تشکیل آتروما (رسوب چربی) در دیواره شریانهای منتهی به پاها میتواند منجر به بیماری شریانی محیطی شود که با جریان خون ناکافی به عضلات و دیگر بافتها همراه است. افراد مبتلا به بیماری شریانی محیطی اغلب نشانهای ندارند. شایعترین نشانه این وضعیت، لنگش متناوب (intermittent claudication) است که ویژگی آن، درد و ضعف پا هنگام راه رفتن و ناپدید شدن این نشانهها پساز استراحتی کوتاه است. درمانهای کاهنده سطح چربی خون ممکن است حوادث قلبیعروقی و بدتر شدن بیماری موضعی را در افراد مبتلا به بیماری شریانی محیطی (peripheral arterial disease) اندام تحتانی کاهش دهند. این درمانها به منظور پیشگیری از بروز انفارکتوس میوکارد و سکته مغزی به افراد مبتلا به بیماری عروق کرونر قلب توصیه میشوند.
هجده کارآزمایی تصادفیسازی و کنترلشده با مجموع 10,049 شرکتکننده (که 78% آنها مرد بودند) از هفت کشور مختلف در این مرور وارد شدند. در این کارآزماییها، درمان کاهنده سطح چربی خون با دارونما (placebo) یا درمان معمول بهمدت حداقل 90 روز مقایسه شد. کارآزماییها از نظر معیارهای ورود، پیامدهای اندازهگیریشده و نوع درمان کاهنده سطح چربی مورد استفاده، تفاوتهای چشمگیری با یکدیگر داشتند. درمانهای کاهنده سطح چربی خون، مسافت پیادهروی را بهبود بخشیدند. تاثیر درمان کاهنده سطح چربی خون بر مرگومیر به هر علتی در افراد مبتلا به بیماری شریان محیطی قطعی نبود. استفاده از داروها برای کاهش چربی خون، تاثیر مفیدی بر میزان بروز کل حوادث قلبیعروقی داشت، این امر عمدتا به دلیل کاهش کلی حوادث عروق کرونری قلب بود (OR: 0.8؛ 95% فاصله اطمینان: 0.7 تا 0.9). استاتینها (statins) تنها گروه دارویی بودند که شواهد بارز، همسو و سازگاری مبنی بر تاثیر مفید آنها بر کل حوادث قلبیعروقی، کل حوادث کرونری قلب و سکته مغزی وجود داشت. قویترین شواهد مربوط به داروی سیمواستاتین (simvastatin) در افرادی بود که سطح کلسترول خون آنها حداقل 3.5 میلیمول/لیتر گزارش شد. شواهد مربوط به عوارض جانبی در این کارآزماییها قطعی نبود.
مطالعه چکیده کامل
درمانهای کاهنده سطح چربی خون جهت پیشگیری ثانویه در افراد مبتلا به بیماری عروق کرونر توصیه میشود. این درمانها ممکن است باعث کاهش حوادث قلبیعروقی و/یا کاهش پیشرفت موضعی بیماری در افراد مبتلا به بیماری شریانی محیطی (peripheral arterial disease; PAD) اندام تحتانی نیز بشوند.
اهداف
ارزیابی تاثیرات درمان کاهنده سطح چربی خون بر میزان مورتالیتی به هر علتی (all-cause mortality)، حوادث قلبیعروقی و پیشرفت موضعی بیماری در بیماران مبتلا به PAD اندام تحتانی.
روشهای جستوجو
نویسندگان، پایگاه ثبت تخصصی گروه بیماریهای عروق محیطی در کاکرین (آخرین جستوجو در فوریه 2007) و پایگاه مرکزی ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین (CENTRAL) (آخرین جستوجو در شماره 2، سال 2007) را برای یافتن مقالات توصیفکننده کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده در زمینه درمانهای کاهنده سطح چربی در بیماری شریانی محیطی اندام تحتانی جستوجو کردند.
معیارهای انتخاب
کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده در زمینه درمان کاهنده سطح چربی خون در بیماران مبتلا به PAD اندام تحتانی.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
سه نویسنده بهطور مستقل از هم کیفیت کارآزماییها را ارزیابی کرده و به استخراج دادهها پرداختند.
نتایج اصلی
هجده کارآزمایی، با مجموع 10,049 شرکتکننده، وارد این مرور شدند. کارآزماییها از نظر معیارهای ورود، پیامدهای اندازهگیریشده و نوع درمان کاهنده سطح چربی، تفاوتهای چشمگیری با یکدیگر داشتند. فقط یک کارآزمایی (PQRST) تاثیر نامطلوبی را از درمان فعال بر سطوح چربی/لیپوپروتئین خون گزارش کرد.
نتایج تجمعی از تمام کارآزماییهای واجد شرایط نشان دادند که درمان کاهنده سطح چربی خون هیچ تاثیر آماری معنیداری بر میزان مورتالیتی کلی (نسبت شانس (OR): 0.86؛ 95% فاصله اطمینان (CI): 0.49 تا 1.50) یا بر کل حوادث قلبیعروقی (OR: 0.8؛ 95% CI؛ 0.59 تا 1.09) نداشت. بااینحال، آنالیز زیرگروه که کارآزمایی PQRST را حذف کرد، نشان داد درمان کاهنده سطح چربی خون بهطور معنیداری خطر کل حوادث قلبیعروقی را کاهش میدهد (OR: 0.74؛ 95% CI؛ 0.55 تا 0.98). این امر در درجه اول بهدلیل تاثیر مثبت بر کل حوادث عروق کرونری قلب بوده است (OR: 0.76؛ 95% CI؛ 0.67 تا 0.87). قویترین شواهد در مورد اثربخشی، مربوط به استفاده از سیمواستاتین (simvastatin) در افرادی با سطح کلسترول خون ≥ 3.5 میلیمول/لیتر بود (HPS).
تجمیع نتایج حاصل از چندین کارآزمایی کوچک روی طیف وسیعی از عوامل مختلف کاهنده سطح چربی خون، نشاندهنده بهبودی در کل مسافت پیادهروی (تفاوت میانگین (MD): 152 متر؛ 95% CI؛ 32.11 تا 271.88) و مسافت پیادهروی بدون درد (WMD؛ 89.76 متر؛ 95% CI؛ 30.05 تا 149.47) بود، اما تاثیر معنیداری بر شاخص مچ پایی-بازویی (ankle brachial index) نداشت (WMD: 0.04؛ 95% CI؛ 0.01- تا 0.09).
نتیجهگیریهای نویسندگان
درمان کاهنده سطح چربی خون در کاهش مورتالیتی و موربیدیتی قلبیعروقی در افراد مبتلا به PAD موثر است. این درمان میتواند نشانههای موضعی بیمار را نیز بهبود بخشد. تا زمان دسترسی به شواهد بیشتر در مورد اثربخشی نسبی عوامل مختلف کاهنده سطح چربی، استفاده از یک استاتین در افراد مبتلا به PAD با سطح کلسترول خون ≥ 3.5 میلیمول/لیتر، بیشترین کاربرد را دارد.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
