمتری از بیماران درمان با اولانزاپین را نسبت به دارونما قطع کردند (RR: 0.62؛ 95% CI؛ 0.48 تا 0.80). اولانزاپین نسبت به دارونما باعث افزایش وزن بیشتر (WMD؛ 1.91 کیلوگرم؛ 95% CI؛ 1.29 تا 2.53) و خواب‌آلودگی بیشتر (RR: 2.13؛ 95% CI؛ 1.62 تا 2.79) شد، اما نشانه‌های افسردگی (RR: 0.95؛ 95% CI؛ 0.65 تا 1.40) یا اختلال حرکتی (WMD: -0.33؛ 95% CI؛ 0.74- تا 0.09) را بیشتر نکرد. اولانزاپین نسبت به دارونما باعث افزایش بیشتر پرولاکتین شد (RR: 4.35؛ 95% CI؛ 1.77 تا 10.70). اولانزاپین نسبت به دیوالپروکس باعث افزایش وزن بیشتر (WMD: 1.54؛ 95% CI؛ 1.02 تا 2.05)؛ خواب‌آلودگی (RR: 1.80؛ 95% CI؛ 1.32 تا 2.46) و اختلالات حرکتی (SAS؛ WMD: 0.72؛ 95% CI؛ 0.11 تا 1.33)، اما تهوع کمتر (RR: 0.36؛ 95% CI؛ 0.20 تا 0.65) شد. اولانزاپین نسبت به هالوپریدول باعث افزایش وزن بیشتر (RR: 3.59؛ 95% CI؛ 1.49 تا 8.64) اما اختلال حرکتی کمتر (EPS؛ RR: 0.10؛ 95% CI؛ 0.04 تا 0.24) شد.
نتیجه‌گیری‌های نویسندگان
اولانزاپین یک درمان موثر برای مانیا است و ممکن است از دیوالپروکس موثرتر باشد، اگرچه منجر به افزایش وزن بیشتری می‌شود. پزشکان باید هم اثربخشی نسبی و هم بروز متفاوت عوارض جانبی خاص داروهای موجود را در نظر بگیرند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی می‌کند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمه‌های نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
