آیا کاردرمانی (occupational therapy) به افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید (rheumatoid arthritis) کمک میکند؟
برای پاسخ به این سوال، دانشمندان 38 مطالعه را آنالیز کردند. در این مطالعات، بیشاز 1700 فرد مبتلا به آرتریت روماتوئید بررسی شدند. افراد حاضر در این مطالعات یا تحت مشاوره و آموزش مهارتها قرار گرفتند، یا برای حرکت کردن و انجام کارهای روزمره با درد کمتر آموزش دیدند، روشهای محافظت از مفاصل را فرا گرفتند، از اسپلینت (splint) استفاده کردند، نحوه استفاده از وسایل کمکی را آموختند، یا هیچ نوع درمانی را دریافت نکردند. نه همه مطالعات از کیفیت بالایی برخوردار نبودند، اما این مرور کاکرین بهترین شواهد موجود تا به امروز را درباره کاردرمانی ارائه میدهد.
کاردرمانی چیست و چگونه میتواند به بهبود آرتریت روماتوئید کمک کند؟
آرتریت روماتوئید، یک بیماری است که در آن سیستم ایمنی بدن به بافتهای سالم خود حمله میکند. این حمله بیشتر در مفاصل دست و پا رخ میدهد و باعث قرمزی، درد، تورم و گرما در اطراف مفاصل میشود. برای افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید، انجام کارهای روزمره مانند لباس پوشیدن، آشپزی، نظافت و کار کردن ممکن است با دشواری همراه باشد. کاردرمانگران میتوانند در مورد نحوه انجام فعالیتهای روزمره با درد کمتر، یا چگونگی استفاده از اسپلینتها و وسایل کمکی، راهنمایی و مشاوره ارائه دهند.
کاردرمانی تا چه اندازه موثر است؟
یک مطالعه با کیفیت بالا نشان داد که افراد پساز دریافت کاردرمانی همراه با آموزش، راهنمایی و مشاوره، توانایی بیشتری در انجام فعالیتهای روزمره پیدا کردند. دو مطالعه با کیفیت بالا نشان دادند افرادی که درباره روشهای محافظت از مفاصل خود آموزش دیدند، نسبت به کسانی که چنین آموزشهایی را دریافت نکردند یا تحت نوع دیگری از کاردرمانی قرار گرفتند، در انجام کارهای روزمره عملکرد بهتری را نشان دادند. اما هیچیک از این دو روش درمانی باعث بهبودی در وضعیت سلامت عمومی یا کاهش درد نشدند.
مطالعه با کیفیت بالای دیگری نشان داد افرادی که برای حرکت کردن یا انجام فعالیتهای روزمره آموزش دیدند، از نظر توانایی حرکت و میزان درد، تفاوتی با افرادی که تحت کاردرمانی قرار نگرفتند، نداشتند. قدرت چنگ زدن (grip) نیز بلافاصله پساز استفاده از اسپلینت بهبود یافت. اما پساز استفاده از اسپلینت، دامنه حرکت دست کاهش پیدا کرد.
اطلاعات کافی برای مشخص کردن اینکه آموزش درباره استفاده از وسایل کمکی مفید است یا خیر، وجود نداشت.
حرف آخر
شواهد سطح «طلایی» نشان میدهد کاردرمانی میتواند به افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید کمک کند تا کارهای روزمره را، مانند لباس پوشیدن، آشپزی و نظافت، با درد کمتری انجام دهند. همچنین مزایای کاردرمانی، هم در مداخلاتی که شامل آموزش، راهنمایی و مشاوره هستند و هم در آموزش روشهای محافظت از مفاصل مشاهده شدند.
استفاده از اسپلینت میتواند درد را کاهش داده و قدرت چنگ زدن را بهبود بخشد، اما ممکن است دامنه حرکتی دست را محدود کند.
مطالعه چکیده کامل
آرتریت روماتوئید (rheumatoid arthritis; RA) میتواند پیامدهای گستردهای بر تواناییهای جسمانی، زندگی شخصی، خانوادگی، روابط اجتماعی و وضعیت شغلی افراد داشته باشد. کاردرمانی (occupational therapy; OT)، با هدف کمک به افراد برای انجام بهتر فعالیتها و کاهش تاثیر آرتریت روماتوئید بر فعالیتهای روزمره زندگی انجام میشود و یکی از ارکان اصلی مدیریت آرتریت روماتوئید به شمار میرود. تاکنون اثربخشی کاردرمانی در بهبود عملکرد و مشارکت اجتماعی بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید بهطور سیستماتیک بررسی نشده است.
اهداف
تعیین اینکه مداخلات OT (شامل درمان جامع، آموزش عملکرد حرکتی، آموزش مهارتها، آموزش محافظت از مفاصل و حفظ انرژی، مشاوره، آموزش استفاده از وسایل کمکی و استفاده از اسپلینت (splint)) میتوانند پیامدهای مربوط به توانایی عملکردی، مشارکت اجتماعی و/یا کیفیت زندگی مرتبط با سلامت را در بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید بهبود بخشند یا خیر.
روشهای جستوجو
مقالههای کامل و مرتبط با موضوع از طریق جستوجوهای الکترونیکی در پایگاههای Medline؛ Cinahl؛ Embase؛ Amed؛ Scisearch و پایگاه ثبت تخصصی گروه عضلانیاسکلتی در کاکرین شناسایی شدند. فهرست منابع مطالعات و مرورهای شناساییشده نیز برای یافتن منابع تکمیلی بررسی شدند. تاریخ انجام آخرین جستوجو: دسامبر 2002.
معیارهای انتخاب
مطالعات کنترلشده (تصادفیسازیشده و تصادفیسازینشده) و مطالعاتی غیر از مطالعات کنترلشده که به بررسی مداخلات OT برای بیماران مبتلا به RA پرداختند، واجد شرایط ورود به این مرور بودند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
کیفیت روششناسی (methodology) کارآزماییهای واردشده توسط دو نویسنده بهطور مستقل از هم ارزیابی شد. اختلافنظرها از طریق گفتوگو، حلوفصل شدند. برای ارزیابی کیفیت روششناسی (methodology) مطالعات، از فهرستی که توسط ون تولدر و همکاران (.Van Tulder et al) پیشنهاد شد، استفاده شد. برای معیارهای پیامد، تفاوت میانگین استانداردشده (SMD) محاسبه شد. نتایج با استفاده از روش تلفیق بهترین شواهد (best evidence synthesis) و براساس نوع طراحی، کیفیت روششناسی و یافتههای معنیدار درباره معیارهای پیامد و/یا فرایند، آنالیز شدند.
نتایج اصلی
سی و هشت مورد از 58 مطالعه شناساییشده در زمینه کاردرمانی، تمامی معیارهای ورود به این مرور را داشتند. شش مطالعه کنترلشده از کیفیت روششناسی بالایی برخوردار بودند. با توجه به محدودیتهای روششناسی مطالعات کنترلنشده، نُه مورد از این مطالعات با کیفیت روششناسی کافی تشخیص داده شدند. نتایج حاصل از تلفیق بهترین شواهد نشان میدهد که شواهد قوی درباره اثربخشی «آموزش محافظت از مفاصل» وجود دارد (مزیت مطلق این مداخله بین 17.5 و 22.5 و مزیت نسبی آن 100% است)، درحالیکه برای اثربخشی کاردرمانی جامع در بهبود توانایی عملکردی، شواهد محدودی در دسترس است (مزیت مطلق این مداخله 8.7 و مزیت نسبی آن 20% گزارش شد). یافتههای موجود نشاندهنده شواهدی است که «استفاده از اسپلینت» موجب کاهش درد میشود (مزیت مطلق این مداخله 1.0، مزیت نسبی آن 19% است).
نتیجهگیریهای نویسندگان
شواهد موجود نشان میدهد کاردرمانی تاثیر مثبتی بر توانایی عملکردی بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید دارد.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
