این خلاصه از مرور کاکرین آنچه را که از پژوهشها در مورد تاثیر لفلونوماید (Leflunomide) بر آرتریت روماتوئید (rheumatoid arthritis) میدانیم، ارائه میدهد. این مرور نشان میدهد که در افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید:
- لفلونوماید احتمالا درد را بهبود میبخشد.
- لفلونوماید تعداد مفاصل حساس به لمس یا متورم و همچنین دیگر پیامدها را مانند درد و ناتوانی بهبود میبخشد.
- لفلونوماید عوارض جانبی مانند اسهال، ناراحتی معده، افزایش تستهای عملکرد کبد و واکنشهای آلرژیک ایجاد میکند. در اغلب موارد، اطلاعات دقیقی در خصوص عوارض جانبی و عوارض دیگر در اختیار نداریم. این امر بهویژه در مورد عوارض جانبی نادر ولی جدی، صادق است.
آرتریت روماتوئید چیست و لفلونوماید چه هست؟
زمانی که به آرتریت روماتوئید مبتلا میشوید، سیستم ایمنی بدن شما که در حالت عادی با عفونتها مبارزه میکند، بیشازحد فعال شده و به پوشش مفاصل شما حمله میکند. این وضعیت باعث متورم، سفت و دردناک شدن مفاصل میشود. مفاصل کوچک دست و پا، معمولا اولین مناطقی هستند که درگیر میشوند. در حال حاضر، هیچ درمان قطعی برای آرتریت روماتوئید وجود ندارد، بنابراین هدف از درمانها، تسکین درد و سفتی عضلات، و بهبود توانایی حرکتی شما است.
لفلونوماید یک داروی ضدروماتیسمی تعدیلکننده بیماری (disease-modifying antirheumatic drug; DMARD) است. این دارو با تثبیت سلولهای بیشفعال در سیستم ایمنی که باعث ایجاد التهاب در مفاصل میشوند، عمل میکند. کاهش التهاب میتواند از آسیب به مفاصل پیشگیری کند. لفلونوماید به شکل قرص مصرف میشود. هزینه آن نسبت به برخی دیگر از داروهای گروه DMARD بیشتر است، به همین دلیل پزشکان معمولا زمانی آن را تجویز میکنند که دیگر DMARDها تاثیر خوبی نداشتهاند.
بهترین تخمین از آنچه برای افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید تحت درمان با لفلونوماید پساز 6 ماه رخ میدهد:
درد (نمرات بالاتر نشاندهنده درد بدتر یا شدیدتر است)
- افرادی که لفلونوماید مصرف کردند، میزان درد خود را با لفلونوماید در یک مقیاس 0 تا 100 امتیازی، 10 امتیاز کمتر ارزیابی کردند (10% بهبودی مطلق). این تغییر ممکن است بهدلیل شانس باشد.
- افرادی که لفلونوماید مصرف کردند، میزان درد خود را در یک مقیاس 0 تا 100 امتیازی، حدود 14 امتیاز کمتر ارزیابی کردند.
- افرادی که دارونما (placebo) مصرف کردند، میزان درد خود را در یک مقیاس 0 تا 100 امتیازی، حدود 4 امتیاز کمتر ارزیابی کردند.
معیار ACR 50 (تعداد مفاصل حساس به لمس یا متورم و پیامدهای دیگر مانند درد و ناتوانی).
- 19 نفر از هر 100 بیماری که دارونما مصرف کردند، بهبود یافتند (%19 بهبودی مطلق)
- 33 نفر بیشتر از هر 100 بیمار، با مصرف لفلونوماید، بهبودی در نشانههای آرتریت روماتوئید خود را گزارش کردند.
- 14 نفر از هر 100 بیمار، با مصرف دارونما بهبودی در نشانههای آرتریت روماتوئید خود را نشان دادند.
عوارض جانبی
- 10 نفر بیشتر از بیماران تحت درمان با لفلونوماید، بهدلیل عوارض جانبی از کارآزمایی خارج شدند (10% تفاوت مطلق).
- 16 نفر از هر 100 بیماری که لفلونوماید مصرف کردند، بهدلیل عوارض جانبی از کارآزمایی خارج شدند.
- 6 نفر از 100 بیماری که از دارونما استفاده کردند، بهدلیل عوارض جانبی از کارآزمایی کنار رفتند.
مطالعه چکیده کامل
آرتریت روماتوئید (rheumatoid arthritis; RA) یک بیماری التهابی و مزمن مفاصل است. لفلونوماید (leflunomide) یکی از عوامل خوراکی جدیدتر است که بهعنوان یک داروی ضدروماتیسمی تعدیلکننده بیماری (disease-modifying antirheumatic drug; DMARD) طبقهبندی میشود. مکانیسم اثر این دارو با دیگر داروهای موجود در گروه DMARDها متفاوت است.
اهداف
تعیین اثربخشی و سمیّت ناشی از مصرف لفلونوماید (بهصورت تکدرمانی (monotherapy) یا همراه با یک DMARD دیگر) در مقایسه با دارونما (placebo) یا دیگر DMARDها در درمان RA.
روشهای جستوجو
پایگاه مرکزی ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین (CENTRAL) (
کتابخانه کاکرین
)، MEDLINE؛ EMBASE و Current Contents را برای یافتن کارآزماییها جستوجو کردیم (تا جون 2008). همچنین فهرست منابع را بهصورت دستی جستوجو کردیم و با متخصصان محتوا در این حوزه مشورت کردیم.
معیارهای انتخاب
دو نویسنده مستقل، کارآزماییهایی را انتخاب کردند که با معیارهای ورود از پیش تعیینشده مطابقت داشتند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو نویسنده بهطور مستقل از هم دادهها را استخراج کرده و کیفیت روششناسی (methodology) را با استفاده از فرمهای استاندارد ارزیابی کردند.
نتایج اصلی
سیوسه کارآزمایی وارد این مرور شدند، درحالیکه در نسخه اول این مرور فقط شش کارآزمایی وجود داشتند. این کارآزماییها به مقایسه اثربخشی و بیخطری لفلونوماید بهصورت تکدرمانی در مقابل دارونما یا یک DMARD دیگر؛ لفلونوماید در ترکیب با DMARD دیگر (بیولوژیک یا غیربیولوژیک) با تکدرمانی DMARD؛ و همچنین دوزهای مختلف لفلونوماید با یکدیگر پرداختند. براساس معیارهای بهبودی ACR20، لفلونوماید در مقایسه با دارونما، 28% تفاوت مطلق را در بهبودی نشانهها به نفع خود نشان داد. هیچ تفاوتی در میزان پاسخدهی ACR20 میان بیماران تحت درمان با لفلونوماید و سولفاسالازین (sulfasalazine; SSZ) یا متوتروکسات (methotrexate; MTX)، در شش و 12 ماه وجود نداشت. دیگر پیامدهای بالینی و رادیولوژیکی در گروه لفلونوماید در مقایسه با گروه دارونما به میزان قابل توجهی بهبود یافتند، اما تفاوتی با SSZ یا MTX نداشت. اثربخشی لفلونوماید همراه با MTX برتر از مصرف MTX بهتنهایی بود. از سوی دیگر، ترکیب لفلونوماید به همراه SSZ نتیجه بهتری را نسبت به مصرف SSZ بهتنهایی نشان نداد. همچنین مشخص شد که مصرف نصف دوز یا مصرف هفتگی لفلونوماید، بهاندازه دوزهای معمول (20 میلیگرم/روز) موثر است.
انصراف از درمان بهدلیل عوارض جانبی، در گروه لفلونوماید 10% بیشتر از گروه دارونما بود. عوارض جانبی مهم عبارت بودند از نشانههای گوارشی، افزایش تستهای عملکرد کبد، ریزش مو، واکنشهای آلرژیک و بثورات پوستی، و عفونتها. در مجموع، عوارض جانبی و انصراف از درمان با تکدرمانی لفلونوماید، تفاوت معنیداری با SSZ یا MTX نداشت. بااینحال، عوارض جانبی در گروه لفلونوماید به همراه MTX بیشتر از گروه MTX گزارش شد، اما نرخ انصراف از درمان تفاوت معنیداری نداشت.
نتیجهگیریهای نویسندگان
به نظر میرسد لفلونوماید در مقایسه با دارونما، تمام پیامدهای بالینی را بهبود میبخشد و پیشرفت آسیبهای رادیولوژیکی را در هر دو بازه زمانی شش و 12 ماه درمان به تاخیر میاندازد. اثربخشی و عوارض جانبی آن تا دو سال درمان با MTX؛ SSZ و سیکلوسپورین A مشابه است. ترکیب لفلونوماید و MTX تا سه سال درمان، موثرتر از MTX بهتنهایی بود و عوارض جانبی آن افزایش نیافت. دوزهای مختلف لفلونوماید نیز از نظر میزان اثربخشی و سمیّت مشابه یکدیگر بودند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
