نقش داروسازان در جامعه چیزی بیشاز نسخهپیچی است. این شامل شناسایی، پیشگیری و حل مشکلات مرتبط با دارو، همچنین تشویق به استفاده صحیح از داروها و ارتقاء و آموزش سلامت عمومی است.
این مرور چهل و سه مطالعه را یافت که نقشهای غیرمرسوم داروسازان را ارزیابی کردند. بهطور کلی، دادههای موجود در این مرور از نقش داروسازان در مشاوره بیمار، مدیریت درمانی و ارائه آموزشهای حرفهای سلامت با هدف بهبود فرایند مراقبت از بیمار و پیامدهای بالینی حمایت میکنند. نقشهای غیرمرسوم داروسازان سرپایی، پیامدهای مراقبتهای سلامت را بهبود میبخشند. دادهها نشان میدهند که بازدیدهای آموزشی میتوانند بر الگوهای تجویز پزشک تاثیر بگذارند.
مطالعه چکیده کامل
نقش داروسازان در مراقبت از بیمار، از وظایف مرسوم نسخهپیچی و ارائه مشاوره اولیه دارویی به همکاری با دیگر متخصصان سلامت و عموم مردم گسترش یافته است. مطالعات مروری متعددی تاثیر داروساز را در مراقبت از بیمار بر پیامدهای مرتبط با سلامت ارزیابی کردهاند. مرورهای قبلی عمدتا بر محیطهای بستری متمرکز بودهاند. این مرور سیستماتیک بر خدماتی تمرکز دارد که توسط داروسازان سرپایی در مراکز مراقبتهای اجتماعی یا سرپایی ارائه میشوند. این مطالعه یک بهروزرسانی از مرور کاکرین است که در سال 2000 انتشار یافت.
اهداف
بررسی تاثیر نقشهای داروسازان سرپایی فراتر از نسخهپیچی بر پیامدهای بیمار و متخصصان سلامت.
روشهای جستوجو
این مرور به دو مرحله تقسیم شده است. برای مرحله I، پایگاه ثبت تخصصی گروه عملکرد موثر و سازماندهی مراقبت در کاکرین (EPOC) (ژانویه 1966 تا مارچ 2007) را جستوجو کردیم. برای مرحله II، ما MEDLINE/EMBASE (ژانویه 1966 تا مارچ 2008) را جستوجو کردیم. نتایج فاز I در این مرور گزارش میشوند؛ فاز II در بهروزرسانی بعدی خلاصه خواهد شد.
معیارهای انتخاب
کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده که 1. ارائه خدمات داروسازان را برای بیماران در مقابل خدماتی که توسط دیگر متخصصان سلامت ارائه میشوند؛ 2. ارائه خدمات داروسازان را برای بیماران در مقابل ارائه خدمات غیرمشابه؛ 3. ارائه خدمات داروسازان را برای متخصصان سلامت در مقابل خدمات ارائهشده توسط دیگر متخصصان سلامت؛ 4. ارائه خدمات داروسازان را برای متخصصان سلامت در مقابل ارائه خدمات غیرمشابه، مقایسه کردند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو نویسنده بهطور جداگانه به ارزیابی مطالعات برای ورود و استخراج دادهها و بررسی خطر سوگیری (risk of bias) در مطالعات واردشده پرداختند.
نتایج اصلی
چهل و سه مطالعه وارد شدند؛ 36 مطالعه مداخلات داروساز را برای بیماران و هفت مطالعه مداخلات داروساز را برای متخصصان سلامت بررسی کردند. برای مقایسه 1، تنها مطالعه واردشده، بهبودی قابل توجهی را در فشار خون سیستولیک برای بیمارانی که مدیریت دارویی را از داروساز دریافت کردند، در مقایسه با مراقبت معمول از سوی پزشک، نشان داد. برای مقایسه 2، در پنج مطالعهای که فرایند پیامدهای مراقبت را ارزیابی کردند، خدمات داروسازان به کاهش بروز تکرار درمان و تعداد کل داروهای تجویزشده انجامید. بیست و نه مورد از 36 مطالعه، پیامدهای بالینی و انسانی را گزارش کردند. مداخلات داروساز منجر به بهبودی در بیشتر پیامدهای بالینی شد، اگرچه این موارد همیشه از نظر آماری معنیدار نبودند. هشت مطالعه پیامدهای کیفیت زندگی بیمار را گزارش کردند؛ سه مورد بهبودی را در حداقل سه زیردامنه نشان دادند. برای مقایسه 3، هیچ مطالعهای شناسایی نشد که معیارهای ورود را داشته باشد. برای مقایسه 4، دو مورد از هفت مطالعه، بهبودی معنیداری را از نظر آماری در الگوهای تجویز نشان دادند.
نتیجهگیریهای نویسندگان
فقط یک مطالعه واردشده، خدمات داروساز را با دیگر خدمات متخصصان سلامت مقایسه کرد، ازاینرو، قادر به نتیجهگیری در مورد مقایسههای 1 و 3 نیستیم. بیشتر مطالعات واردشده از نقش داروسازان در مدیریت دارودرمانی/درمان، مشاوره با بیمار و ارائه آموزشهای حرفهای سلامت با هدف بهبود فرایند مراقبت از بیمار و پیامدهای بالینی، و از ویزیتهای آموزشی در مورد الگوهای تجویز پزشک حمایت کردند. ناهمگونی (heterogeneity) زیادی در انواع پیامدهای اندازهگیری شده در تمام مطالعات وجود داشت. بنابراین، اتخاذ یک رویکرد استانداردشده برای اندازهگیری و گزارشدهی از پیامدهای بالینی، انسانی و فرایندی برای مطالعات تصادفیسازی و کنترلشده آینده که تاثیر داروسازان سرپایی را ارزیابی کنند، مورد نیاز است. ناهمگونی در گروههای مقایسه مطالعات، پیامدها و معیارها، ارائه اظهارات کلی را در مورد تاثیر داروسازان در شرایط خاص، وضعیتهای بیماری، و جمعیتهای بیمار، چالشبرانگیز میکند.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.