تحریک الکتریکی (electrical stimulation; ES) یکی از تکنیکهای مداخلهای است که برای مدیریت بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید (RA) در دسترس است. ES، بهطور خاص، برای بهبود عملکرد عضلات، حفظ یا افزایش قدرت و استقامت عضلات مورد نیاز برای فعالیتهای مختلف عملکردی زندگی روزمره (activities of daily living; ADL) استفاده میشود. تاثیرات ES بر عملکرد عضلات از طریق به کارگیری واحدهای حرکتی ایجاد میشود که به دلیل عوامل مختلفی از جمله آتروفی عضلانی ناشی از عدم استفاده و درد مفصلی، بهطور ارادی در طول یک کار فعال نمیشوند.
مروری بر کارآزماییهای بالینی تصادفیسازیشده (RCT) و کنترلشده (CCT)، مطالعات موردی-شاهدی و مطالعات کوهورت در مورد استفاده از ES در RA، فقط دو RCT را شناسایی کرد که فقط یکی از آنها معیارهای لازم را برای ورود داشت. نتایج این RCT، شامل 15 بیمار مبتلا به RA که دستشان را درگیر کرده بود، نتایج قابل توجهی را نشان داد که استفاده از ES الگودار مشتق از یک واحد حرکتی خسته از اولین بین-استخوانی پشتی (dorsal interosseous) را در یک دست سالم برای تمام معیارهای پیامد: قدرت چنگ زدن، قدرت نیشگون گرفتن و عملکرد و استقامت عضلات، مطلوب دانست. تحریک الکتریکی، چه با فرکانس ثابت 10 هرتز و چه با فرکانس الگودار، در مقایسه با گروه کنترل عدم درمان، در دو معیار پیامد، مزیت قابل توجهی داشت: قدرت نیشگون گرفتن و استقامت عضلانی. بااینحال، این نتیجهگیریها به دلیل گزارشدهی ضعیف از ویژگیهای کاربرد ES و کیفیت روششناسی (methodology) ضعیف کارآزمایی، محدود شدهاند. بنابراین، نویسندگان نتیجه میگیرند که در حال حاضر هیچ شواهد بارزی برای حمایت از گنجاندن ES در مدیریت بالینی RA وجود ندارد.
مطالعه چکیده کامل
تحریک الکتریکی (electrical stimulation; ES) یکی از چندین مداخله بازتوانی است که برای مدیریت بالینی آرتریت روماتوئید (RA) به منظور افزایش و تقویت عملکرد عضلات پیشنهاد شده است.
اهداف
ارزیابی اثربخشی تحریک الکتریکی برای بهبود قدرت و عملکرد عضلات در بیماران مبتلا به RA.
روشهای جستوجو
ما تا ژانویه 2002، براساس روشهای جستوجوی حساس برای RCTهای طراحیشده برای سازمان همکاری کاکرین (Cochrane Collaboration)، در MEDLINE؛ Embase؛ HealthSTAR؛ Sports Discus؛ CINAHL، پایگاه ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین، بانک اطلاعاتی PEDro، پایگاه ثبت تخصصی گروه عضلانیاسکلتی در کاکرین و حوزه فیزیوتراپی و درمانهای مرتبط در کاکرین به جستوجو پرداختیم. این جستوجو با جستوجوی دستی در فهرست منابع تکمیل شد. برای شناسایی مقالات بیشتر با متخصصان کلیدی در این حوزه تماس گرفته شد.
معیارهای انتخاب
تمام کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده (randomised controlled trials; RCTs) و کارآزماییهای بالینی کنترلشده (controlled clinical trials; CCTs)، مطالعات مورد-شاهدی و کوهورت که ES را در برابر دارونما (placebo) یا مداخله فعال دیگر در بیماران مبتلا به RA مقایسه کردند، طبق یک پروتکل از پیش تعیینشده انتخاب شدند. هیچگونه محدودیتی در زبان نگارش مقاله اعمال نشد.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو نویسنده مستقل، مطالعاتی را که باید براساس معیارهای ورود قبلی وارد شوند، تعیین کردند. دادهها توسط همان دو نویسنده بهطور مستقل از هم خلاصه شده و توسط نویسنده سوم با استفاده از یک فرم از پیش تدوینشده بررسی شدند. همان دو نویسنده با استفاده از یک مقیاس معتبر، بهطور جداگانه کیفیت روششناسی (methodology) RCTها و CCTها را ارزیابی کردند. آنالیز دادهها با استفاده از Peto Odds ratio انجام شد.
نتایج اصلی
از دو مطالعه مرتبط که در منابع علمی شناسایی شدند، فقط یک RCT معیارهای ورود را داشت. این RCT تاثیرات دو پروتکل تحریک الکتریکی (electrostimulation; ES) را بر عملکرد دست بهطور کلی و بر عملکرد اولین عضله بین-استخوانی دورسال (dorsal interosseous) بهطور خاص، در 15 بیمار مبتلا به RA و آتروفی ثانویه به عدم استفاده از عضله بین-استخوانی دورسال اول در دست غالب مقایسه کرد. نتایج نشان دادند که ES در مقایسه با گروه کنترل عدم درمان، از نظر قدرت عضلانی و مقاومت در برابر خستگی اولین بین-استخوانی دورسال، مزیت قابل توجهی داشت. مطلوبترین نتایج با استفاده از تحریک الگودار مشتق از یک واحد حرکتی خسته از اولین بین-استخوانی دورسال در یک دست طبیعی به جای فرکانس تحریک ثابت 10 هرتز به دست آمد. عوارض جانبی ناشی از کاربرد ES گزارش نشدند.
نتیجهگیریهای نویسندگان
ES نشان داد که تاثیر بالینی مفیدی بر قدرت چنگ زدن و مقاومت در برابر خستگی در بیماران مبتلا به RA با آتروفی عضلانی دست دارد. بااینحال، این نتیجهگیریها به دلیل کیفیت روششناسی پائین کارآزمایی مورد بررسی، محدود شدهاند. بنابراین، انجام مطالعات بیشتر با طراحی خوب برای ارائه شواهد بیشتر در مورد مزایای ES در مدیریت RA مورد نیاز است.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
