تصویربرداری از قفسه سینه برای تشخیص COVID-19 چقدر دقیق است؟

این ترجمه منقضی شده است. برای دیدن آخرین نسخه انگلیسی این مرور این‌جا کلیک کنید.

چرا این سؤال مهم است؟

افراد مشکوک به ابتلا به COVID-19، باید به سرعت بدانند که به عفونت آلوده شده‌اند یا خیر، تا بتوانند خود را ایزوله کنند، تحت درمان قرار گیرند، و به افرادی که در تماس نزدیک با آنها قرار داشته‌اند، اطلاع دهند. در حال حاضر، تشخیص رسمی عفونت COVID-19 به تجزیه‌و‌تحلیل آزمایشگاهی نمونه‌های خون یا بینی و گلو نیاز دارد. انجام تست آزمایشگاهی، تحت عنوان RT-PCR، وابسته به تجهیزات تخصصی است و حداقل 24 ساعت طول می‌کشد تا نتیجه آن آماده شود. علاوه بر این، RT-PCR خیلی دقیق نیست و ممکن است برای تأیید تشخیص به انجام آزمایش RT-PCR دوم یا آزمایش دیگری نیاز باشد.

COVID-19 یک عفونت تنفسی است: افراد مبتلا به COVID-19 ممکن است سرفه کنند، احتمالا در تنفس خود مشکل دارند و در موارد شدید ممکن است به پنومونی COVID-19 مبتلا شوند. پزشکان برای تشخیص بیماری COVID-19، زمانی که در انتظار آماده شدن نتایج آزمایش RT-PCR هستند، یا هنگامی که نتایج RT-PCR منفی گزارش می‌شوند، و فرد نشانه‌های COVID-19 را نشان می‌دهد، از تست‌های تصویربرداری از قفسه سینه استفاده می‌کنند.

ما می‌خواستیم بدانیم که تصویربرداری از قفسه سینه در تشخیص بیماری COVID-19 در افراد مبتلا به عفونت شناخته شده یا مشکوک، چقدر دقیق است.

تست‌های تصویربرداری از قفسه سینه چه هستند؟

اشعه-X یا اسکن‌ها، تصویر اندام‌ها و ساختارها (قلب، ریه‌ها و مجاری هوایی) را در قفسه سینه تولید می‌کنند. آنها می‌توانند انسدادها، التهاب و مایعات اضافی را تشخیص دهند.

- اشعه-X (رادیوگرافی) از مقدار کمی تابش اشعه برای تولید یک تصویر دو-بعدی استفاده می‌کند. آنها معمولا در بیمارستان‌ها با استفاده از تجهیزات ثابت شده در محل توسط یک کارشناس رادیولوژی (radiographer) انجام می‌شوند اما امکان انجام آنها با دستگاه‌های قابل حمل نیز وجود دارد.

- اسکن‌های توموگرافی کامپیوتری (CT) از یک کامپیوتر برای ادغام چندین عکس اشعه-X که از زوایای مختلفی گرفته شده، استفاده می‌کنند تا تصویری 2-بعدی ایجاد شود که می‌تواند به تصویر 3-بعدی تبدیل شود. آنها به تجهیزات کاملا تخصصی احتیاج دارند و توسط کارشناس رادیوگرافی در بیمارستان انجام می‌شوند.

- اسکن‌های اولتراسوند از امواج صوتی با فرکانس بالا برای تولید تصویر استفاده می‌کنند. آنها می‌توانند در بیمارستان یا دیگر مراکز مراقبت سلامت مانند کلینیک پزشک یا کلینیک جراحی انجام شوند.

‌ما‌‎ چه کاری را انجام دادیم؟

ما به دنبال مطالعاتی بودیم که دقت تصویربرداری را از قفسه سینه برای تشخیص بیماری COVID-19 ارزیابی کردند. بر اساس نتایج RT-PCR یا آزمایش دیگر، مطالعات می‌توانستند شامل افرادی با COVID-19 مشکوک یا تأیید شده باشند. مطالعات می‌توانستند با هر طراحی و در هر مکانی انجام شده باشند.

ما چه‌ چیزی را یافتیم؟

ما 84 مطالعه را با 8279 فرد پیدا کردیم. مطالعات شامل فقط افرادی با تشخیص تایید شده COVID-19 (71 مطالعه، شامل 6331 نفر) یا COVID-19 مشکوک و تایید شده (13 مطالعه، شامل 1948 نفر) بودند. عفونت عمدتا با استفاده از RT-PCR تایید شد.

اکثر مطالعات CT قفسه سینه را ارزیابی کردند. ما مطالعاتی را از سراسر جهان پیدا کردیم؛ 78 مطالعه در آسیا انجام شدند.

دقت تصویربرداری از قفسه سینه برای تشخیص COVID-19 در افراد مبتلا به عفونت تایید شده

به‌طور متوسط، CT قفسه سینه عفونت را در 93% از افراد مبتلا به COVID-19 تأیید شده، به درستی شناسایی کرد (65 مطالعه، 5759 نفر). عکس ساده قفسه سینه عفونت را در 82% از افراد مبتلا به COVID-19 تأیید شده، به درستی شناسایی کرد (9 مطالعه، 682 نفر). اولتراسوند قفسه سینه عفونت را در 100% از افراد مبتلا به COVID-19 تأیید شده، به درستی شناسایی کرد (2 مطالعه، 32 نفر).

دقت تصویربرداری از قفسه سینه برای تشخیص COVID-19 در افراد مبتلا به عفونت مشکوک یا تایید شده

به‌طور متوسط، CT قفسه سینه عفونت را در 86% از افراد مبتلا به COVID-19، به درستی تشخیص داد (13 مطالعه، 2346 نفر). با این حال، عفونت را در 82% از افرادی که مبتلا به COVID-19 نبودند، به اشتباه تشخیص داد (13 مطالعه، 2346 نفر). ما هیچ مطالعه‌ای را پیدا نکردیم که اطلاعات مربوط به سونوگرافی ریه را گزارش کرده باشند.

نتایج تا چه حد قابل‌ اطمینان هستند؟

مطالعات، اطلاعات محدودی را در مورد چگونگی تأیید تشخیص COVID-19، و نحوه جذب شرکت‌کنندگان گزارش کردند، و همیشه از روش‌های قوی بهره نبردند. بیشتر مطالعات فقط شامل افرادی با تشخیص تائید شده COVID-19 بودند، بنابراین اطلاعات اندکی در مورد توانایی تصویربرداری از قفسه سینه برای رد COVID-19 در افرادی داریم که آلوده به این ویروس نیستند. همچنین، مطالعات هیچ گزارشی را از شرایط تنفسی از قبل موجود گزارش نکردند که ممکن است بر نتایج آنها تأثیر بگذارد. در نهایت، 25% از مطالعات به صورت پیش از چاپ (preprint) منتشر شده‌اند، یعنی بررسی‌های‌های دقیق مطالعات منتشر شده را پشت سر نگذاشته‌اند. ما نمی‌توانیم براساس نتایج حاصل از مطالعات وارد شده در این مرور، نتیجه‌گیری‌های قطعی داشته باشیم.

این به چه معنا است؟

شواهد نشان می‌دهد که CT قفسه سینه و عکس ساده قفسه سینه ممکن است تست‌های خوبی برای تایید تشخیص COVID-19 در افرادی باشند که با استفاده از آزمایش دیگری مبتلا به عفونت COVID-19 تشخیص داده شده‌اند. با این حال، اسکن‌های CT ممکن است در تأیید یا رد عفونت در افرادی که فقط مشکوک به COVID-19 هستند، دقت کمتری داشته باشند.

ما در نظر داریم با در دسترس قرار گرفتن تحقیقات بیشتر، این مرور را به‌طور منظم به‌روز کنیم.

این مرور تا چه زمانی به‌روز‌ است؟

شواهد ارائه شده در این مرور کاکرین، تا می 2020 به‌روز است.

نتیجه‌گیری‌های نویسندگان: 

عدم قطعیت حاصل از کیفیت پایین مطالعه و ناهمگونی در مطالعات وارد شده، توانایی ما در نتیجه‌گیری قطعی بر اساس نتایج به دست آمده، محدود می‌کند. یافته‌های ما نشان می‌دهد که CT قفسه سینه حساس است اما برای تشخیص COVID-19 در بیماران مشکوک مشخص نیست، به این معنی که CT ممکن است قادر به تمایز عفونت SARS-CoV-2 از دیگر علل بیماری تنفسی نباشد. این ویژگی پائین همچنین می‌تواند ناشی از حساسیت ضعیف استاندارد مرجع (RT-PCR) باشد، زیرا CT در برخی موارد می‌تواند به‌طور بالقوه حساس‌تر از RT-PCR باشد. به دلیل محدود بودن داده‌ها، تخمین‌های دقت اشعه-X قفسه سینه و سونوگرافی از ریه‌ها برای تشخیص COVID-19 باید به دقت تفسیر شوند.

در مطالعات دقت تشخیصی آینده باید از انجام مطالعاتی که فقط موارد را وارد می‌کنند، اجتناب شود و یافته‌های تصویربرداری مثبت از قبل تعریف شوند. هدف از به‌روزرسانی‌های برنامه‌ریزی شده این مرور: افزایش دقت پیرامون برآوردهای دقت برای CT (ایده‌آل آن است که با مطالعاتی با خطر پائین سوگیری انجام شود)؛ به دست آوردن داده‌های بیشتر برای آگاهی از دقت اشعه X قفسه سینه و سونوگرافی؛ و جست‌وجوی مطالعاتی که اهداف ثانویه را برای آگاه شدن از کاربرد تصویربرداری در مسیرهای مختلف تشخیصی برآورده می‌کنند، خواهد بود.

خلاصه کامل را بخوانید...
پیشینه: 

تشخیص عفونت ایجاد شده در اثر سندرم حاد تنفسی شدید کرونا ویروس 2 (SARS-CoV-2) چالش‌های اساسی را به همراه دارد. از تست واکنش زنجیره‌ای پلیمراز ترانس‌کریپتاز معکوس (RT-PCR) برای تشخیص عفونت فعلی استفاده می‌شود، اما کاربرد آن به عنوان استاندارد مرجع با خطاهای نمونه‌برداری، حساسیت محدود (71% تا 98%)، و وابستگی به زمان جمع‌آوری نمونه‌ها، محدود می‌شود. آزمایشات تصویربرداری از قفسه سینه در تشخیص بیماری COVID-19، یا زمانی که امکان انجام آزمایش RT-PCR وجود ندارد، انجام می‌شوند.

اهداف: 

تعیین دقت تشخیصی تصویربرداری از قفسه سینه (توموگرافی کامپیوتری (CT)، اشعه-X و سونوگرافی) در افراد مبتلا به COVID-19 مشکوک یا تایید شده.

روش‌های جست‌وجو: 

ما در بانک اطلاعاتی شواهد زنده COVID-19 از دانشگاه برن (University of Bern)، پایگاه ثبت مطالعات COVID-19 کاکرین، و The Stephen B. Thacker CDC Library جست‌وجو کردیم. علاوه بر این، مخازن مقالات COVID-19 را مورد بررسی قرار دادیم. هیچ‌گونه محدودیت زبانی اعمال نشد. تا 5 می 2020، جست‌وجوها را برای تکرار این مرور انجام دادیم.

معیارهای انتخاب: 

ما مطالعاتی را با هر نوع طراحی وارد کردیم که دقت آزمون را تخمین زده یا داده‌هایی را ارائه می‌دهند که می‌توان از روی آنها برآورد‌ها را محاسبه کرد. ما دو نوع طراحی مقطعی را وارد کردیم: الف) جایی که همه بیماران مشکوک به وضعیت هدف از یک مسیر واحد و مشابه وارد مطالعه می‌شوند و ب) جایی که از قبل مشخص نیست هر فرد، وضعیت هدف را دارد یا خیر، یا بیماران مبتلا به وضعیت هدف، به روش دیگر یا از جمعیت متفاوتی از بیماران بدون وضعیت هدف جذب می‌شوند. وقتی مطالعات از طیفی از استانداردهای مرجع استفاده کردند، همه آنها را وارد کردیم.

گردآوری و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها: 

دو نویسنده مرور به‌طور مستقل از هم و دو بار، مطالعات را غربالگری و داده‌ها را استخراج کردند. همچنین خطر سوگیری (bias) و نگرانی‌های قابلیت کاربرد آنها را مستقلا و دو بار، با استفاده از چک‌لیست QUADAS-2، ارزیابی کرده و نتایج تخمین حساسیت و ویژگی را، با استفاده از نمودارهای انباشت زوجی (paired forest plots) ارائه داده، و در جدول‌ها خلاصه کردیم. هر جایی که مناسب بود، از مدل متاآنالیز سلسله مراتبی (hierarchical) استفاده کردیم. عدم قطعیت مربوط به برآوردهای دقت با استفاده از 95% فاصله اطمینان (CI) ارائه شدند.

نتایج اصلی: 

ما 84 مطالعه را وارد کردیم، که به دو دسته تقسیم شدند: مطالعات در برگیرنده شرکت‌کنندگان با تشخیص‌های قطعی COVID-19 در زمان ورود به مطالعه (71 مطالعه با 6331 شرکت‌کننده) و مطالعات با شرکت‌کنندگان مشکوک به COVID-19 (13 مطالعه با 1948 شرکت‌کننده، شامل سه مطالعه مورد-شاهدی با 549 مورد و شاهد). CT قفسه سینه در 78 مطالعه (8105 شرکت‌کننده)، عکس ساده قفسه سینه با اشعه-X در 9 مطالعه (682 مورد COVID-19)، و سونوگرافی قفسه سینه در دو مطالعه (32 مورد COVID-19) بررسی شدند. تمام ارزیابی‌های اشعه-X قفسه سینه و سونوگرافی در مطالعاتی با فقط تشخیص‌های تایید شده انجام شدند. 25 درصد (84/21) از کل مطالعات فقط به صورت پیش از چاپ (preprint)، 15/71 مطالعه در گروه موارد تأیید شده و 6/13 مطالعه در گروه مشکوک در دسترس بودند.

از میان 71 مطالعه که شامل موارد تأیید شده بودند، 41 مطالعه فقط شامل موارد علامت‌دار، 25 مطالعه شامل موارد بدون توجه به نشانه‌های آنها، پنج مطالعه فقط شامل موارد بدون نشانه، سه مورد شامل ترکیبی از موارد تأیید شده و مشکوک، بودند. 70 مطالعه در آسیا، 2 مورد در اروپا، 2 مورد در آمریکای شمالی و یک مطالعه در آمریکای جنوبی انجام شدند. 51 مطالعه شامل بیماران بستری در بیمارستان و 24 مطالعه باقیمانده در محیط‌های مختلف یا نامشخص انجام شدند. خطر سوگیری در بیشتر مطالعات در سطح بالا بود که دلیل آن هم عمدتا به نگرانی‌ها در مورد انتخاب شرکت‌کنندگان و قابلیت کاربرد آنها باز می‌گشت.

از میان 13 مطالعه‌ای که شامل موارد مشکوک بودند، 9 مطالعه در آسیا، و یک مطالعه در اروپا انجام شدند. 7 مطالعه شامل بیماران بستری در بیمارستان و 3 مطالعه باقیمانده در محیط‌های مختلف یا نامشخص انجام شدند.

در مطالعاتی که شامل موارد تایید شده بیماری بودند، حساسیت تجمعی CT قفسه سینه معادل 93.1% (95% CI: 90.2 تا 95.0 (65 مطالعه، 5759 مورد)؛ و برای اشعه-X برابر با 82.1% (95% CI: 62.5 تا 92.7 (9 مطالعه، 682 مورد) گزارش شد. ناهمگونی میان مطالعات با ارزیابی بصری نمودار ROC قضاوت شد. دو مطالعه دقت تشخیصی سونوگرافی را بر بالین بیمار ارزیابی کرده و هر دو، صفر مورد منفی کاذب را گزارش دادند (به ترتیب با 10 و 22 شرکت‌کننده تحت سونوگرافی قرار گرفتند). این مطالعات فقط داده‌های مثبت حقیقی و منفی کاذب را گزارش کردند، بنابراین امکان تجمیع و استخراج تخمین‌های ویژگی وجود نداشت.

در مطالعاتی که شامل موارد مشکوک بیماری بودند، حساسیت تجمعی CT قفسه سینه معادل 86.2% (95% CI: 71.9 تا 93.8 (13 مطالعه، 2346 شرکت‌کننده) و ویژگی آن برابر با 18.1% (95% CI: 3.71 تا 55.8) بود. ناهمگونی قضاوت شده با ارزیابی بصری نمودارهای انباشت، در سطح بالا دیده شد.

CT قفسه سینه ممکن است تقریبا نسبت مشابهی را از نتایج مثبت برای بیماران با و بدون عفونت SARS-CoV-2 به دست آورد: احتمال گرفتن نتیجه مثبت از CT؛ 86% (95% CI: 72 تا 94) در بیماران مبتلا به عفونت SARS-CoV-2 و 82% (95% CI: 44 تا 96) در بیماران فاقد آن است.

یادداشت‌های ترجمه: 

این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.

Share/Save