مالتیپل اسکلروزیس (multiple sclerosis; MS) یک بیماری مزمن سیستم عصبی است که افراد جوان و میانسال را تحت تاثیر قرار میدهد. آسیب مکرر به بخشهایی از اعصاب منجر به ضعف و ناتوانی پیشرونده در بیماران میشود. درمان با اکسیژن پُرفشار (Hyperbaric Oxygen Therapy; HBOT)) شامل تنفس اکسیژن خالص در یک محفظه مخصوص طراحیشده (مانند محفظهای که برای غواصان اعماق دریا که پس از بازگشت به سطح آب دچار مشکلات فشار میشوند، استفاده میشود) است. درصورتیکه کمبود اکسیژن در اعصاب آسیبدیده باعث بدتر شدن MS شود، HBOT گاهی برای درمان آن استفاده میشود، اما این نظریه هنوز اثبات نشده است. مرور نه کارآزمایی هیچ شواهد قطعی را نیافت مبنی بر اینکه HOBT میتواند ناتوانی و معلولیت را بهبود بخشد یا پیشرفت MS را تغییر دهد. نیاز به انجام تحقیقات بیشتری در این زمینه وجود دارد.
مطالعه چکیده کامل
بیماری مالتیپل اسکلروزیس (multiple sclerosis; MS) یک بیماری مزمن، عودکننده و پیشرونده است که هیچ درمانی برای آن وجود ندارد. براساس پاتوفیزیولوژی احتمالی، پیشنهاد شده که درمان با اکسیژن پُرفشار (Hyperbaric Oxygen Therapy; HBOT) ممکن است پیشرفت بیماری را کُند یا معکوس کند.
اهداف
هدف از این مرور، ارزیابی اثربخشی و بیخطری (safety) HBOT در درمان MS بود.
روشهای جستوجو
ما پایگاه ثبت کارآزماییهای گروه مالتیپل اسکلروزیس در کاکرین (25 فوریه 2011) را جستوجو کردیم.
معیارهای انتخاب
تمام کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشدهای که شامل مقایسه میان HBOT و درمان ساختگی در MS بودند، ارزیابی شدند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو نویسنده بهطور مستقل تمام کارآزماییهای مقایسهای شناساییشده را ارزیابی کرده، دادهها را استخراج کرده و از نظر کیفیت روششناسی (methodology) امتیازدهی کردند.
نتایج اصلی
ما ده گزارش را از نه کارآزمایی شناسایی کردیم که معیارهای انتخاب را داشتند (در مجموع 504 شرکتکننده). دو کارآزمایی نتایج عموما مثبتی را ارائه دادند، درحالیکه که هفت کارآزمایی باقیمانده هیچ شواهدی را از تاثیر درمان گزارش نکردند. هیچیک از سه آنالیز زیرگروه پیشین، این دو کارآزمایی را در یک گروه قرار ندادند و بنابراین قادر به توضیح این تفاوت نبودند. سه آنالیز (از 21 مورد) مزیت مداخله را تا حدودی نشان دادند. برای مثال، میانگین مقیاس وضعیت ناتوانی گسترشیافته (Expanded Disability Status Scale; EDSS) در 12 ماه در گروه HBOT بهبود یافت (میانگین کاهش گروه در EDSS در مقایسه با گروه درمان ساختگی: 0.85- واحد؛ 95% فاصله اطمینان: 1.28- تا 0.42-، P = 0.0001). در حال حاضر، فقط دو کارآزمایی که بهطور کلی مثبت بودند، این پیامد را گزارش کردند (16% از کل شرکتکنندگان در این مرور).
نتیجهگیریهای نویسندگان
ما هیچ شواهد منسجمی را برای تائید تاثیر مفید درمان با اکسیژن پُرفشار در مدیریت بالینی مالتیپل اسکلروزیس نیافتیم و معتقد هستیم که استفاده روتین از آن توجیهپذیر نیست. تعداد کمی از آنالیزهای حاکی از مزیت مداخله، جدا از هم هستند، و نسبت دادن آنها به معقولیت بیولوژیکی دشوار است و باید در کارآزماییهای آینده با طراحی خوب تائید شوند. از نظر ما، انجام چنین کارآزماییهایی با این مرور توجیه نمیشوند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
