سطح استروژن در زنان پساز یائسگی کاهش مییابد. درمان جایگزینی استروژن (estrogen replacement therapy; ERT) یا درمان جایگزینی با استروژن و پروژسترون (درمان جایگزینی هورمون (hormone replacement therapy) یا به اختصار HRT) از لحاظ تئوری ممکن است به حفظ عملکرد شناختی در زنان یائسه مبتلا به دمانس (dementia) کمک کند. بنابراین، نتایج حاصل از کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده را در مورد تاثیرات ERT و HRT بر عملکرد شناختی در زنان یائسه مبتلا به AD بررسی کردیم.
بااینحال، بهطور کلی، هیچ شواهدی مبنی بر وجود تاثیرات مثبت ERT یا HRT که پساز دو ماه درمان پایدار مانده باشد، یافت نشد. این یافتهها، مشابه نتایج بهدست آمده از مطالعات مربوط به ERT و HRT در زنان بدون دمانس است، که علاوهبر آن دریافتند HRT نرخ ابتلا به دمانس را در زنان بالای 65 سال افزایش میدهد.
مطالعه چکیده کامل
همانطور که استروژنها نشان دادهاند تاثیرات بالقوه مفیدی بر سیستم عصبی مرکزی دارند، از نظر بیولوژیکی ممکن است که حفظ سطح بالای استروژن در زنان یائسه از طریق درمان جایگزینی استروژن (estrogen replacement therapy; ERT) میتواند در برابر بروز زوال شناختی در زنان مبتلا به بیماری آلزایمر (Alzheimer's disease; AD) یا دیگر سندرمهای دمانس (dementia) نقش محافظتی ایفا کند.
اهداف
بررسی تاثیرات ERT (استروژن بهتنهایی) یا HRT (استروژن همراه با پروژسترون) در مقایسه با دارونما (placebo) بر عملکرد شناختی زنان یائسه مبتلا به دمانس در کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده (randomised controlled trials; RCTs).
روشهای جستوجو
در 7 نوامبر 2007، پایگاه ثبت تخصصی گروه دمانس و بهبود شناختی در کاکرین با استفاده از اصطلاحات ORT؛ PORT؛ ERT؛ HRT؛ *estrogen؛ *oestrogen، و *progesterone جستوجو شدند، که شامل رکوردهای بسیاری از بانکهای اطلاعاتی پزشکی، کتابخانه کاکرین ، EMBASE؛ MEDLINE؛ CINAHL؛ PsycINFO و LILACS است.
معیارهای انتخاب
تمام RCTهای دوسو کور (double-blind) که به بررسی تاثیر ERT یا HRT بر عملکرد شناختی با دوره درمانی حداقل دو هفته، در زنان یائسه مبتلا به AD یا دیگر انواع دمانس پرداختند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
چکیده منابع بازیابیشده از طریق جستوجوها توسط دو نویسنده (EH و KY) بهطور مستقل از هم بررسی شدند تا مواردی که بهوضوح واجد شرایط ورود به مطالعه نبودند، کنار گذاشته شوند. این دو نویسنده بهطور مستقل از هم، متن کامل منابع باقیمانده را بررسی کرده و مطالعات را برای گنجاندن در این مرور انتخاب کردند. هرگونه اختلاف در فهرستهای بعدی بهدستآمده، از طریق بحث و تبادلنظر با تمامی محققان برطرف شدند تا فهرست نهایی مطالعات واردشده تدوین شود. معیارهای انتخاب بهگونهای بودند که از کفایت کورسازی (blinding) و تصادفیسازی در مطالعات واردشده اطمینان حاصل شود. همچنین این دو نویسنده، کیفیت دیگر جنبههای کارآزماییهای واردشده را ارزیابی کردند. یکی از نویسندگان (EH) دادهها را از مطالعات استخراج کرد، این کار با کمک و نظارت JB از مرکز کاکرین صورت گرفت.
نتایج اصلی
در مجموع دادههای هفت کارآزمایی شامل 351 زن مبتلا به AD آنالیز شدند. بهدلیل استفاده از داروهای متفاوت در مطالعات مختلف، ترکیب بیشاز دو مطالعه در هیچیک از آنالیزها امکانپذیر نبود.
در یک رتبهبندی کلی بالینی، پزشکان براساس مقیاس رتبهبندی بالینی دمانس (Clinical Dementia Rating)، وضعیت بیمارانی را که CEE مصرف کردند، پساز 12 ماه، بهطور معنیداری بدتر از گروه دارونما ارزیابی کردند (WMD کلی: 0.35؛ 95% CI؛ 0.01 تا 0.69؛ z = 1.99؛ P < 0.05).
همچنین بیمارانی که CEE مصرف کردند، پساز گذشت یک ماه، عملکرد بدتری در یادآوری تاخیری در تست پاراگراف (Paragraph Test) (WMD کلی: 0.45-؛ 95% CI؛ 0.79- تا 0.11-؛ z = 2.60؛ P < 0.01) نسبت به بیماران گروه دارونما داشتند. آنها پساز 12 ماه، در تست ضربه زدن با انگشت (Finger Tapping) نیز عملکرد بدتری را از خود نشان دادند (WMD: -3.90؛ 95% CI؛ 7.85- تا 0.05؛ z = 1.93؛ P < 0.05).
تاثیرات مثبت محدودی برای دوز پائینتر CEE (0.625 میلیگرم/روز) مشاهده شد که فقط پساز دو ماه ارزیابی، بهبودی قابل توجهی را در نمره MMSE نشان داد، و این تاثیرات پساز اصلاحات در تستهای متعدد از بین رفتند. تاثیرات معنیداری برای MMSE در نقاط پایانی طولانیتر (3، 6 و 12 ماه درمان) مشاهده نشدند. در CEE با دوز 1.25 میلیگرم/روز، تاثیرات کوتاهمدت معنیداری برای تست Trial-Making B در یک ماه و تست Digit Span backward در چهار ماه مشاهده شدند. پساز دو ماه درمان با دیاسترادیول ترانسدرمال (E2)، تاثیر بسیار معنیداری در تست یادآوری کلمه مشاهده شد (WMD: 6.50؛ 95% CI؛ 4.04 تا 8.96، z = 5.19؛ P < 0.0001). تاثیرات معنیدار دیگری برای دیگر پیامدهای اندازهگیریشده یافت نشدند.
نتیجهگیریهای نویسندگان
در حال حاضر، روشهای HRT یا ERT با هدف بهبودی یا حفظ عملکرد شناختی در زنان مبتلا به AD تجویز نمیشود.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
