کورتیکواستروئیدهای استنشاقی (inhaled corticosteroids; ICS) و کروموگلیکات سدیم (sodium cromoglycate; SCG) بهعنوان داروهایی برای کنترل نشانههای پایدار آسم در کودکان و بزرگسالان توصیه شدهاند، اما اطلاعات موجود درباره برتری هریک از این دستههای دارویی نسبت به دیگری متناقض بوده است. مطالعه حاضر به تجمیع نتایج حاصل از کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشدهای پرداخت که تاثیرات ICS را با SCG بر معیارهای عملکرد ریه، کنترل آسم و استفاده از خدمات مراقبت سلامت بهطور مستقیم مقایسه کردند. نتایج نشان میدهند که ICS از نظر معیارهای عملکرد ریه و عوارض، برتر از SCG بود. نتایج بین کودکان و بزرگسالان همسو و سازگار بودند. هیچ تفاوتی در عوارض جانبی میان ICS و SCG مشاهده نشد، اگرچه گزارشهای متناقض و پایش طولانیمدت ناکافی، از اتخاذ نتیجهگیریهای قطعی در خصوص بیخطری آنها پیشگیری میکند.
مطالعه چکیده کامل
کورتیکواستروئیدهای استنشاقی (inhaled corticosteroids; ICS) و کروموگلیکات سدیم (sodium cromoglycate; SCG) بهعنوان داروهای کنترلکننده موثر برای کودکان و بزرگسالان مبتلا به آسم شناخته شدهاند، اما اثربخشی نسبی آنها مشخص نیست.
اهداف
مقایسه اثربخشی نسبی و عوارض جانبی ICS و SCG میان کودکان و بزرگسالان مبتلا به آسم مزمن.
روشهای جستوجو
جستوجوی سیستماتیک در پایگاه ثبت ویژه کارآزماییهای کنترلشده گروه راههای هوایی در کاکرین (تا فوریه 2004)، جستوجوی دستی در فهرست منابع کارآزماییهای واردشده و مقالات مروری مرتبط، و درخواستهای کتبی برای شناسایی کارآزماییهای بیشتر از تولیدکنندگان داروسازی.
معیارهای انتخاب
کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشدهای که تاثیر ICS را با SCG در کودکان و بزرگسالان مبتلا به آسم مزمن مقایسه کردند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
واجد شرایط بودن تمام مطالعات توسط سه نویسنده مرور بهطور جداگانه ارزیابی شد. اختلافنظرات با اجماع، حلوفصل شدند. برای یافتن دادههای ازدسترفته یا تائید روشها، با نویسندگان کارآزمایی تماس گرفته شد. مطالعات واجد شرایط جمعبندی شده و مدل اثرات ثابت (fixed-effects model) و مدل اثرات تصادفی (random-effects model) برای تجمیع مطالعات اجرا شدند. آنالیزهای جداگانهای برای مطالعات کودکان و بزرگسالان انجام شدند. آنالیز زیرگروهها و مدلهای متا-رگرسیون برای بررسی ناهمگونی (heterogeneity) پیامدهای عملکرد ریه براساس نوع RCT، دسته دوز ICS یا SCG، شدت آسم شرکتکنندگان و کیفیت مطالعه بر پیامدها، مناسب بودند.
نتایج اصلی
از 67 مطالعه شناساییشده، 17 کارآزمایی شامل 1279 کودک و هشت کارآزمایی شامل 321 بزرگسال مبتلا به آسم واجد شرایط بودند. سیزده مورد (76%) از مطالعات کودکان و شش مورد (75%) از مطالعات بزرگسالان دارای کیفیت بالا ارزیابی شدند. میان کودکان، ICS نسبت به SCG، با میانگین نهایی بالاتر حجم بازدمی اجباری در 1 ثانیه [forced expiratory volume; FEV1] (تفاوت میانگین وزندهیشده [WMD]: 0.07 لیتر، 95% فاصله اطمینان [CI]: 0.02 تا 0.11) و میانگین نهایی نرخ اوج جریان بازدمی [peak expiratory flow; PEF] بالاتر (WMD؛ 17.3 لیتر/دقیقه؛ 95% CI؛ 11.3 تا 23.3) همراه بود. علاوهبر این، ICS در مقایسه با SCG، با تعداد دفعات کمتر حملات تشدید بیماری (WMD؛ 1.18- مورد در سال؛ 95% CI؛ 2.15- تا 0.21-)، نمرات پائینتر نشانه آسم و استفاده کمتر از برونکودیلاتور نجاتبخش همراه بود. هیچ تفاوت گروهی از نظر نسبتی از کودکان که دچار عوارض جانبی شدند، مشاهده نشد. میان بزرگسالان، ICS نیز مشابه SCG با میانگین نهایی FEV1 بالاتر (WMD؛ 0.21 لیتر؛ 95% CI؛ 0.13 تا 0.28) و هدف نهایی PEF بالاتر (WMD؛ 28.2 لیتر/دقیقه؛ 95% CI؛ 18.7 تا 37.6) همراه بود. همچنین، ICS با تعداد دفعات کمتر حملات تشدید بیماری (WM؛ 3.30- مورد در سال؛ 95% CI؛ 5.62- تا 0.98-)، نمرات پائینتر نشانه آسم در کارآزماییهای متقاطع (cross-over)، اما نه در کارآزماییهای موازی (parallel)، و استفاده کمتر از برونکودیلاتور نجاتبخش نسبت به SCG همراه بود. هیچ تفاوتی از نظر نسبتی از بزرگسالان که دچار عوارض جانبی شدند، مشاهده نشد. در آنالیزهای زیرگروه شامل معیارهای عملکرد ریه، مطالعات کودکان و بزرگسالان که کیفیت بالایی داشتند، نتایجی همسو و سازگار را با نتایج کلی نشان دادند. معیارهای عملکرد ریه در کودکان در مطالعاتی با دوزهای استروئیدی معادل BDP متوسط نسبت به مطالعاتی با دوزهای معادل BDP پائین، بالاتر بود، درحالیکه در مطالعات مربوط به بزرگسالان، بهدلیل بهکارگیری دوزهای مشابه در تمامی آنها، امکان مقایسه براساس میزان دوز استروئید وجود نداشت. در هیچیک از مطالعات مربوط به بزرگسالان یا کودکان، تفاوت معنیداری در عملکرد ریه براساس شدت آسم شرکتکنندگان مشاهده نشد.
نتیجهگیریهای نویسندگان
ICS در اندازهگیری عملکرد ریه و کنترل آسم، هم برای بزرگسالان و هم برای کودکان مبتلا به آسم مزمن، نسبت به SCG برتری داشت. مطالعات اندکی در رابطه با کیفیت زندگی و استفاده از خدمات مراقبت سلامت گزارش دادهاند، که این امر توانایی ما را برای ارزیابی کافی تاثیرات نسبی این داروها بر طیف گستردهتری از پیامدها محدود ساخت. هرچند هیچ تفاوتی به لحاظ عوارض جانبی میان ICS و SCG وجود نداشت، اکثر کارآزماییها کوتاهمدت بودند و احتمالا از طول دوره کافی برای شناسایی تاثیرات طولانیمدت برخوردار نبودند. نتایج موجود، مؤید اظهارات اجماع اخیر در ایالات متحده و دیگر نقاط جهان است که استفاده از ICS را بر SCG جهت کنترل آسم پایدار ارجح میدانند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
