Szczepienia w prewencji biegunki rotawirusowej: szczepienia w praktyce

Jaki jest cel tego przeglądu?

Celem niniejszego przeglądu była ocena, czy szczepionki przeciwko rotawirusom są skuteczne jako prewencja biegunki i zgonów u niemowląt i małych dzieci. Naszym celem było również sprawdzenie, czy szczepionki przeciwko rotawirusom są bezpieczne. Zebraliśmy i przeanalizowaliśmy wszystkie istotne badania szukając odpowiedzi na te pytania i znaleźliśmy 55 badań.

Główne wnioski

Monowalentna (RV1) i pięciowalentna (RV5) szczepionka przeciwko rotawirusom oraz szczepionka Rotavac zapobiegają biegunce rotawirusowej (dane naukowe o średniej lub wysokiej pewności oszacowania). Nie stwierdzono zwiększonego ryzyka poważnych zdarzeń niepożądanych (dane naukowe o średniej lub wysokiej pewności oszacowania), w tym wgłobienia jelita (część jelita cienkiego wsuwa się teleskopowo w inną część jelita, co może powodować niedrożność); dane naukowe o bardzo niskiej lub niskiej pewności oszacowania.

Co oceniano w ramach tego przeglądu?

Zakażenie rotawirusem jest częstą przyczyną biegunki u niemowląt oraz małych dzieci i może prowadzić do łagodnych zachorowań, hospitalizacji lub zgonu. Od 2009 r. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca włączenie szczepień przeciwko rotawirusom do narodowych programów szczepień niemowląt i dzieci. Do tej pory 95 krajów zastosowało się do tego zalecenia. W latach poprzedzających rozpoczęcie stosowania szczepionki rotawirusowej u niemowląt i dzieci, zakażenie rotawirusem powodowało rocznie około pół miliona zgonów dzieci poniżej 5 roku życia, głównie w krajach o niskich i średnich dochodach.

W niniejszym przeglądzie uwzględniono badania z randomizacją przeprowadzone wśród niemowląt i małych dzieci, w ramach których oceniano monowalentną (RV1; Rotarix, GlaxoSmithKline) lub pięciowalentną szczepionkę przeciwko rotawirusom (RV5; RotaTeq, Merck). Szczepionki te były oceniane w kilku dużych badaniach i dopuszczone do obrotu w wielu krajach. Włączyliśmy także badania, w których oceniano inną monowalentną szczepionkę przeciwko rotawirusom (Rotavac; Bharat Biotech), która jest stosowana tylko w Indiach. Szczepionki przeciwko rotawirusom porównano z placebo lub brakiem szczepienia. Nie było możliwe porównanie szczepionek między sobą.

Jakie są główne wyniki tego przeglądu?

Znaleźliśmy 55 odpowiednich badań, w których wzięło udział 216 480 osób. Badania przeprowadzono w kilku ośrodkach na całym świecie. Porównywano w nich szczepionki przeciwko rotawirusom z placebo lub brakiem szczepienia u niemowląt i małych dzieci. Badanymi szczepionkami były RV1 (36 badań, łącznie 119 114 uczestników), RV5 (15 badań, łącznie 88 934 uczestników) oraz Rotavac (4 badania, łącznie 8432 uczestników). Finansowanie lub współfinansowanie przez producentów szczepionek stwierdzono w przypadku 51 badań, podczas gdy 4 badania miały źródła finansowania niezależne od producenta szczepionki.

W pierwszych 2 latach życia RV1:

● zapobiega wystąpieniu ponad 80% przypadków ciężkiej biegunki rotawirusowej w krajach charakteryzujących się małą umieralnością (dane naukowe o wysokiej pewności oszacowania)
● zapobiega wystąpieniu od 35% do 63% przypadków ciężkiej biegunki rotawirusowej w krajach z dużą umieralnością (dane naukowe o wysokiej pewności)
● prawdopodobnie zapobiega wystąpieniu od 37% do 41% przypadków ciężkiej biegunki z jakiejkolwiek przyczyny (zakażenia wirusowe, bakteryjne lub pasożytnicze) w krajach charakteryzujących się małą umieralnością (dane naukowe o umiarkowanej pewności)
● prawdopodobnie zapobiega wystąpieniu od 18% do 27% przypadków ciężkiej biegunki z jakiejkolwiek przyczyny w krajach charakteryzujących się dużą umieralnością (dane naukowe o średniej lub wysokiej pewności).

W pierwszych 2 latach życia RV5:

● prawdopodobnie zapobiega wystąpieniu od 82% do 92% przypadków ciężkiej biegunki rotawirusowej w krajach charakteryzujących się małą umieralnością (dane naukowe o wysokiej pewności oszacowania)
● zapobiega wystąpieniu od 41% do 57% przypadków ciężkiej biegunki rotawirusowej w krajach charakteryzujących się dużą umieralnością (dane naukowe o wysokiej pewności)
● prawdopodobnie zapobiega wystąpieniu 15% przypadków ciężkiej biegunki z jakiejkolwiek przyczyny w krajach charakteryzujących się dużą umieralnością (dane naukowe o średniej i wysokiej pewności oszacowania); nie zidentyfikowaliśmy żadnych badań, w których analizowano przypadki biegunki z jakiejkolwiek przyczyny w krajach charakteryzujących się małą umieralnością.

W pierwszych 2 latach życia Rotavac:

● prawdopodobnie zapobiega wystąpieniu ponad 50% przypadków ciężkiej biegunki rotawirusowej w Indiach, które charakteryzują się dużą umieralnością (dane naukowe o umiarkowanej pewności oszacowania)
● prawdopodobnie zapobiega wystąpieniu 18% przypadków ciężkiej biegunki z jakiejkolwiek przyczyny w Indiach (dane naukowe umiarkowanej pewności). Skuteczność szczepionki Rotavac nie została oceniona w badaniu randomizowanym w kraju charakteryzującym się małą umieralnością.

Stwierdziliśmy niewielką lub żadną różnicę pod względem liczby poważnych zdarzeń niepożądanych (dane naukowe o średniej lub wysokiej pewności oszacowania) lub przypadków wgłobienia jelita (dane naukowe o niskiej lub bardzo niskiej pewności), między grupami osób, które otrzymują RV1, RV5 lub Rotavac, w porównaniu z placebo lub brakiem szczepienia.

Na ile aktualny jest ten przegląd?

Autorzy przeglądu poszukiwali badań opublikowanych do 4 kwietnia 2018 roku.

Uwagi do tłumaczenia: 

Tłumaczenie: Joanna Matuszczak Redakcja: Karolina Moćko, Małgorzata Kołcz

Tools
Information
Share/Save