این مرور هیچ شواهد محکمی را مبنی بر اثربخشی مدیریت دارویی آشفتگی و پرخاشگری در بزرگسالان مبتلا به آسیب مغزی اکتسابی نیافت. براساس چند کارآزمایی تصادفیسازی و کنترلشده کوچک، شواهد ضعیفی وجود داشت که بتابلاکرها میتوانند پرخاشگری را پساز آسیب مغزی اکتسابی بهبود بخشند، اما دوزهای بسیار زیادی استفاده شدند که احتمالا عوارض جانبی قابل توجهی را ایجاد کرد. برای دیگر دستههای دارویی، کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده، با حجم نمونه معقول منتشر نشدهاند.
براساس فقدان شواهد، این مرور به هیچ نتیجهگیری محکمی در مورد اثربخشی داروها دست نمییابد. شواهد روایی (anecdotal) معقول، مثلا در سری موردی (case series) منتشرشده، وجود دارد که نشان میدهد داروهای ضدروانپریشی، تثبیتکنندههای خلقوخو و داروهای ضدافسردگی ممکن است در مدیریت این وضعیت موثر باشند.
مطالعه چکیده کامل
پیشینه
از میان بسیاری از نشانههای روانپزشکی که ممکن است ناشی از آسیب مغزی باشند، آشفتگی (agitation) و/یا پرخاشگری (aggression) اغلب مشکلسازترین موارد هستند. بنابراین ارزیابی اثربخشی داروهای سایکوتروپیک (روانگردان) مورد استفاده در مدیریت آن، مهم است.
اهداف
ارزیابی تاثیرات داروها بر آشفتگی و/یا پرخاشگری پساز آسیب مغزی اکتسابی (acquired brain injury; ABI).
روشهای جستوجو
ما پایگاه مرکزی ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین؛ MEDLINE؛ EMBASE و دیگر بانکهای اطلاعاتی را جستوجو کردیم. فهرست منابع مطالعات واردشده و مرورهای مرتبط را نیز جستوجو کردیم. علاوهبر این، مجلات Brain Injury و Journal of Head Trauma Rehabilitation را بهصورت دستی جستوجو کردیم. هیچگونه محدودیتی از نظر زبان نگارش مقاله اعمال نشد. جستوجوها آخرینبار در جون 2006 بهروز شدند.
معیارهای انتخاب
کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده (randomised controlled trials; RCTs) که اثربخشی داروهای موثر بر سیستم عصبی مرکزی را برای مدیریت درمانی آشفتگی و/یا پرخاشگری، ثانویه به ABI، در شرکتکنندگان بالای 10 سال ارزیابی کردند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
ما بهطور مستقل از هم دادهها را استخراج کرده و کیفیت کارآزمایی را ارزیابی کردیم. مطالعات از بیمارانی که طی شش ماه پساز آسیب مغزی و/یا در حالت گیجی (confusional state) بودند، از بیمارانی که بیش از شش ماه از آسیب آنها گذشته بود یا دچار وضعیت گیجی نشده بودند، متمایز شدند.
نتایج اصلی
شش RCT شناسایی شده و در این مرور وارد شدند. چهار مورد از آنها، بتابلاکرها، پروپرانولول و پیندولول، یک مورد محرک سیستم عصبی مرکزی، متیلفنیدیت، و مطالعه آخر، آمانتادین، دارویی که اغلب در پارکینسونیسم و اختلالات مرتبط استفاده میشود، را ارزیابی کردند. بهترین شواهد اثربخشی در مدیریت درمانی آشفتگی و/یا پرخاشگری پساز ABI مربوط به بتابلاکرها بود. دو RCT پروپرانولول را موثر دانستند (یک مطالعه در اوایل و یک مطالعه در اواخر دوره پساز آسیب). بااینحال، این مطالعات از تعداد نسبتا کمی استفاده کردند، تکرار نشدند، از دوزهای بالا استفاده کردند و از یک معیار پیامد کلی یا پیگیری طولانیمدت استفاده نکردند. در مقایسه آشفتگی زودهنگام با پرخاشگری دیرهنگام، هیچ شواهدی برای پاسخ دارویی متفاوت وجود نداشت. شواهد محکمی وجود ندارد مبنی بر اینکه کاربامازپین یا والپروات در مدیریت درمانی آشفتگی و/یا پرخاشگری پساز ABI موثر هستند.
نتیجهگیریهای نویسندگان
داروهای متعددی در مدیریت درمانی پرخاشگری در ABI آزمایش شدهاند، اما شواهد محکمی از اثربخشی آنها وجود ندارد. بنابراین، انتخاب داروهایی با عوارض جانبی کم و نظارت بر اثربخشی آنها بسیار مهم است. بتابلاکرها بهترین شواهد را برای اثربخشی دارند و شایسته توجه بیشتری هستند. فقدان شواهد، نیاز به ارزیابیهای بهتر داروها را برای این مشکل مهم برجسته میکند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.




