نشانههای آزاردهنده مجاری ادراری تحتانی (lower urinary tract symptoms; LUTS) مرتبط با انسداد خوشخیم پروستات (benign prostatic obstruction; BPO) یک مشکل شایع در مردان مسن است. LUTS میتواند هم از نوع تحریکی (فوریت در ادرار، تکرر ادرار، تکرر ادرار شبانه) و هم از نوع انسدادی (جریان ضعیف ادرار، تاخیر در شروع ادرار، قطع و وصل شدن ادرار، و احساس عدم تخلیه کامل مثانه) باشد. رزکسیون پروستات از راه مجرای ادراری (transurethral resection of the prostate; TURP) بهعنوان درمان استاندارد طلایی برای BPO علامتدار در نظر گرفته میشود. روش TURP با برداشتن بافت پروستات از طریق مجرای ادراری، نشانههای ادراری و جریان ادرار را بهبود میبخشد. بااینحال، عوارض جانبی که تقریبا در 20% از کل TURPها رخ میدهد، عبارتند از خونریزی نیازمند به ترانسفیوژن، عفونتها، تنگی مجرا، اختلال عملکرد جنسی، بیاختیاری ادرار و احتباس ادرار. پروستاتکتومی لیزری (laser prostatectomy)، که از لیزر برای تخریب بافت بزرگشده پروستات که عامل ایجاد LUTS است، استفاده میکند، یک روش کمتهاجمی است که در حال حاضر بهعنوان جایگزینی برای TURP بهکار میرود. این مرور که روی 20 مطالعه شامل 1898 نفر انجام شد، نشان داد تکنیکهای لیزر جایگزینهای مفید و نسبتا بیخطری برای TURP هستند. تعداد کم شرکتکنندگان و تفاوت در طراحی مطالعه، مانع از هرگونه نتیجهگیری قطعی در مورد این موضوع میشود که کدام نوع تکنیک لیزر موثرتر است. بهبود نشانههای LUTS و جریان ادرار تا حد کمی به نفع روش TURP بود، اگرچه روشهای لیزری عوارض جانبی کمتری داشتند و مدت زمان بستری در بیمارستان نیز کوتاهتر بود. طول دوره پیگیری در این مطالعات بین 6 و 36 ماه متغیر بود و مردان مبتلا به پروستات بسیار بزرگ، معمولا از این کارآزماییها کنار گذاشته شدند. خطر نیاز به جراحی مجدد بهدلیل عود نشانههای LUTS پساز روشهای لیزری بالاتر بود. نتایج مطالعه برای مقایسه دقیق تکنیکهای لیزر با دیگر روشهای کمتهاجمی کافی نبود. برای تعریف بهتر ایمن بودن و ماندگاری طولانیمدت تکنیکهای لیزر در درمان LUTS ناشی از BPO، به مطالعات بیشتری با استفاده از تخصیص تصادفیسازیشده درمان، ورود تعداد بیشتری از افراد، و اقدامات جامع جهت سنجش اثربخشی درمان و عوارض جانبی نیاز است.
مطالعه چکیده کامل
انسداد خوشخیم پروستات (benign prostatic obstruction) علامتدار، یک مشکل شایع در مردان مسن است. درمان استاندارد طلایی، یعنی رزکسیون پروستات از راه مجرای ادراری (transurethral resection of the prostate; TURP)، نشانههای ادراری و جریان ادرار را بهطور قابل توجهی بهبود میبخشد. بااینحال، عمل TURP تا 20% عوارض بههمراه دارد. در حال حاضر، برخی روشهای کمتهاجمی وجود دارند که میتوانند جایگزینهای بیخطر و موثری برای TURP باشند. یکی از تکنیکهای جراحی نویدبخش، پروستاتکتومی لیزری (laser prostatectomy) است.
اهداف
ارزیابی اثربخشی و بیخطری (safety) درمانی تکنیکهای مختلف پروستاتکتومی لیزری برای درمان مردان مبتلا به انسداد خوشخیم پروستات علامتدار.
روشهای جستوجو
کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده از طریق کتابخانه سازمان همکاری کاکرین (Cochrane Collaboration)، MEDLINE؛ EMBASE، کتابشناختی (bibliography) مقالات و مرورهای بازیابیشده و همچنین از طریق تماس با نویسندگان برجسته مرتبط این کارآزماییها و تولیدکنندگان لیزر، شناسایی شدند.
معیارهای انتخاب
تمامی کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشدهای که اثربخشی درمان را به روش پروستاتکتومی لیزری برای مردان مبتلا به BPH علامتدار ارزیابی کردند. کارآزماییها در صورتی واجد شرایط بودند که (1) مقایسههای تصادفیسازیشده بین یک تکنیک لیزر و روش TURP انجام شدند، (2) حداقل شامل 10 مرد مبتلا به BPO در هر بازوی درمانی بودند، (3) حداقل 6 ماه دوره پیگیری داشتند، و (4) شامل پیامدهای بالینی مانند مقیاسهای سنجش نشانه اورولوژیک (urologic) یا اندازهگیریهای یورودینامیک (urodynamic) بودند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
استخراج دادهها و ارزیابی کیفیت روششناسی توسط دو نویسنده و بهطور مستقل از هم انجام شدند. اطلاعات مربوط به طراحی مطالعه، ویژگیهای شرکتکنندگان و نوع درمان، عوارض جانبی، نشانههای ادراری و جریان ادرار با استفاده از یک فرم استاندارد استخراج شدند.
نتایج اصلی
بیست مطالعه شامل 1898 شرکتکننده ارزیابی شدند که شامل 4 مطالعه با چندین مقایسه مختلف بودند. هشت مقایسه را میان TURP و لیزرهای تماسی، هشت مقایسه را با لیزرهای غیرتماسی، چهار مقایسه را با تکنیکهای ترکیبی و یک مقایسه را با انعقاد لیزری میانبافتی (interstitial laser coagulation; ILC) شناسایی کردیم. دو مطالعه به مقایسه تبخیر الکتریکی از طریق مجرای ادراری (transurethral electrovaporization; TUVP) با لیزرهای تماسی، یک مطالعه به مقایسه انعقاد لیزری میانبافتی با ترموتراپی مایکروویو از طریق مجرای ادراری (transurethral microwave thermotherapy; TUMT) و یک مطالعه به مقایسه لیزرهای تماسی هولمیوم (holmium contact lasers; HoLRP) با پروستاتکتومی باز پرداختند. طول دوره پیگیری، میان مطالعاتی که پروستاتکتومی لیزری را با TURP مقایسه کردند، از 6 تا 36 ماه متغیر بود. میانگین سنی (67.2 سال)، میانگین نمره نشانه در خط پایه (20.2) و میانگین حداکثر جریان ادرار در خط پایه (9.2 میلیلیتر/ثانیه) در گروههای درمانی تفاوتی نداشتند. درصد بهبودی تجمعی برای میانگین نشانههای ادراری با روش لیزر بین 59% و 68% و با روش TURP بین 63% و 77% گزارش شد. میزان بهبودی در میانگین حداکثر جریان ادرار با لیزر بین 56% و 119% و با TURP بین 96% و 127% گزارش شد. در مجموع، افراد تحت درمان با لیزر کمتر نیاز به ترانسفیوژن پیدا کردند یا دچار تنگی مجرا شدند، و مدت زمان بستری شدن آنها در بیمارستان نیز کوتاهتر بود. در افراد تحت درمان با لیزر غیرتماسی، احتمال بروز سوزش ادرار (dysuria)، عفونت مجاری ادراری (UTI) و احتباس ادرار بیشتر بود. نیاز به جراحی مجدد پساز روشهای لیزری نیز شایعتر بود.
نتیجهگیریهای نویسندگان
تکنیکهای لیزر، جایگزین مفیدی برای روش TURP در درمان BPO هستند. کوچک بودن حجمنمونهها و تفاوت در طراحی مطالعه، مانع از اتخاذ هرگونه نتیجهگیری قطعی در خصوص نوع ترجیحی تکنیک لیزر میشود. دادهها برای مقایسه تکنیکهای لیزر با دیگر روشهای کمتهاجمی کافی نبودند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
