گاهی لازم است از دارو برای کمک به توقف رفتار پرخاشگرانه یا آشفتهای که تصور میشود ناشی از بیماری روانی جدی است، استفاده شود. دو راه برای انجام این کار، تجویز اولانزاپین (olanzapine) بهصورت تزریق عضلانی (IM) یا بهصورت یک داروی خوراکی سریع حلشونده (حلشونده دهانی یا ولوتب) است. در این مرور، ما تلاش کردیم تاثیرات این رویکردها را، آنطور که از درون مطالعات تصادفیسازیشده بهدست آمدند، جمعبندی کنیم.
دادههای مربوط به تاثیرات اولانزاپین عضلانی از برخی مطالعات گرفته شدند که ممکن است در بسیاری از شرایط، اخلاقی تلقی نشوند، و همه آنها توسط شرکتی تامین مالی شدند که از نتیجه آن سود مالی میبرد. علاوهبر این، این مطالعات، پیامدها را که تفسیر آنها برای مراقبتهای معمول دشوار است، اغلب بهطور ضعیفی گزارش میکنند. دیگر پیامدهای مهم اصلا ثبت نشدهاند. با این وجود، تزریق عضلانی اولانزاپین در کمک به مدیریت وضعیت پرخاشگری یا آشفتگی حاد، بهویژه در مواردی که برخی از درمانهای قدیمیتر و شناختهشدهتر قابل ارائه نیستند، احتمالا ارزشمند است. اولانزاپین اختلالات حرکتی کمتری را نسبت به هالوپریدول و بیشتر از لورازپام ایجاد میکند. ارزش فراورده ولوتب در کارآزماییها آزمایش نشده است.
مطالعه چکیده کامل
پیشینه
افرادی که با رفتار آشفته یا خشونتآمیز، که گمان میرود ناشی از بیماری شدید روانی باشد، مراجعه میکنند، ممکن است نیاز فوری به آرامبخشهای دارویی داشته باشند. در حال حاضر چندین ترکیب از اولانزاپین (olanzapine)، یک داروی آنتیسایکوتیک، برای مدیریت چنین آشفتگیهایی استفاده میشوند.
اهداف
تخمین تاثیرات ولوتب (velotab) عضلانی، خوراکی یا اولانزاپین خوراکی استاندارد در مقایسه با دیگر درمانها برای کنترل رفتار پرخاشگرانه یا آشفتگی که تصور میشود ناشی از بیماری روانی شدید باشد.
روشهای جستوجو
ما در پایگاه ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین (شماره 1، 2002)، پایگاه ثبت گروه اسکیزوفرنی در کاکرین (نوامبر 2004) و فهرست منابع جستوجو کردیم. با نویسندگان کارآزماییها و تولیدکنندگان اولانزاپین تماس گرفتیم.
معیارهای انتخاب
کارآزماییهای بالینی تصادفیسازیشده که به مقایسه ولوتب خوراکی یا عضلانی، یا اولانزاپین خوراکی استاندارد با هر درمان دیگر، در افراد آشفته یا پرخاشگر مبتلا به بیماریهای روانی شدید پرداختند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
ما مطالعات را بهطور قابل اعتمادی انتخاب کرده، کیفیت آنها را ارزیابی کرده و دادهها را استخراج کردیم. برای پیامدهای دوحالتی (binary)، تاثیرات ثابت (fixed effects) خطر نسبی (RR) و 95% فاصله اطمینان (CI) آن و تعداد افراد مورد نیاز برای درمان/آسیب (Number Needed to Treat/Harm; NNT/H) وزندهیشده را محاسبه کردیم. برای پیامدهای پیوسته (continuous outcomes)، دادههای نقطه پایانی (endpoint) را به دادههای تغییر (نسبت به ابتدای مطالعه) ترجیح دادیم و دادههای بدون چولگی (non-skewed data) را از مقیاسهای معتبر با استفاده از تفاوت میانگین وزندهیشده (WMD) ترکیب کردیم.
نتایج اصلی
چهار کارآزمایی، اولانزاپین عضلانی را با دارونما (placebo) عضلانی مقایسه کردند (در مجموع 769 بیمار؛ 217 نفر به دارونما اختصاص یافتند). تعداد کمتری از افرادی که اولانزاپین عضلانی دریافت کردند، در مقایسه با دارونما، تا 2 ساعت «هیچ پاسخ مهمی» را نشان ندادند (4 RCT؛ n=769؛ RR: 0.49؛ 95% CI؛ 0.42 تا 0.59، NNT: 4؛ 95% CI؛ 3 تا 5) و اولانزاپین عضلانی به اندازه دارونما قابل قبول بود (2 RCT؛ n=354؛ RR برای ترک زودهنگام مطالعه: 0.31؛ 95% CI؛ 0.06 تا 1.55). افرادی که اولانزاپین عضلانی را در مقایسه با دارونما دریافت کردند، به تزریقهای اضافی بسیار کمتری پساز دوز اولیه نیاز داشتند (4 RCT؛ n=774؛ RR: 0.48؛ 95% CI؛ 0.40 تا 0.58، NNT: 4؛ 95% CI؛ 4 تا 5). به نظر نمیرسید اولانزاپین عضلانی با عوارض خارج هرمی مرتبط بود (4 RCT؛ n=570؛ RR برای هرگونه عارضه جانبی که نیاز به داروی آنتیکولینرژیک در 24 ساعت اول داشته باشد: 1.27؛ 95% CI؛0.49 تا 3.26).
دو کارآزمایی، اولانزاپین عضلانی را با هالوپریدول عضلانی مقایسه کردند (در مجموع 482؛ 166 نفر به دریافت هالوپریدول اختصاص یافتند). مطالعات هیچ تفاوتی را میان اولانزاپین عضلانی و هالوپریدول تا 2 ساعت برای پیامد «عدم پاسخ بالینی مهم» نشان ندادند (2 RCT؛ n=482؛ RR: 1.00؛ 95% CI؛ 0.73 تا 1.38) و همچنین تفاوتی برای نیاز به تزریق مکرر عضلانی وجود نداشت (2 RCT؛ n=482؛ RR: 0.99؛ 95% CI؛ 0.71 تا 1.38). تعداد بیشتری از افراد تحت درمان با هالوپریدول در مقایسه با گروه اولانزاپین عضلانی در دوره پنج روزه خوراکی دچار آکاتیزیا (بیقراری حرکتی) شدند (1 RCT؛ n=257؛ RR: 0.51؛ 95% CI؛ 0.32 تا 0.80، NNT: 6؛ 95% CI؛ 5 تا 15) و تعداد کمتری از افراد اختصاص یافته به گروه اولانزاپین عضلانی در مقایسه با بیمارانی که هالوپریدول عضلانی دریافت کردند، تا 24 ساعت به داروی آنتیکولینرژیک نیاز داشتند (2 RCT؛ n=432؛ RR: 0.20؛ 95% CI؛ 0.09 تا 0.44، NNT: 8؛ 95% CI؛ 7 تا 11).
دو کارآزمایی، اولانزاپین عضلانی را با لورازپام عضلانی مقایسه کردند (در مجموع 355 نفر، 119 نفر در گروه لورازپام قرار گرفتند). برای پیامد «عدم پاسخ بالینی مهم»، هیچ تفاوتی در 2 ساعت میان افرادی که اولانزاپین عضلانی دریافت کردند و بیماران در گروه لورازپام وجود نداشت (2 RCT؛ n=355؛ RR: 92؛ 95% CI؛ 0.66 تا 1.30)، اما تعداد کمتری از افرادی که در گروه اولانزاپین عضلانی بودند، در مقایسه با افرادی که لورازپام عضلانی دریافت کردند، نیاز به تزریق اضافی در 24 ساعت داشتند (2 RCT؛ n=355؛ RR: 0.68؛ 95% CI؛ 0.49 تا 0.95، NNT 10؛ 95% CI؛ 6 تا 59). افرادی که اولانزاپین عضلانی دریافت کردند، نسبت به افرادی که لورازپام مصرف کردند، کمتر احتمال داشت که دچار عوارض جانبی ناشی از درمان شوند (1 RCT؛ n=150؛ RR در 24 ساعت: 0.62؛ 95% CI؛ 0.43 تا 0.89، NNT: 5؛ 95% CI؛ 4 تا 17) و در مدت زمان مشابه، تفاوت بارزی در استفاده از داروهای آنتیکولینرژیک میان گروهها وجود نداشت (1 RCT؛ n=150؛ RR: 1.16؛ 95% CI؛ 0.38 تا 3.58).
هیچ مطالعهای پیامدهای مربوط به بیمارستان و استفاده از خدمات درمانی را گزارش نکرد. همچنین هیچ گزارشی در مورد مسائل مربوط به رضایت از مراقبت یا خودکشی، خودآزاری یا آسیب به دیگران ارائه نشد. هیچ مطالعهای فرم دهانی-حلشونده اولانزاپین را ارزیابی نکرد.
نتیجهگیریهای نویسندگان
دادههای مربوط به تاثیرات اولانزاپین عضلانی از برخی مطالعات گرفته شدند که ممکن است در بسیاری از شرایط، اخلاقی تلقی نشوند، و همه آنها توسط شرکتی تامین مالی شدند که از نتیجه آن سود مالی میبرد. این مطالعات، اغلب، پیامدها را که تفسیر آنها برای مراقبتهای معمول دشوار است، بهطور ضعیفی گزارش میدهند. دیگر پیامدهای مهم اصلا ثبت نشدهاند. با این وجود، تزریق عضلانی اولانزاپین در کمک به مدیریت پرخاشگری یا آشفتگی حاد، بهویژه در مواردی که لازم است از برخی از درمانهای قدیمیتر، بهتر و شناختهشده اجتناب شود، احتمالا ارزشمند است. اولانزاپین اختلالات حرکتی کمتری را نسبت به هالوپریدول و بیشتر از لورازپام ایجاد میکند. ارزش ترکیبات ولوتب (velotab) که قابلیت حل شدن در دهان را دارد، در کارآزماییها آزمایش نشده است. در این زمینه نیاز به انجام مطالعات تصادفیسازیشده، با طراحی، روش اجرا و گزارشدهی خوب وجود دارد. چنین مطالعاتی امکانپذیر هستند و ما معتقدیم که باید با در نظر گرفتن گروههای بیمار و پزشکان طراحی شوند. آنها باید پیامدهای مرتبط را
برای مدیریت افراد در این مرحله دشوار از بیماریشان گزارش دهند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.




