تهویه با فشار مثبت متناوب از راه بینی (NIPPV) ممکن است برای درمان آپنه در نوزادان نارس مفید باشد، اما برای اطمینان از اثربخشی و بیخطری آن به انجام پژوهشهای بیشتری نیاز است. حملات مکرر آپنه (یعنی توقف تنفس برای بیشاز 20 ثانیه) تقریبا در همه نوزادانی که پیشاز هفته 34 بارداری متولد میشوند، رخ میدهد. فشار مثبت مداوم راه هوایی از راه بینی (NCPAP) که از طریق پرونگهای (prongs) کوچکی در بینی نوزاد اعمال میشود، حمایت تنفسی را فراهم میکند و یکی از درمانهای مفید آپنه است. بااینحال، همه نوزادان به این درمان پاسخ نمیدهند. در برخی نوزادان، درمان موفقیتآمیز نیست و لازم میشود یک لوله تنفسی داخل نای آنها قرار داده شود، که این روش ممکن است با عوارض (مانند عفونت، آسیب به تارهای صوتی) همراه باشد. این مرور که شامل دو کارآزمایی کوچک بود، نشان میدهد تهویه با فشار مثبت متناوب از راه بینی (NIPPV) که از طریق پرونگهای بینی ارائه میشود، در نوزادان نارس مبتلا به آپنههای راجعه یا شدید، ممکن است موثرتر از NCPAP بهتنهایی باشد. از آنجا که تاکنون تعداد کمی از نوزادان بررسی شدهاند، برای تائید اثربخشی و بیخطری مداخله، انجام پژوهشهای بیشتری ضروری است.
مطالعه چکیده کامل
آپنه در نوزادان نارس (apnea of prematurity) تقریبا در همه نوزادانی که پیشاز هفته 34 بارداری متولد میشوند، رخ میدهد. کارآزماییهای تصادفیسازیشده و مرورهای سیستماتیک قبلی نشان دادهاند که متیلگزانتینها (methylxanthines) در پیشگیری از آپنه در نوزادان نارس موثر هستند. بااینحال، وجود نگرانیهای اخیر درباره عوارض جانبی احتمالی مصرف طولانیمدت متیلگزانتینها بر رشد و تکامل سیستم عصبی نوزادان کموزن هنگام تولد، موجب افزایش علاقه به روشهای جایگزین برای درمان آپنه در نوزادان نارس شده است. فشار مثبت مداوم راه هوایی از راه بینی (nasal continuous positive airway pressure; NCPAP) یکی از روشهای مفید حمایت تنفسی است که بروز آپنه انسدادی (obstructive apnea) یا مختلط (mixed apnea) را کاهش میدهد. بااینحال، برخی نوزادان مبتلا به آپنه که با NCPAP، با یا بدون متیلگزانتینها، درمان میشوند، گاهی به لولهگذاری داخل تراشه (endotracheal intubation) نیاز پیدا میکنند، و این روش با عوارض و هزینههای خاص خود همراه است. تهویه با فشار مثبت متناوب از راه بینی (nasal intermittent positive pressure ventilation; NIPPV) یک روش ساده و موثر برای حمایت تنفسی در کودکان بزرگتر و بزرگسالان است. این روش برای درمان آپنه در نوزادان نارس نیز بهکار رفته است، اما گزارشهای موردی از سوراخ شدن (perforation) دستگاه گوارش، استفاده گسترده از آن را محدود کرده است.
اهداف
تعیین تاثیر درمان با NIPPV در مقایسه با درمان با NCPAP بر بروز آپنه و نیاز به لولهگذاری و تهویه مکانیکی در نوزادان نارس مبتلا به آپنه راجعه. همچنین، تعیین تاثیر درمان با NIPPV در مقایسه با NCPAP بر بروز عوارض گوارشی، یعنی دیستانسیون دستگاه گوارش (gastric distension) منجر به قطع تغذیه یا سوراخشدگی.
روشهای جستوجو
پایگاه MEDLINE جستوجو شد (از هفته 2 سال 1966 تا جولای 2007). منابع دیگر شامل پایگاه مرکزی ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین (CENTRAL، کتابخانه کاکرین، شماره 3، سال 2007) و CINAHL (هفته 2 سال 1982، جولای 2007) بودند. همچنین از نظر متخصصان خبره، مرورهای پیشین شامل ارجاعات متقابل و مجموعه مقالات کنفرانسها و سمپوزیومها استفاده شد.
معیارهای انتخاب
تمام کارآزماییهای تصادفیسازیشده و شبه-تصادفیسازیشده وارد این مرور شدند.
شرکتکنندگان شامل نوزادان نارس بدون تهویه مکانیکی بودند که دچار آپنه ناشی از نارس بودن شدند.
مداخلات مورد مقایسه عبارت بودند از تهویه با فشار مثبت متناوب از طریق مسیر بینی، با پرونگهای (prongs) کوتاه بینی یا لوله نازوفارنژیال (nasopharyngeal) و CPAP بینی که با استفاده از همان روشها ارائه شدند.
انواع معیارهای پیامد عبارت بودند از:
- شکست درمان که بهصورت آپنه راجعه یا شدید و نیازمند ونتیلاتور تنفسی کمکی تعریف شد
- میزان لولهگذاری داخل تراشه
- میزان بروز آپنه و برادیکاردی (bradycardia) که بهصورت تعداد رویدادها بهازای هر ساعت بیان شدند
- عوارض گوارشی یعنی دیستانسیون شکمی نیازمند به قطع تغذیه، یا سوراخشدگی دستگاه گوارش
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دادهها توسط سه نویسنده بهطور جداگانه استخراج شدند. برای دادههای دوحالتی (dichotomous data)، کارآزماییها با استفاده از نسبت خطر (relative risk; RR)، تفاوت خطر (risk difference; RD) و تعداد افراد مورد نیاز برای درمان (numbers needed to treat; NNT) آنالیز شدند؛ برای دادههای پیوسته (continuous data) نیز از میانگینها و تفاوت میانگین وزندهیشده (WMD) استفاده شد.
نتایج اصلی
دو کارآزمایی که در مجموع 54 نوزاد را وارد کردند، با معیارهای ورود به این مرور مطابقت داشتند. هر دو کارآزمایی، فقط نتایج کوتاهمدت مداخلات (طی 4 تا 6 ساعت) را گزارش کردند. در طول این دوره، فقط یک نوزاد (که بهطور تصادفیسازیشده به گروه NCPAP اختصاص یافته بود) نیاز به لولهگذاری پیدا کرد. یک مطالعه متقاطع (cross-over) شامل 20 نوزاد، که Ryan در سال 1989 انجام داد، هیچ تفاوت معنیداری را در میزان بروز آپنه (تعداد رویدادها/ساعت) میان دو مداخله نشان نداد [WMD: -0.10 (0.53- تا 0.33)]. مطالعه Lin (سال 1998)، 34 نوزاد را تصادفیسازی کرد و نشان داد که NIPPV در مقایسه با NCPAP موجب کاهش بیشتری در فراوانی آپنه (تعداد رویدادها/ساعت) میشود [WMD: -1.19 (2.31- تا 0.07-)]. متاآنالیز هر دو کارآزمایی، هیچ تفاوتی را از نظر pC0 2 (میلیمتر جیوه) در پایان دوره 4 تا 6 ساعته مطالعه نشان نداد [WMD: 0.95 (3.05- تا 4.94)]. هیچ دادهای درباره عوارض گوارشی گزارش نشد.
نتیجهگیریهای نویسندگان
کاربردهای عملی: NIPPV ممکن است روش مفیدی برای تقویت تاثیرات مفید NCPAP در نوزادان نارس مبتلا به آپنههای راجعه یا شدید باشد. به نظر میرسد استفاده از آن در مقایسه با NCPAP، فراوانی آپنه را به میزان بیشتری کاهش میدهد. پیشاز آنکه بتوان NIPPV را بهعنوان درمان استاندارد آپنه توصیه کرد، به دادههای بیشتری درباره بیخطری و اثربخشی آن نیاز است.
کاربردهای تحقیقاتی: کارآزماییهای آتی باید از توان آماری کافی برخوردار باشند و اثربخشی (کاهش شکست درمان) و بیخطری (عوارض گوارشی) NIPPV را ارزیابی کنند. پیامدها باید در تمام مدتی که نوزاد به تهویه کمکی نیاز دارد، ارزیابی شوند. امکان جدید همگامسازی NIPPV با تنفسهای خودبهخودی نوزاد، پیشرفت امیدوارکنندهای است که نیاز به ارزیابی بیشتر دارد.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
