برای اکثر افراد مبتلا به تنگی شریان کاروتید که نشانههایی را ایجاد نمیکند، عمل جراحی برای رفع تنگی، خطر داشته و فایده کمی دارد. تنگی کاروتید، باریک شدن یک شریان اصلی در گردن است که خون را به مغز میرساند. این وضعیت می تواند باعث بروز سکته مغزی شود. اگر تنگی شدید بوده و علائمی را ایجاد کند، انجام جراحی برای رفع تنگی (کاروتید اندآرترکتومی (carotid endarterectomy)) خطر بروز سکته مغزی را کاهش میدهد. بااینحال، اگر تنگی هیچ علامتی را ایجاد نکرده باشد، خطر بروز سکته مغزی خیلی بالا نیست. اگرچه این خطر کم را میتوان با جراحی، بیشتر کاهش داد، خود جراحی گاهی میتواند باعث بروز سکته مغزی یا مرگ شود. تاثیر کلی جراحی، مزیت اندک است.
مطالعه چکیده کامل
مزیت کاروتید اندآرترکتومی (carotid endarterectomy; CEA) در بیماران مبتلا به تنگی شدید کاروتید که اخیرا علامتدار شدهاند، اثبات شده است. نقش آن در تنگی بدون نشانه هنوز مورد بحث است. کارآزمایی جراحی کاروتید بدون نشانه (Asymptomatic Carotid Surgery Trial; ACST) تعداد بیمارانی را که بهصورت تصادفی در کارآزماییهای CEA قرار گرفتند، بیشاز دو برابر کرد. این مرور بازبینیشده، نتایج ACST را که اخیرا منتشر شدند، در بر میگیرد.
اهداف
تعیین تاثیرات CEA در بیماران مبتلا به تنگی بدون نشانه کاروتید.
روشهای جستوجو
ما پایگاه ثبت کارآزماییهای گروه سکته مغزی (stroke) در کاکرین (جستوجو در می 2004)، MEDLINE (1966 تا می 2004)، EMBASE (1980 تا جون 2004)، Current Contents (1995 تا ژانویه 1997)، و فهرست منابع مقالات مرتبط را جستوجو کردیم. با محققان در این زمینه تماس گرفتیم تا مطالعات منتشرشده و منتشرنشده بیشتری را شناسایی کنیم.
معیارهای انتخاب
تمام کارآزماییهای تصادفیسازیشده و کاملشدهای که CEA را با درمان دارویی در بیماران مبتلا به تنگی بدون نشانه کاروتید مقایسه کردند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو نویسنده مرور، دادهها را استخراج کرده و کیفیت کارآزمایی را ارزیابی کردند. تلاشهایی برای تماس با محققان بهمنظور بهدست آوردن اطلاعات ازدسترفته انجام شدند.
نتایج اصلی
سه کارآزمایی با مجموع 5223 بیمار وارد شدند. در این کارآزماییها، افزایش خالص در تعداد موارد سکته مغزی یا مرگومیر حین و پساز جراحی ناشی از جراحی، 2.9% بود. برای پیامد اولیه بروز سکته مغزی یا مرگومیر حین و پساز جراحی یا وقوع هرگونه سکته مغزی بعدی، بیمارانی که تحت CEA قرار گرفتند، نسبت به بیمارانی که درمان دارویی را دریافت کردند، وضعیت بهتری داشتند (نسبت خطر (relative risk): 0.69؛ 95% فاصله اطمینان (CI): 0.57 تا 0.83). بهطور مشابه، گروه جراحی برای پیامد سکته مغزی یا مرگومیر حین و پساز جراحی یا وقوع سکته مغزی همان طرف متعاقب آن، سودمند بود (RR: 0.71؛ 95% CI؛ 0.55 تا 0.90). برای پیامد هرگونه سکته مغزی یا مرگومیر، روند غیرمعنیداری به سمت رویدادهای کمتر در گروه جراحی دیده شد (RR: 0.92؛ 95% CI؛ 0.83 تا 1.02). آنالیز زیرگروه برای پیامد سکته مغزی یا مرگومیر حین و پساز جراحی یا سکته مغزی کاروتید متعاقب آن انجام شد. بهنظر میرسید CEA در مردان نسبت به زنان و در بیماران جوانتر نسبت به بیماران مسنتر مفیدتر بود، اگرچه دادههای مربوط به تاثیر سن قطعی نبودند. هیچ تفاوت آماری معنیداری میان برآوردهای اثرگذاری (effect estimate) درمان در بیمارانی با درجات مختلف تنگی وجود نداشت، اما دادهها کافی نبودند.
نتیجهگیریهای نویسندگان
با وجود نرخ حدود 3% سکته مغزی یا مرگومیر حین و پساز جراحی، CEA برای تنگی بدون نشانه کاروتید، خطر سکته مغزی همان طرف، و هرگونه سکته مغزی را در طول سه سال تقریبا 30% کاهش میدهد. بااینحال، کاهش مطلق خطر اندک است (تقریبا 1% در سال در چند سال نخست پیگیری در دو کارآزمایی بزرگ و اخیر) اما با دوره پیگیری طولانیتر میتواند بیشتر باشد.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
