تقریبا 1% از تخمکهای بارورشده خارج از حفره رحم لانهگزینی میکنند و به بارداریهای خارج رحمی معروف به بارداریهای نابهجا (ectopic pregnancies) تبدیل میشوند. بارداری خارج رحمی میتواند در هر جایی از دستگاه تولید مثل رخ دهد و شایعترین محل آن، لوله فالوپ است.
اگر بارداری خارج رحمی در لوله فالوپ درمان نشود، میتواند باعث پارگی لوله و/یا خونریزی داخل شکمی شود. گزینههای درمانی برای بارداری خارج رحمی لولهای عبارتند از جراحی، درمان دارویی و تحت نظر قرار دادن بیمار.
این مرور متشکل از 35 کارآزمایی تصادفیسازی و کنترلشده نشان داد که جراحی لاپاروسکوپی در درمان بارداری خارج رحمی لولهای، امکانپذیر و کمهزینهتر از جراحی باز است. در بیماران منتخب، میتوان از گزینههای درمانی غیرجراحی استفاده کرد. درمان دارویی با متوتروکسات سیستمیک، گزینهای برای زنانی است که بارداری خارج رحمی لولهای بدون هیچ نشانهای از خونریزی داشته و سطح هورمون بارداری در خون آنها نسبتا پائین است. هنوز نمیتوان ارزیابی دقیقی از تحت نظر قرار دادن بیمار دچار بارداری خارج رحمی لولهای انجام داد.
مطالعه چکیده کامل
گزینههای درمانی برای بارداری خارج رحمی لولهای (tubal ectopic pregnancy) عبارتند از: (1) جراحی، مانند سالپنژکتومی (salpingectomy) یا سالپنگوستومی ( salpingo(s)tomy)، که بهصورت لاپاروسکوپی یا جراحی باز انجام میشود؛ (2) درمان دارویی، با انواع داروها، که میتوانند بهصورت سیستمیک و/یا موضعی از طریق مسیرهای مختلف تجویز شوند و (3) تحت نظر قرار دادن بیمار (expectant management).
اهداف
ارزیابی اثربخشی و بیخطری (safety) جراحی، درمان دارویی و تحت نظر قرار دادن بیمار دچار بارداری خارج رحمی لولهای با توجه به موفقیت درمان اولیه، حفظ لولههای رحمی و باروری آینده.
روشهای جستوجو
ما در پایگاه ثبت تخصصی گروه اختلالات قاعدگی و ناباروری در کاکرین، پایگاه ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین (تا فوریه 2006)، Current Controlled Trials Register (تا اکتبر 2006) و MEDLINE (تا اکتبر 2006) جستوجو کردیم.
معیارهای انتخاب
کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده (randomised controlled trials; RCTs) که درمانها را در زنان مبتلا به بارداری خارج رحمی لولهای مقایسه کردند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو نویسنده مرور بهطور مستقل از هم دادهها را استخراج کرده و کیفیت کارآزماییها را ارزیابی کردند. اختلافنظرات با گفتوگو با همه نویسندگان مرور حلوفصل شدند.
نتایج اصلی
سی و پنج مطالعه در مورد درمان بارداری خارج رحمی لولهای آنالیز شدند که 25 مقایسه مختلف را شرح دادند.
جراحی
سالپنگوستومی به روش لاپاروسکوپی در حذف بارداری خارج رحمی لولهای بسیار کمتر از رویکرد جراحی باز موفق است (2 RCT؛ n = 165؛ OR: 0.28؛ 95% فاصله اطمینان (CI): 0.09 تا 0.86) که بهدلیل میزان بسیار بالاتر تروفوبلاست پایدار در جراحی لاپاروسکوپی است (OR: 3.5؛ 95% CI؛ 1.1 تا 11). بااینحال، روش لاپاروسکوپی بسیار کمهزینهتر از جراحی باز است (0.03 = P). هیچ شواهدی از تفاوت در میزان بارداری داخل رحمی در پیگیری طولانیمدت (n = 127) به دست نیامد (OR: 1.2؛ 95% CI؛ 0.59 تا 2.5) اما تمایل غیرمعنیداری به کاهش میزان عود بارداری خارج رحمی وجود دارد (OR: 0.47؛ 95% CI؛ 0.15 تا 1.5).
درمان طبی (دارویی)
متوتروکسات سیستمیک در یک رژیم تزریق عضلانی با چندین دوز ثابت، تمایل غیرمعنیداری به موفقیت درمانی بالاتر نسبت به سالپنگوستومی به روش لاپاروسکوپی دارد (1 RCT؛ n = 100؛ OR: 1.8؛ 95% CI؛ 0.73 تا 4.6). هیچ تفاوت معنیداری در پیگیری طولانیمدت (n=74) مشاهده نشد: بارداری داخل رحمی (OR: 0.82؛ 95% CI؛ 0.32 تا 2.1) و عود بارداری خارج رحمی (OR: 0.87؛ 95% CI؛ 0.19 تا 4.1).
تحت نظر قرار دادن بیمار
تحت نظر قرار دادن بیمار بسیار کمتر از درمان با پروستاگلاندین موفقیتآمیز است (1 RCT؛ n = 23؛ OR: 0.08؛ 95% CI؛ 0.02 تا 0.39).
نتیجهگیریهای نویسندگان
در درمان جراحی بارداری خارج رحمی لولهای، جراحی به روش لاپاروسکوپی یک درمان مقرونبهصرفه است. یک گزینه درمانی غیرجراحی جایگزین در بیماران منتخب، درمان دارویی با متوتروکسات سیستمیک است. هنوز نمیتوان روش تحت نظر قرار دادن بیمار را بهطور کافی ارزیابی کرد.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
