انجام جراحی برای مدیریت بالینی سندرم آپنه انسدادی خواب/هیپوپنه (sleep apnoea/hypopnoea syndrome) با هدف رفع انسداد با افزایش اندازه راه هوایی در گلو، دور زدن راه هوایی یا برداشتن ضایعه، صورت میگیرد. تعداد محدودی از کارآزماییها که به ارزیابی تکنیکهای مختلف جراحی پرداختند، شناسایی شدند. تاثیرات متناقضی در سراسر کارآزماییها گزارش شدند. در حال حاضر، شواهد حاصل از این مطالعات کوچک، از استفاده گسترده از جراحی در افراد مبتلا به خوابآلودگی خفیف تا متوسط در طول روز ناشی از آپنه خواب پشتیبانی نمیکند.
مطالعه چکیده کامل
سندرم آپنه انسدادی خواب/هیپوپنه (obstructive sleep apnoea/hypopnoea syndrome; OSAHS) عبارت است از کاهش یا قطع دورهای جریان هوا در طول خواب. این سندرم با خروپف بلند، اختلال در خواب و آپنههای مشاهدهشده مرتبط است. انجام جراحی برای مدیریت بالینی سندرم آپنه انسدادی خواب/هیپوپنه با هدف کاهش نشانههای خوابآلودگی در روز، بهبود کیفیت زندگی، و کاهش علائم آپنه خواب ثبتشده توسط پلیسومنوگرافی (polysomnography; PSG) انجام میشود.
اهداف
هدف از این مرور، ارزیابی تاثیرات هر نوع جراحی برای درمان نشانههای سندرم آپنه انسدادی خواب/هیپوپنه در بزرگسالان بود.
روشهای جستوجو
پایگاه ثبت تخصصی گروه راههای هوایی در کاکرین و فهرست منابع مقالات را جستوجو کردیم. ما با متخصصان این حوزه، نهادهای انتشار تحقیقات و دیگر گروههای مروری کاکرین تماس گرفتیم. جستوجوها تا جولای 2008 بهروز بودند.
معیارهای انتخاب
کارآزماییهای تصادفیسازیشده که هرگونه مداخله جراحی را برای مدیریت بالینی سندرم آپنه انسدادی خواب/هیپوپنه با دیگر مداخلات جراحی یا غیرجراحی یا عدم انجام مداخله مقایسه کردند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو نفر از نویسندگان، نتایج جستوجوی الکترونیکی را در منابع علمی برای یافتن مطالعات مرتبط احتمالی ارزیابی کردند. ویژگیها و دادههای مطالعاتی که معیارهای ورود را داشتند، استخراج شده و وارد RevMan 5 شدند.
نتایج اصلی
دوازده مطالعه (709 شرکتکننده) با خطر سوگیری (risk of bias) مختلط، معیارهای ورود را داشتند. دادههای ده مطالعه واجد شرایط ارزیابی در این مرور بودند. شرکتکنندگانی که در این مطالعات وارد شدند، مبتلا به سطوح متفاوتی از AHI بودند، اما در مواردی خوابآلودگی در طول روز اندازهگیری شد، سطح متوسطی را از آن نشان دادند. هیچ دادهای قابل تجمیع نبود. اوولوپالاتوفارنگوپلاستی (uvulopalatopharyngoplasty; UPPP) در مقایسه با مدیریت محافظهکارانه (یک کارآزمایی) : نمرات اعتبارسنجینشده از نشانههای AHI، تفاوتهای معنادار متناوبی را در طول یک دوره پیگیری 12 ماهه نشان دادند. هیچ تفاوتی در پیامدهای پلیسومنوگرافی (PSG) گزارش نشد. یوولوپالاتوپلاستی با کمک لیزر (laser-assisted uvulopalatoplasty; LAUP) در مقایسه با مدیریت محافظهکارانه/دارونما (placebo) (دو کارآزمایی) : یک مطالعه جمعیت مختلطی را وارد کرد و دادههای جداگانهای برای این کارآزمایی قابل دستیابی نبود. در مطالعه دیگر، هیچ تفاوت معنیداری در نمرات Epworth یا کیفیت زندگی گزارش نشد. تفاوت معنیداری به نفع LAUP از نظر شاخص آپنه هیپوپنه (apnoea hypopnoea index; AHI) و فراوانی و شدت خروپف گزارش شد. ایمپلنتهای کام دهان ( palatal implants) در مقایسه با دارونما (یک کارآزمایی): نشانهها و AHI با ایمپلنتهای کام دهان کمتر بودند. LAUP در مقایسه با کاهش حجم بافت با فرکانس رادیویی دوقطبی (bipolar radiofrequency) (یک کارآزمایی) : برای ارزیابی اینکه میتوان استنباطهای غیرمستقیمی را در مورد تاثیرات هریک از درمانها انجام داد یا خیر، تفاوتهای درون گروههای درمانی برای نشانهها و AHI معنیدار بودند، اما تفاوتهای میان گروههای درمانی در دسترس قرار نداشتند. UPPP در مقایسه با دستگاه دهانی (oral appliance; OA) (یک کارآزمایی) : AHI در گروه درمان OA بهطور قابل توجهی کمتر از گروه UPPP گزارش شد. هیچ تفاوت معناداری در کیفیت زندگی مشاهده نشد. UPPP در مقایسه با فارنگوپلاستی جانبی (lateral pharyngoplasty; lateral PP) (یک کارآزمایی) : تفاوت معنیداری در نمرات Epworth به دست نیامد، اما کاهش بیشتری در AHI با PP جانبی گزارش شد. فارنگوپلاستی انبساطی اسفنکتر (expansion sphincter pharyngoplasty) (یک کارآزمایی): هر دو مداخله AHI را کاهش دادند، اگرچه آنالیز آماری در مورد وجود تفاوت میان درمانها گزارش نشد. جلو آوردن زبان (tongue advancement) (استئوتومی فک پائین (mandibular osteotomy)) + PPP در مقایسه با ساسپنشن زبان (tongue suspension) + PPP (یک کارآزمایی) : کاهش قابل توجهی در نشانهها در هر دو گروه مشاهده شد، اما تفاوت معنیداری بین دو نوع جراحی وجود نداشت. عوارض گزارششده با تمام تکنیکهای جراحی شامل برگشت محتویات به بینی، درد و خونریزی بودند. این موارد در درازمدت برطرف شدند. یک مطالعه دیگر، تاثیرات چهار تکنیک مختلف را ارزیابی کرد. هیچ دادهای برای مقایسههای بین گروهی در دسترس نبود. تخریب بافت با فرکانس رادیویی چندسطحی با کنترل دما (multilevel temperature-controlled radiofrequency tissue ablation; multilevel TCRFTA) در مقایسه با دارونمای ساختگی و CPAP (یک کارآزمایی): بهبودی در پیامدهای اولیه و ثانویه TCRFTA نسبت به دارونمای ساختگی گزارش شد، اما در مقایسه با CPAP تفاوتی در بهبودی علائم مشاهده نشد. تکنیک اوولوپالاتوپلاستی با کمک فرکانس رادیویی (radiofrequency assisted uvulopalatoplasty) در مقایسه با تکنیک کانال زدن (channeling technique) (یک کارآزمایی): نمرات دیسفاژی در گروه کانال زدن بلافاصله پس از جراحی کمتر بود، اما در چهار ماه بعد، این تفاوت معنیدار نبود. نمرات خروپف در پیگیری طولانیمدت تفاوتی نداشتند. تعداد شرکتکنندگانی که در چهار ماه به AHI کمتر از 10 دست یافتند، با روش RAUP کمی بیشتر از روش کانال زدن بود.
نتیجهگیریهای نویسندگان
در حال حاضر، تعداد کمی کارآزمایی وجود دارد که تکنیکهای مختلف جراحی را با درمانهای کنترل غیرفعال و فعال مقایسه میکنند. مطالعات گردآوریشده در این مرور نتوانستهاند تاثیرات منسجمی را به نفع جراحی نشان دهند و شواهد قانعکنندهای را برای حمایت از استفاده از آن در سندرم آپنه خواب/هیپوپنه ارائه نمیدهند. بعید است که پیامدهای کوتاهمدت، کاندیداهای مناسبی را برای جراحی شناسایی کنند. پیگیری طولانیمدت بیمارانی که تحت جراحی اصلاح انسداد راه هوایی فوقانی قرار میگیرند، ضروری است. این امر به تعیین اینکه جراحی یک مداخله درمانی است یا خیر، یا اینکه علائم و نشانههای آپنه خواب تمایل به بازگشت داشته، و بیماران را به دنبال درمان بیشتر برای آپنه خواب سوق میدهند یا خیر، کمک میکند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
