سرطان پستان شایعترین سرطان میان زنان در سراسر جهان است. غربالگری منظم سرطان پستان با استفاده از ماموگرافی، میزان مرگومیر ناشی از این بیماری را کاهش میدهد. در فرایند غربالگری، زنانی که هیچ علامتی از بیماری ندارند، تحت ماموگرافی قرار میگیرند که میتواند افرادی را که ممکن است به سرطان پستان مبتلا باشند، شناسایی کند. ماموگرافی از اشعه ایکس برای یافتن سرطانهای اولیه پستان استفاده میکند. برای بهدست آوردن یک خوانش دقیق، دستگاه ماموگرافی باید پستانها را فشرده کند. این امر میتواند باعث ناراحتی یا درد شود و برخی از زنان تصمیم میگیرند که ماموگرافی انجام ندهند زیرا میتواند دردناک باشد. در برخی از مطالعات ماموگرافی، تا 35% از زنان درد ناشی از این اقدام را گزارش کردهاند. مرور سعی در شناسایی و ارزیابی مطالعات بالینی از مداخلات طراحیشده برای کاهش درد یا ناراحتی داشت که زنان در طول ماموگرافی با آن روبهرو میشوند. مجموعهای از معیارهای کیفیت تعیین شد تا اطمینان حاصل شود که فقط مطالعاتی وارد این مرور شدند که مرتبط با موضوع بوده و بهخوبی طراحی شدند. هفت مطالعه این معیارها را داشتند و وارد مطالعه شدند. این مطالعات شامل طیف گستردهای از مداخلات برای تسکین درد و ناراحتی ناشی از ماموگرافی غربالگری بودند، مانند ارائه اطلاعات شفاهی و/یا کتبی به زنان پیشاز از انجام آن، یا مصرف داروهای مسکّن پیشاز معاینه، استفاده از بالشتک پستان (برای پوشاندن سطح تجهیزات ماموگرافی)، فشردهسازی پستان تحت کنترل بیمار و کاهش فشردهسازی توسط تکنسین. این مطالعات، دردی را که زنان انتظار داشتند و واقعا آن را گزارش کردند، با استفاده از طیف وسیعی از پرسشنامهها با کیفیتهای مختلف، ارزیابی کردند.
هر مطالعهای که در این مرور وارد شد، مداخله متفاوتی را برای کاهش درد ناشی از ماموگرافی بررسی کرد. نتایج کارآزمایی نشان میدهند که ارائه اطلاعات کتبی یا شفاهی در مورد ماموگرافی پیشاز انجام آن به زنان میتواند درد یا ناراحتی ناشی از معاینه را کاهش دهد. همچنین افزایش کنترل زنان بر فشردهسازی پستان میتواند دردی را که واقعا دچار آن میشوند، کاهش دهد، اگرچه هیچ تغییری در دردی که زنان هنگام کاهش نیروی فشردهسازی توسط تکنسین ماموگرافی داشتند، مشاهده نشد. استفاده از بالشتکهای پستان نیز درد را کاهش داد؛ بااینحال، باعث کیفیت پائین اشعه ایکس در 2% از زنان تحت غربالگری شد، به این معنی که آنها نیاز به ماموگرافی مجدد داشتند. پاراستامول مصرفشده پیشاز فرایند، میزان درد زنان را تغییر نداد.
انجام تحقیقات بیشتری در مورد مداخلات تسکینی درد و ناراحتی ناشی از ماموگرافی غربالگری مورد نیاز است.
مطالعه چکیده کامل
درد ناشی از ماموگرافی بهعنوان یک عامل بازدارنده مهم برای زنانی شناخته میشود که تحت آن قرار میگیرند، و ممکن است بر مشارکت در انجام غربالگری پستان تاثیر بگذارد.
اهداف
مرور مداخلات برای کاهش یا تسکین درد و ناراحتی ناشی از ماموگرافی غربالگری.
روشهای جستوجو
برای این بهروزرسانی، پایگاه ثبت تخصصی گروه سرطان پستان در کاکرین را در 18 می 2006 جستوجو کردیم. دیگر بانکهای اطلاعاتی مورد جستوجو عبارت بودند از MEDLINE (1966 تا نوامبر 2006)، CINAHL (1982 تا دسامبر 2006)، EMBASE (1988 تا 2006) و فهرست منابع مقالات. ما Current Controlled Trials (www.controlled-trials.com، دسترسی در سپتامبر 2007) و UK National Research Register (www.update-software.com/national/، دسترسی در سپتامبر 2007) را برای یافتن پروژههای تحقیقاتی در حال انجام و تکمیلشده نیز جستوجو کردیم. با محققان این حوزه نیز تماس گرفته شد.
معیارهای انتخاب
کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده و کارآزماییهای شبه-تصادفیسازیشده با یک گروه مقایسه در نظر گرفته شدند. مطالعات میبایست شامل ارزیابی درد یا ناراحتی بودند و اگر مداخله میتوانست بر کیفیت ماموگرافیها تاثیر بگذارد، ارزیابی کیفیت تصویر نیز مورد نیاز بود.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو نویسنده (DM و VL) مطالعات شناساییشده را بررسی کردند تا مشخص کنند که معیارهای ورود را داشتند یا خیر. هر مطالعه از نظر کیفیت، از جمله پنهانسازی (concealment) و تولید توالی تخصیص (generation of allocation sequence)، مقایسهپذیری میان گروهها در ابتدای مطالعه، گنجاندن همه شرکتکنندگان تصادفیسازی شده در آنالیز و کورسازی (blinding) پساز تخصیص، بررسی شد. استخراج دادهها توسط این دو نویسنده انجام شد.
نتایج اصلی
هفت RCT، شامل 1671 زن، برای ورود به مطالعه شناسایی شدند. این مرور نشان داد که ارائه اطلاعات به زنان در مورد این روش پیشاز انجام ماموگرافی ممکن است درد و ناراحتی را کاهش دهد. افزایش کنترل زنان بر فشردهسازی پستان میتواند میزان درد را در طول پروسیجر کاهش دهد، اگرچه کیفیت تصویر ماموگرافی فقط در صورتی حفظ شد که تکنسین، اولین فشردهسازی را کنترل کرد. اگر تکنسین، نیروی فشاری ماموگرافی را کاهش داد، میزان ناراحتی تغییری نکرد. استفاده از بالشتکهای پستان، درد ناشی از ماموگرافی را کاهش داد؛ بااینحال، کیفیت تصویر در 2% از زنان گروه مداخله مختل شد. استفاده از استامینوفن بهعنوان پیشدارو، بر ناراحتی ناشی از ماموگرافی تاثیری نداشت. تفاوت در مداخلات، و ناهمگونی در معیارها، اعتبارسنجی مقیاسهای درد، و در ارزیابی کیفیت ماموگرافی، بدین معناست که نتایج این مطالعات را نمیتوان با هم ترکیب کرد. تمام نتایج براساس مطالعات تکی هستند. انجام پژوهشهای بیشتری در این زمینه الزامی است.
نتیجهگیریهای نویسندگان
در حال حاضر مداخلات اثباتشده بسیار کمی برای کاهش درد و ناراحتی ناشی از ماموگرافی غربالگری وجود دارند، به خصوص روشهایی که بتوانند بهراحتی در برنامههای غربالگری گنجانده شوند. با توجه به اینکه ماموگرافی همچنان بهعنوان روش ترجیحی غربالگری پستان استفاده میشود، انجام تحقیقات بیشتری در مورد چنین مداخلاتی مورد نیاز است.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
