افراد پساز گزیده شدن توسط مار سمی، جان خود را از دست میدهند یا بهطور جدی معلول میشوند. گونههای مختلف مار سمی تاثیرات متفاوتی بر بدن دارند، اما درمان اولیه مشابه است - تلاش برای پیشگیری از ورود زهر به گردش خون عمومی. اگر مشخص شود که سم به جریان خون رسیده است، بیماران به شدت بیمار میشوند و در این شرایط، پزشکان ممکن است پادزهر (antivenom) مخصوص (ساختهشده از سرم اسب) را تجویز کنند. بااینحال، پادزهر اغلب عوارض جانبی ایجاد میکند که بهخودیخود میتوانند شدید بوده و منجر به مرگومیر شوند.
داروهایی وجود دارند که میتوانند همراه با پادزهر تجویز شوند تا این عوارض جانبی را کاهش دهند، و این داروها شامل آدرنالین، آنتیهیستامینها و استروئیدها میشوند. این مرور به ارزیابی فواید تجویز این داروها بههمراه پادزهر پرداخت. مرور کارآزماییها نشان داد که یک کارآزمایی با 105 بیمار در سریلانکا به بررسی آدرنالین پرداخت؛ و کارآزمایی دوم با 101 بیمار در برزیل، آنتیهیستامین (پرومتازین) را بررسی کرد. هر دو کارآزمایی بهخوبی طراحی شده بودند. آدرنالین واکنشهای آلرژیک کمتری را نشان داد. هیچ فایدهای از تجویز پرومتازین مشاهده نشد، و هیچ کارآزماییای در مورد پاسخهای آلرژیک دیررس و در مورد کورتیکواستروئیدها یافت نشد.
مطالعه چکیده کامل
پیشینه
پادزهر (antivenom) برای خنثی کردن سموم نیش مار در افرادی استفاده میشود که شواهدی را از گزش مار نشان میدهند. این محصول از سرم حیوانات ساخته میشود و عوارض جانبی با آن، از جمله آنافیلاکسی تهدیدکننده زندگی، شایع است.
اهداف
ارزیابی تاثیرات داروهایی که بهطور معمول همراه با پادزهر مار برای پیشگیری از ایجاد عوارض جانبی تجویز میشوند.
روشهای جستوجو
پایگاه ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین؛ تماس با محققان در این زمینه.
معیارهای انتخاب
کارآزماییهای تصادفیسازیشده و شبه-تصادفیسازیشده که آدرنالین (اپینفرین)، آنتیهیستامینها یا کورتیکواستروئیدهای روتین را آزمایش کردند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو نویسنده معیارهای ورود را اعمال کردند، کیفیت کارآزمایی را ارزیابی کرده، و دادهها را استخراج کردند. در صورت لزوم، دادههای بیشتر را از محققان کارآزمایی درخواست کردیم.
نتایج اصلی
یک کارآزمایی در سریلانکا (n = 105) که آدرنالین را بههمراه پادزهر چنداختصاصی (polyspecific) تجویز کرد، عوارض جانبی کمتری را در گروه آدرنالین نشان داد و این تاثیر پساز طبقهبندی براساس شدت عوارض، حفظ شد. یک کارآزمایی در برزیل (n = 101) که از سه نوع پادزهر Bothrops استفاده کرد، هیچ فایدهای را از داروهای آنتیهیستامین نشان نداد.
نتیجهگیریهای نویسندگان
براساس نتایج این کارآزمایی، تجویز پیشگیرانه روتین آدرنالین برای پادزهرهای چندظرفیتی که میزان عوارض جانبی بالایی دارند، منطقی به نظر میرسد. اگر پزشکان معتقدند که عوامل موضعی، تجویز روتین آدرنالین را توجیه نمیکنند، باید این نظر خود را در یک کارآزمایی تصادفیسازیشده آزمایش کنند. به نظر میرسد آنتیهیستامین هیچ فایده آشکاری در پیشگیری از بروز واکنشهای حاد ناشی از پادزهرها ندارد.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
