سوال مطالعه مروری
ما مروری را بر تاثیر میدانهای الکترومغناطیسی (electromagnetic fields) بر استئوآرتریت (osteoarthritis) انجام دادیم. ما نه مطالعه را با 636 نفر یافتیم.
پیشینه: استئوآرتریت و میدانهای الکترومغناطیسی چه هستند؟
استئوآرتریت شایعترین شکل آرتریت است که میتواند دستها، مفاصل ران، شانهها و زانوها را درگیر کند. در استئوآرتریت غضروفی که از انتهای استخوانها محافظت میکند، شکسته شده و باعث درد و تورم میشود.
میدان الکترومغناطیسی، نیروی نامرئی است که اشیا را به سمت آهنرباها جذب میکند. این جاذبه نامرئی را میتوان با استفاده از جریان الکتریکی ایجاد کرد که ممکن است غضروف اطراف مفاصل را تحت تاثیر قرار دهد. در استئوآرتریت، میدانهای الکترومغناطیسی نوعی درمان با استفاده از جریانهای الکتریکی هستند که روی پوست اطراف مفاصل اعمال میشوند. میتوان از ماشینها یا تشکهای کوچک برای رساندن میدانهای الکترومغناطیسی به کل بدن یا مفاصل خاص استفاده کرد. یک پزشک یا فیزیوتراپیست میتواند درمان را انجام دهد و میتوان از برخی دستگاهها در منزل استفاده کرد.
ویژگیهای مطالعه
پساز جستوجو برای یافتن همه مطالعات مرتبط تا اکتبر 2013، نه مطالعه را پیدا کردیم که تاثیر درمان با میدان الکترومغناطیسی را در مقایسه با درمان ساختگی (sham یا fake) در 636 بزرگسال مبتلا به استئوآرتریت به مدت 4 تا 26 هفته بررسی کردند.
نتایج کلیدی
درد (مقیاس 0 تا 100؛ نمرات بالاتر به معنای درد بدتر یا شدیدتر است)
- میدانهای الکترومغناطیسی احتمالا درد ناشی از استئوآرتریت را تسکین میدهند.
- افرادی که تحت درمان با میدان الکترومغناطیسی قرار دارند، در مقایسه با درمان ساختگی، با 15 امتیاز بیشتر (15% بهبودی) در کاهش درد روبهرو شدند.
- افرادی که تحت درمان با میدان الکترومغناطیسی قرار داشتند، درد خود را 26 امتیاز کمتر، در مقیاس 0 تا 100، ارزیابی کردند.
- افرادی که درمان ساختگی دریافت کردند، درد خود را 11 امتیاز کمتر در مقیاس 0 تا 100 ارزیابی کردند.
عملکرد فیزیکی
- میدانهای الکترومغناطیسی ممکن است عملکرد فیزیکی را بهبود بخشند اما این ممکن است بهطور تصادفی رخ داده باشد.
سلامت و بهزیستی (well-being) کلی
- میدانهای الکترومغناطیسی احتمالا هیچ تفاوتی را در سلامت و بهزیستی کلی ایجاد نمیکنند.
عوارض جانبی
- میدانهای الکترومغناطیسی احتمالا هیچ تفاوتی را در بروز عوارض جانبی یا قطع درمان به دلیل عوارض جانبی بر جای نمیگذارند، اما ممکن است این اتفاق بهطور تصادفی رخ داده باشد.
ما اطلاعات دقیقی در مورد عوارض جانبی و مشکلات نداریم. این امر به ویژه در مورد عوارض جانبی نادر ولی جدی، صادق است. عوارض جانبی احتمالی میتوانند شامل بثورات پوستی و تشدید درد باشند.
تغییرات در تصاویر اشعه ایکس
هیچ اطلاعاتی وجود نداشت در مورد اینکه میدانهای الکترومغناطیسی، بهبودی در مفصل مبتلا به استئوآرتریت را در عکسبرداری با اشعه ایکس نشان میدهند یا خیر.
کیفیت شواهد
- میدانهای الکترومغناطیسی احتمالا درد را بهبود بخشیده و هیچ تفاوتی را در سلامت و بهزیستی کلی و عوارض جانبی ایجاد نمیکنند. این نتیجهگیری ممکن است با انجام تحقیقات بیشتر تغییر کند.
- میدانهای الکترومغناطیسی ممکن است عملکرد فیزیکی را بهبود بخشند. این امر به احتمال زیاد با انجام تحقیقات بیشتر تغییر خواهد کرد.
مطالعه چکیده کامل
این یک نسخه بهروز شده از مرور کاکرین است که نخستینبار در سال 2002 منتشر شد. استئوآرتریت (osteoarthritis) نوعی بیماری است که مفاصل سینوویال (synovial) را تحت تاثیر قرار میدهد، و باعث دژنراسیون و تخریب غضروف هیالین (hyaline cartilage) و استخوان زیر غضروف (subchondral bone) میشود. درمان با میدان الکترومغناطیسی (electromagnetic fields) در حال حاضر توسط فیزیوتراپیستها استفاده میشود و ممکن است باعث رشد و ترمیم استخوان و غضروف شود. این درمان براساس اصول فیزیک است که شامل قانون Wolff، تاثیر پیزوالکتریک (piezoelectric) و مفهوم پتانسیل جریان میشود.
اهداف
ارزیابی مزایا و خطرات درمان با میدانهای الکترومغناطیسی برای درمان استئوآرتریت در مقایسه با دارونما (placebo) یا درمان ساختگی (sham).
روشهای جستوجو
پایگاه مرکزی ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین (CENTRAL) ( کتابخانه کاکرین، 2013، شماره 9)، PreMEDLINE را برای کارآزماییهای منتشرشده پیش از سال 1966؛ MEDLINE (از 1966 تا اکتبر 2013)، CINAHL و PEDro را تا و شامل اکتبر 2013 جستوجو کردیم. جستوجوهای الکترونیکی با جستوجوهای دستی تکمیل شدند.
معیارهای انتخاب
کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده (randomised controlled trials; RCTs) از درمان با میدانهای الکترومغناطیسی در استئوآرتریت، با طول دوره درمان چهار هفته یا بیشتر. ما مقالات را به هر زبانی که منتشر شدند، وارد کردیم.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو نویسنده مرور بهطور مستقل از هم مطالعات را برای ورود در مرور ارزیابی کرده و اختلافنظرات را با اجماعنظر با نویسنده سوم مرور، حل کردند. دادهها را با استفاده از فرمهای از پیش توسعهیافته استخراج اطلاعات، به دست آوردیم. همان نویسندگان مرور مستقلا خطر سوگیری (risk of bias) کارآزماییهای واجد شرایط را با استفاده از ابزار «خطر سوگیری» کاکرین ارزیابی کردند. پیامدهای مربوط به استئوآرتریت را براساس دستورالعملهای بالینی Outcome Measures in Rheumatology Clinical Trials (OMERACT) از مقالات استخراج کردیم. نتایج را برای معیارهای پیامد پیوسته (continuous) به صورت تفاوت میانگین (MD) یا تفاوت میانگین استانداردشده (SMD) با 95% فاصله اطمینان (CI) بیان کردیم. مقادیر پیامد دوحالتی (dichotomous) را با استفاده از خطر نسبی (RR) ادغام کرده و تعداد افراد مورد نیاز برای درمان (numbers needed to treat; NNT) را محاسبه کردیم.
نتایج اصلی
نه مطالعه با مجموع 636 شرکتکننده مبتلا به استئوآرتریت وارد شدند، که شش مورد از آنها در این بهروزرسانی مرور افزوده شدند. گزارشدهی انتخابی پیامد در هر نه مطالعه واردشده به دلیل گزارشدهی ناکافی از طراحی و روش اجرای مطالعه، نامشخص بود، و خطر سوگیری بالا برای دادههای ناقص پیامد در سه مطالعه وجود داشت. خطر سوگیری کلی در طول نه مطالعه برای دیگر حوزهها، پائین یا نامشخص بود.
شرکتکنندگانی که به صورت تصادفی تحت درمان با میدان الکترومغناطیسی قرار گرفتند، در مقایسه با دارونما، کاهش درد خود را 15.10 امتیاز بیشتر در یک مقیاس 0 تا 100، پساز درمان به مدت 4 تا 26 هفته، ارزیابی کردند (MD: 15.10؛ 95% CI؛ 9.08 تا 21.13؛ بهبودی مطلق: 15%). براساس مقیاس 0 تا 100 از شاخص استئوآرتریت دانشگاههای انتاریوی غربی و مکمستر (Western Ontario and McMaster Universities; WOMAC)، درمان با میدان الکترومغناطیسی پساز 12 تا 26 هفته، تاثیر معنیداری از نظر آماری بر عملکرد فیزیکی بیمار نداشت (MD: 4.55؛ 95% CI؛ 2.23- تا 11.32؛ بهبودی مطلق: 4.55%). ما همچنین هیچ تفاوت آماری معنیداری را در کیفیت زندگی در یک مقیاس 0 تا 100 (SMD: 0.09؛ 95% CI؛ 0.36- تا 0.54؛ بهبودی مطلق: 0.09%) پساز چهار تا شش هفته درمان، براساس SF-36 نیافتیم. هیچ دادهای برای آنالیز تغییرات رادیوگرافی در دسترس نبود. بیخطری (safety) درمان در چهار کارآزمایی شامل حداکثر 288 شرکتکننده مورد ارزیابی قرار گرفت: هیچ تفاوتی در بروز عارضه جانبی پساز 4 تا 12 هفته درمان در مقایسه با دارونما به دست نیامد (RR: 1.17؛ 95% CI؛ 0.72 تا 1.92). هیچ تفاوتی در شرکتکنندگانی که به دلیل عوارض جانبی (اندازهگیری شده در یک کارآزمایی) پساز چهار هفته درمان از مطالعه خارج شدند، وجود نداشت (RR: 0.90؛ 95% CI؛ 0.06 تا 13.92). هیچ شرکتکنندهای دچار هیچ عارضه جانبی جدی نشد.
نتیجهگیریهای نویسندگان
شواهد کنونی نشان میدهد که درمان با میدان الکترومغناطیسی ممکن است از نظر تسکین درد، مزایای متوسطی را برای مبتلایان به استئوآرتریت فراهم کند. برای تایید اینکه این درمان مزایای بالینی مهمی از نظر عملکرد فیزیکی و کیفیت زندگی برای بیماران دارد یا خیر، انجام مطالعات بیشتری مورد نیاز است. نتایج ما نسبت به مرور قبلی انجامشده در سال 2002، بدون تغییر باقی میمانند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
