بیمارانی که تحت جراحی روده بزرگ و رکتوم قرار میگیرند، در معرض خطر قابل توجهی برای ابتلا به عوارض عروقی هستند که بهصورت ترومبوز وریدی و/یا ترومبوز در ریهها (آمبولی ریوی) بروز میکند. این عوارض میتوانند منجر به اختلال مادامالعمر در عملکرد وریدی در پاها یا گاهی مرگ ناگهانی پساز جراحی شوند. برای اجتناب از بروز این عوارض، بیماران اغلب در طول جراحی با داروهای رقیقکننده خون (ضدانعقاد (anticoagulation)) و جورابهای فشاری درجهبندیشده درمان میشوند. درمان ترکیبی هپارین و جورابهای TED در جراحی عمومی موثر بودهاند. این مرور نشان میدهد که این درمان ترکیبی در گروه پرخطر از بیمارانی که تحت جراحی روده بزرگ یا رکتوم قرار میگیرند نیز موثر است.
مطالعه چکیده کامل
جراحی کولورکتال در مقایسه با جراحی عمومی، خطر عوارض ترومبوآمبولی پساز جراحی را مانند ترومبوز ورید عمقی (deep venous thrombosis; DVT) و آمبولی ریوی (pulmonary embolism; PE) افزایش میدهد. بهترین روش پروفیلاکسی در جراحی عمومی، استفاده از هپارین و جورابهای فشاری درجهبندیشده است. هیچ مرور سیستماتیکی در مورد پروفیلاکسی ترکیبی یا پروفیلاکسی ترومبوز در جراحی کولورکتال منتشر نشده است.
اهداف
مقایسه بروز ترومبوآمبولی پساز جراحی با استفاده از روشهای پیشگیرانه با تمرکز بر هپارینها و روشهای مکانیکی بهتنهایی و بهصورت ترکیبی پساز جراحی کولورکتال.
روشهای جستوجو
جستوجوهای الکترونیکی در PUBMED؛ EMBASE؛ LILACS و کتابخانه کاکرین انجام شدند. کتابهای چکیده از کنگرههای بزرگ و همچنین فهرست منابع از مرورهای انجامشده قبلی، بهصورت دستی جستوجو شدند.
معیارهای انتخاب
RCT یا CCT که مداخلات پیشگیرانه و/یا دارونما (placebo) را مقایسه کردند. پیامدها شامل ونوگرافی صعودی، تست جذب فیبرینوژن-125I، روشهای سونوگرافی و سینتیگرافی ریوی بودند. مطالعاتی که از روشهای ترموگرافی، دیگر روشهای ایزوتوپی، روشهای پلتیسموگرافی و روشهای صرفا بالینی بهعنوان تنها معیار تشخیصی استفاده کردند، از مطالعه حذف شدند. تعداد 558 مطالعه شناسایی شدند - 477 مورد حذف شدند. فقط 3 مورد از مطالعات شناساییشده منحصرا بر جراحی کولورکتال متمرکز بودند. مطالعات جراحی عمومی شامل تعداد قابل توجهی از بیماران کولورکتال هستند. با نویسندگان 66 مطالعه در زمینه جراحی عمومی و/یا جراحی شکم برای بازیابی نتایج از بیماران کولورکتال تماس گرفته شد. تعداد بسیار کمی پاسخها را فرستادند. تعداد 19 مطالعه وارد این مرور شدند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
تمام مطالعات و تمام استخراج دادهها توسط حداقل دو نفر از نویسندگان انجام شدند. پیامد عبارت بود از ترومبوز ورید عمقی و/یا آمبولی ریوی. آنالیز عوارض خونریزی امکانپذیر نبود. 12 پیامد معنادار با استفاده از مدل اثرات ثابت (fixed effects model) با نسبتهای شانس پتو (Peto Odds Ratios) آنالیز شدند.
نتایج اصلی
هپارینها در مقایسه با عدم درمان: هر نوعی از هپارین در مقایسه با عدم درمان یا دارونما (مقایسه: 07.03، 11 مطالعه). هپارین در پیشگیری از بروز DVT و/یا PE با نسبت شانس پتو 0.32 (95% فاصله اطمینان: 0.20 تا 0.53) بهتر عمل میکند.
هپارین تجزیهنشده (unfractionated heparin) در مقایسه با هپارین با وزن مولکولی پائین (مقایسه: 08.03، 4 مطالعه). این دو روش درمانی در پیشگیری از بروز DVT و/یا PE با نسبت شانس Peto برابر با 1.01 (95% فاصله اطمینان: 0.67 تا 1.52) به یک اندازه موثر بودند.
روشهای مکانیکی (مقایسه: 10.3، 2 مطالعه). ترکیب جورابهای فشاری درجهبندیشده و LDH در پیشگیری از DVT و/یا PE با نسبت شانس Peto برابر با 4.17 (95% فاصله اطمینان: 1.37 تا 12.70) بهتر از LDH بهتنهایی است.
نتیجهگیریهای نویسندگان
روش مطلوب پیشگیری در جراحی کولورکتال، ترکیبی از جورابهای فشاری درجهبندیشده و هپارین تجزیهنشده با دوز پائین است. هپارین تجزیهنشده را میتوان با هپارین با وزن مولکولی پائین جایگزین کرد.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
