شواهد کافی برای تصمیمگیری در مورد بهترین روش انجام جراحی اندآرترکتومی کاروتید (carotid endarterectomy; CEA) برای پیشگیری از بروز سکته مغزی وجود ندارد. شریان کاروتید یکی از شریانهای اصلی گردن است که خون را به مغز میرساند. ایجاد انسداد در شریان میتواند باعث بروز سکته مغزی شود (یک فاجعه ناگهانی در مغز، به دلیل انسداد در شریانهایی که به مغز میروند، یا به دلیل پارگی و خونریزی شریانی). CEA شامل دو روش مختلف برای پاکسازی شریان است. این کار یا با روش CEA به دو شکل eversion (برش مورب روی شریان کاروتید داخلی در مبدا آن، رفع انسداد از طریق این دسترسی و پیوند مجدد (اتصال مجدد) شریان در همان سطح اولیه) یا تکنیک متداول (باز کردن طولی شریان و به دنبال آن رفع انسداد و بخیه زدن با یا بدون پچ بزرگ) انجام میشود. این مرور نشان داد که شواهد کافی برای نشان دادن مزایا یا عوارض جانبی این دو روش وجود ندارد. روش eversion CEA ممکن است خطر تنگی مجدد (باریک شدن مجدد) شریان را کاهش دهد، اما انجام تحقیقات بیشتری لازم است.
مطالعه چکیده کامل
اندآرترکتومی کاروتید (carotid endarterectomy; CEA) بهطور متداول با ایجاد یک برش طولی روی شریان (longitudinal arteriotomy) انجام میشود. گزارش شده که جراحی eversion CEA که از برش مورب روی شریان (transverse arteriotomy) و پیوند مجدد شریان کاروتید استفاده میکند، با میزان پائین سکته مغزی حین و پساز جراحی و تنگی مجدد همراه است، اما خطر عوارض مرتبط با فلپ اینتیمای دیستال (distal intimal flap) را افزایش میدهد.
اهداف
تعیین اینکه eversion CEA بیخطرتر و موثرتر از CEA متداول (conventional) است یا خیر. فرضیه صفر آن بود که هیچ تفاوتی میان تکنیکهای eversion و متداول CEA (که یا با بسته شدن اولیه یا آنژیوپلاستی پچ انجام میشوند) وجود ندارد.
روشهای جستوجو
پایگاه ثبت کارآزماییهای گروه سکته مغزی (stroke) در کاکرین (آخرین جستوجو در جولای 2002)، پایگاه مرکزی ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین ( کتابخانه کاکرین ، شماره 4؛ 2002)؛ MEDLINE (1966 تا دسامبر 2002)، و EMBASE (1980 تا دسامبر 2002) را جستوجو کردیم. علاوهبر این، هشت مجله جراحی به صورت دستی جستوجو شدند و با محققان تماس گرفته شد تا مطالعات منتشرشده و منتشرنشده بیشتری شناسایی شوند.
معیارهای انتخاب
تمام کارآزماییهای تصادفیسازیشدهای که به مقایسه روشهای eversion با تکنیکهای متداول در بیماران تحت اندآرترکتومی کاروتید پرداختند. پیامدها شامل سکته مغزی و مرگومیر، تنگی مجدد/انسداد کاروتید و عوارض موضعی بودند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دادهها توسط دو نویسنده بهطور مستقل از هم برای ارزیابی واجد شرایط بودن و توصیف ویژگیهای کارآزمایی، و توسط یک نویسنده برای متاآنالیز استخراج شدند. در صورت امکان، دادههای منتشرنشده از محققان درخواست شدند.
نتایج اصلی
پنج کارآزمایی با مجموع 2465 بیمار و 2589 شریان وارد مطالعه شدند. سه کارآزمایی شامل اندآرترکتومی دوطرفه کاروتید بودند. در یک کارآزمایی، شریانها بهجای بیماران تصادفیسازی شدند، بهطوریکه مشخص نبود چه تعداد بیمار در هر گروه تصادفیسازی شدند، بنابراین، اطلاعات مربوط به خطر سکته مغزی و مرگومیر ناشی از این مطالعه در یک آنالیز جداگانه در نظر گرفته شدند. هیچ تفاوت معنیداری میان تکنیکهای eversion و متداول CEA در میزان وقوع سکته مغزی و/یا مرگومیر حین و پساز جراحی (1.7% در مقابل 2.6%، نسبت شانس (OR): 0.44؛ 95% فاصله اطمینان (CI): 0.10 تا 1.82) و سکته مغزی در طول دوره پیگیری (1.4% در مقابل 1.7%؛ Peto OR: 0.84؛ 95% CI؛ 0.43 تا 1.64) وجود نداشت. روش eversion CEA بسیار کمتر با میزان تنگی مجدد > 50% در طول دوره پیگیری همراه بود (2.5% در مقابل 5.2%؛ Peto OR: 0.48؛ 95% CI؛ 0.32 تا 0.72). بااینحال، هیچ شواهدی نشان نداد تکنیک eversion برای CEA در مقایسه با CEA متداول با میزان پائینتری از عوارض عصبی مرتبط است. هیچ تفاوت آماری معنیداری در عوارض موضعی میان گروه eversion و گروه متداول به دست نیامد. هیچ دادهای برای تعریف مقرونبهصرفه بودن تکنیک eversion CEA در دسترس نبود.
نتیجهگیریهای نویسندگان
روش eversion CEA ممکن است با خطر اندک انسداد و تنگی مجدد شریانی همراه باشد. بااینحال، اعداد برای ارزیابی قطعی مزایا یا خطرات آن بسیار کوچک هستند. به نظر نمیرسید کاهش در میزان تنگی مجدد عروق با مزیت بالینی از نظر کاهش خطر سکته مغزی، چه حین و چه پساز جراحی، مرتبط باشد. تا زمانی که شواهد بیشتری در دسترس قرار نگیرد، انتخاب تکنیک CEA باید به تجربه و آشنایی جراح بستگی داشته باشد.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
