سرطان کبد (هپاتوسلولار کارسینوما)، شایعترین سرطان اولیه کبد و ششمین سرطان شایع در جهان است. طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت، بیشتر موارد سرطان کبد در آسیا و آفریقا رخ میدهند، بااینحال، گزارشهای اخیر نشان میدهند که بروز سرطان اولیه کبد در چندین کشور توسعهیافته، عمدتا در ایالات متحده و اروپا، نیز در حال افزایش است. سرطان کبد در جنوب شرقی آسیا و آفریقا، عمدتا با عفونت ویروس هپاتیت B مرتبط است، درحالیکه در کشورهای غربی و ژاپن با عفونت ناشی از ویروس هپاتیت C ارتباط دارد.
جراحی، روش اصلی درمان سرطان کبد است، اما انجام آن فقط برای بخش کوچکی از مبتلایان امکانپذیر است. حتی پساز برداشتن تومور به قصد درمان، عود بیماری شایع است و علت اصلی مرگومیر بیماران را تشکیل میدهد. بنابراین، از درمان ادجوانت (یعنی شیمیدرمانی پساز جراحی) و درمان نئوادجوانت (یعنی شیمیدرمانی پیشاز جراحی) برای بهبود پیامدها استفاده میشوند.
این مرور به تعیین اثربخشی و عوارض جانبی درمانهای مختلف نئوادجوانت در مقابل درمانهای ادجوانت در مقایسه با جراحی بهتنهایی، یا جراحی و دارونما (placebo) یا درمان حمایتی، در صورت تجویز برای بهبودی در میزان عود و بقای بیماران مبتلا به هپاتوسلولار کارسینومای قابل جراحی میپردازد. در مجموع 12 کارآزمایی تصادفیسازیشده شناسایی شدند که 843 بیمار را وارد کردند. حجمنمونه کارآزماییهای بالینی تصادفیشده از 30 تا 155 بیمار متغیر بود. نه مورد از دوازده کارآزمایی هیچ مزیتی را از درمان ادجوانت برای بقای بیماران گزارش نکردند. دو کارآزمایی تفاوت معنیداری را برای بقا و چهار مطالعه برای بقای بدون بیماری برای گروه درمان گزارش کردند، اما نتایج یکی از کارآزماییها روی هر دو گروه در مقایسه با دیگر کارآزماییها بسیار ضعیف بودند. دو مورد از کارآزماییها که هیچ مزیت مطلقی را برای بقای بیماران گزارش نکردند، تفاوتهای آماری معنیداری را در بقای بدون بیماری نشان دادند. بیشترین میزان سمیّت در کارآزمایی 1-هگزیلکارباموئیل 5-فلورواوراسیل خوراکی دیده شد که منجر به انصراف 12 مورد از 38 بیمار از کارآزمایی بهدلیل عوارض جانبی شد.
در نتیجه، این مرور شواهد کافی را برای نشان دادن اینکه درمان ادجوانت و نئوادجوانت بقای ناشی از سرطان کبد را افزایش میدهد، نیافت، اما شواهد محدودی وجود دارد که درمان نئوادجوانت یا ادجوانت ممکن است برای بقای بدون بیماری مفید باشد.
مطالعه چکیده کامل
پیشینه
سرطان کبد (هپاتوسلولار کارسینوما) یک بیماری بسیار نگرانکننده است. جراحی، درمان انتخابی است، اما هنوز هم میزان عود پساز رزکسیون تومور، بالا است.
اهداف
تعیین مزایا و خطرات درمانهای نئوادجوانت و ادجوانت در مقایسه با جراحی بهتنهایی یا جراحی و دارونما (placebo)/درمان حمایتی پساز رزکسیوندرمانی برای هپاتوسلولار کارسینوما قابل جراحی.
روشهای جستوجو
ما تا سال 2005 در پایگاه ثبت کارآزماییهای کنترلشده گروه هپاتوبیلیاری در کاکرین ، پایگاه مرکزی ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین ( CENTRAL ) در کتابخانه کاکرین ؛ MEDLINE ؛ EMBASE ؛ Science Citation Index Expanded ؛ بانک اطلاعاتی بیومدیکال چین ؛ و US National Cancer Institute's Physician's Data Query Trials Database به جستوجو پرداختیم. منابع کارآزماییهای شناساییشده نیز برای شناسایی کارآزماییهای بیشتر جستوجو شدند.
معیارهای انتخاب
کارآزماییهای تصادفیسازیشده و شبه-تصادفیسازیشده که بیماران مبتلا به هپاتوسلولار کارسینوما را که تحت درمان نئوادجوانت/ادجوانت بهعنوان مکملی برای رزکسیوندرمانی کبد قرار گرفتند و نگرفتند، مقایسه کردند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دادهها توسط دو نویسنده بهطور مستقل از هم استخراج شدند و اختلافنظرات با اجماعنظر، برطرف شدند. منحنیهای بقا (survival) و بقای بدون بیماری (disease-free survival) با استفاده از نرخهای بقای یک، دو، سه، چهار و پنج ساله، میانه (median) زمان بقا و نتیجه آزمونهای معنیداری (مقادیر P) مقایسه شدند.
نتایج اصلی
در مجموع 12 کارآزمایی تصادفیسازیشده شناسایی شدند که 843 بیمار را وارد کردند. حجمنمونه کارآزماییهای بالینی تصادفیشده از 30 تا 155 بیمار متغیر بود. مداخلات شیمیدرمانی و ایمونوتراپی، چه پیشاز جراحی (نئوادجوانت) و چه پساز جراحی (ادجوانت)، سیستمیک و موضعی (+/- آمبولیزاسیون) بررسی شدند. رژیمهای درمانی و بیماران انتخابشده قابل مقایسه نبودند، بنابراین هیچ تجمیعی انجام نشد. فقط یک رژیم درمانی با استفاده از کموآمبولیزاسیون شریانی ترانسکاتتر پیشاز جراحی با دوکسوروبیسین (doxorubicin) در دو کارآزمایی مشابه بود. چهار مورد از دوازده کارآزمایی، بهبودی در بقا را پنج سال پساز دریافت درمان ادجوانت یا نئوادجوانت گزارش کردند. بقای بدون بیماری در نه کارآزمایی گزارش شد، و نسبتهای خطر تخمینی نشان میدهند که بقای بدون بیماری در دو کارآزمایی در پنج سال معنیدار بود. این دو کارآزمایی مزیتی را برای بقا نشان ندادند، اما عود بیماری در بیمارانی که درمان ادجوانت یا نئوادجوانت دریافت کردند، بهطور قابل توجهی کمتر بود. بالاترین میزان سمیّت در کارآزمایی 1-هگزیلکارباموئیل 5-فلورواوراسیل خوراکی دیده شد که منجر به انصراف 12 مورد از 38 بیمار از کارآزمایی بهدلیل عوارض جانبی شد.
نتیجهگیریهای نویسندگان
هیچ شواهد بارزی برای اثبات اثربخشی هریک از پروتکلهای ادجوانت و نئوادجوانت بررسیشده وجود ندارد، اما شواهد نشان میدهد درمان ادجوانت ممکن است برای بقای بدون بیماری طولانیمدت مفید باشد. برای تشخیص یک مزیت درمانی واقعبینانه، باید کارآزماییهای بزرگتری با خطر کمتر خطای سیستماتیک انجام شوند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
