در مناطق بومی، ابتلا به مالاریا در دوران بارداری یک مشکل عمده در حوزه سلامت عمومی به شمار میآید. این بیماری در ایجاد کمخونی شدید در مادر و تولد نوزادان کموزن نقش دارد، که این دو عارضه با بیماری نوزاد و مرگومیر زودهنگام او مرتبط هستند. همچنین، مالاریای دوران بارداری میتواند منجر به مرگ جنین و مادر باردار شود. استفاده از پشهبندهای آغشته به حشرهکش (insecticide-treated bednets; ITNs) جهت ایجاد محافظت در دوران بارداری بهطور گستردهای توصیه میشود، اما شواهد مربوط به مزیت آنها متناقض بوده است. این مرور، پنج کارآزمایی را درباره استفاده از ITNها در زنان باردار شناسایی کرد. چهار کارآزمایی در کشورهای جنوب صحرای آفریقا، ITNها را با عدم استفاده از پشهبند مقایسه کردند و مزایای ITNها را از نظر کاهش عفونت مالاریا، تولد نوزادان کموزن و کاهش مرگ نوزادان پیشاز زایمان نشان دادند. تاثیرات استفاده از این پشهبندها بر کمخونی شدید مادران قطعی نبود. تنها کارآزمایی انجامشده در آسیا، ITNها را با پشهبندهای بدون حشرهکش مقایسه کرد و تاثیر مفید آنها را بر کاهش میزان کمخونی در زنان و مرگ نوزادان پیشاز زایمان نشان داد، اما این مداخله هیچ تاثیری بر دیگر پیامدها نداشت. بهنظر میرسد که استفاده از ITNها مفید باشند و باید در استراتژیهای کاهش عوارض جانبی مالاریا در زنان باردار ساکن در مناطق بومی جهان گنجانده شوند.
مطالعه چکیده کامل
مالاریا در دوران بارداری با عواقب نامطلوبی برای مادر و جنین همراه است. استفاده از پشهبندهای آغشته به حشرهکش (insecticide-treated nets; ITNs) جهت ایجاد محافظت در دوران بارداری بهطور گستردهای توصیه میشود، اما شواهد مربوط به مزیت آنها همسو نبوده است.
اهداف
مقایسه تاثیر استفاده از ITNها با عدم استفاده از پشهبند یا استفاده از پشهبندهای معمولی بدون حشرهکش در پیشگیری از ابتلا به مالاریا در دوران بارداری.
روشهای جستوجو
پایگاه ثبت تخصصی گروه بیماریهای عفونی در کاکرین (فوریه 2009)، CENTRAL ( کتابخانه کاکرین، سال 2009، شماره 1)؛ MEDLINE (1966 تا فوریه 2009)؛ EMBASE (1974 تا فوریه 2009)؛ LILACS (1982 تا فوریه 2009)، و فهرست منابع را جستوجو کردیم. با پژوهشگرانی که در این زمینه کار میکردند نیز تماس گرفتیم.
معیارهای انتخاب
کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده مجزا (individual) و خوشهای (cluster) که به بررسی استفاده از ITNها در زنان باردار پرداختند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
سه نویسنده بهطور مستقل از هم خطر سوگیری (risk of bias) را در کارآزماییها، ارزیابی کرده، و دادهها را استخراج کردند. دادهها با استفاده از روش واریانس معکوس ژنریک (generic inverse variance method) ترکیب شدند.
نتایج اصلی
شش کارآزمایی تصادفیسازی و کنترلشده شناسایی شدند که پنج مورد از آنها با معیارهای ورود مطابقت داشتند: چهار مطالعه در کشورهای جنوب صحرای آفریقا، استفاده از ITNها را با عدم استفاده از پشهبند مقایسه کردند، یک کارآزمایی از آسیا نیز استفاده از ITNها را با استفاده از پشهبندهای معمولی بدون حشرهکش مقایسه کرد. دو کارآزمایی، زنان را بهصورت فردی تصادفیسازی کردند، سه کارآزمایی نیز جوامع را تصادفیسازی کردند. در آفریقا، استفاده از ITNها در مقایسه با عدم استفاده از پشهبند، میزان ابتلا به مالاریای جفت (placental malaria) را در تمامی بارداریها کاهش داد (خطر نسبی (RR): 0.79؛ 95% فاصله اطمینان (CI): 0.63 تا 0.98). آنها همچنین، وزن پائین هنگام تولد (RR: 0.77؛ 95% CI؛ 0.61 تا 0.98) و سقط جنین در بارداریهای اول تا چهارم (RR: 0.67؛ 95% CI؛ 0.47 تا 0.97) را کاهش دادند، اما این تاثیر در زنانی با بیشاز چهار بارداری قبلی مشاهده نشد. در رابطه با کمخونی و مالاریای بالینی، نتایج به نفع استفاده از ITNها بودند، اما این تاثیرات معنیدار نبودند. در تایلند، یک کارآزمایی که افراد را بهصورت تصادفی در دو گروه ITN یا پشهبند بدون حشرهکش قرار داد، کاهش قابل توجهی را در میزان کمخونی و سقط جنین در تمام بارداریها نشان داد، اما در مورد مالاریای بالینی یا وزن پائین هنگام تولد چنین کاهشی مشاهده نشد.
نتیجهگیریهای نویسندگان
استفاده از ITNها توسط جوامع یا توسط زنان بهصورت فردی، تاثیر مفیدی بر پیامد بارداری در مناطق بومی مالاریا در آفریقا دارد. از این رو، نیازی به انجام کارآزماییهای بیشتر درباره استفاده از ITNها در دوران بارداری در مناطق جنوب صحرای آفریقا نیست. ارزیابیهای بیشتری در خصوص تاثیر بالقوه ITNها در مناطقی از آسیا و آمریکای لاتین که شدت انتقال کمتر است، و انتقال نوع پلاسمودیوم ویواکس (Plasmodium vivax) در آنها جریان دارد، مورد نیاز است.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
