Czy leki stosowane w leczeniu depresji mogą pomóc palaczom usiłującym zaprzestać palenia?

Wprowadzenie i pytania badawcze

Niektóre leki oraz suplementy diety stosowane w leczeniu depresji (antydepresanty) przebadano również pod kątem skuteczności we wspomaganiu rzucania palenia. Leki przeciwdepresyjne bupropion (Zyban) lub nortryptylinę przepisuje się czasem osobom próbującym rzucić palenie. Niniejszy przegląd miał ocenić, czy zastosowanie leków przeciwdepresyjnych zwiększa szansę skutecznego rzucenia palenia na okres co najmniej 6 miesięcy lub dłużej, oraz czy ich stosowanie w tej roli jest bezpieczne.

Charakterystyka badania

Dane są aktualne do lipca 2013 r. Niniejsza aktualizacja obejmuje 24 nowe badania, a przegląd obejmuje łącznie 90 badań. Badania obejmowały osoby palące oraz osoby, które niedawno rzuciły palenie. Odnaleziono 65 badań dotyczących bupropionu, który jest zarejestrowany do stosowania we wspomagania rzucania palenia pod nazwą handlową Zyban. Odnaleziono 10 badań dotyczących nortryptyliny - trójpierścieniowego leku przeciwdepresyjnego, którego zarejestrowane wskazania nie obejmują rzucania palenia. Włączono tylko te badania, w których oceniano abstynencję długoterminową (czy podczas badania pacjenci rzucili palenie na co najmniej 6 miesięcy).

Główne wyniki i jakość danych naukowych

Badania nad stosowaniem bupropionu (Zyban) w rzucaniu palenia dostarczają wysokiej jakości danych wskazujących na zwiększenie prawdopodobieństwa skutecznego rzucenia palenia na co najmniej 6 miesięcy (44 badania, ponad 13 000 uczestników). Działania niepożądane bupropionu obejmowały bezsenność, suchość w ustach i nudności oraz rzadko (1:1000) drgawki i być może zaburzenia psychiczne, choć to ostatnie nie jest pewne. Istnieją również dane o umiarkowanej jakości, ograniczone przez stosunkowo małą liczbę badań i uczestników, wskazujące, iż stosowanie nortryptyliny zwiększa szansę rzucenia palenia (6 badań, 975 uczestników). Działania niepożądane tego leku obejmują suchość w ustach, zaparcia, nudności i senność; może on być niebezpieczny w przypadku przedawkowania. Nie wykazano, aby w rzucaniu palenia były pomocne leki przeciwdepresyjne z grupy wybiórczych inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny (takie jak fluoksetyna), inhibitorów monoaminooksydazy (takie jak selegilina) czy też wenlafaksyna, podobnie jak dziurawiec i S-adenozylo-L-metionina (SAM; suplement diety o działaniu przeciwdepresyjnym).

Omówienie i uwagi

Mechanizm działania bupropionu i nortryptyliny nie jest dobrze poznany. Oba leki wydają się pomocne w rzucaniu palenia, bez względu na to czy osoby palące przebyły w przeszłości depresję lub mają objawy depresji w czasie próby rzucenia. Szanse rzucenia palenia przy zastosowaniu bupropionu lub nortryptyliny są podobne jak w przypadku nikotynowej terapii zastępczej, przy czym szanse rzucenia palenia przy zastosowaniu bupropionu wydają się mniejsze niż przy zastosowaniu warenikliny.

Uwagi do tłumaczenia: 

Tłumaczenie: Magdalena Koperny, Redakcja: Łukasz Strzeszyński

Tools
Information
Share/Save