Belangrijkste boodschappen
• Om te kunnen overleven hebben mensen met nierfalen (een aandoening waarbij de nieren niet goed meer werken) een behandeling nodig die de werking van de nieren vervangt. Dialyse bootst de nierfunctie na door afvalstoffen, giftige stoffen en overtollig vocht uit het lichaam te halen. Eén soort dialyse, de peritoneale dialyse, gebruikt het buikvlies (peritoneum) om afvalstoffen uit het bloed te halen. Hiervoor wordt een vloeistof in de buik gebracht die alle afvalstoffen en overtollig vocht opneemt. We vergeleken automatische peritoneale dialyse, waarbij een machine de vloeistof toedient, met continue ambulante peritoneale dialyse, waarbij de vloeistof manueel wordt toegediend.
• We zijn onzeker over de voor- of nadelen van automatische peritoneale dialyse in vergelijking met continue ambulante peritoneale dialyse bij mensen met nierfalen. We vonden slechts twee studies met in totaal 131 patiënten.
• Grotere, goed opgezette studies zijn nodig om de mogelijke voordelen van automatische peritoneale dialyse ten opzichte van continue ambulante peritoneale dialyse te bepalen. Toekomstig onderzoek moet zich richten op resultaten die belangrijk zijn voor patiënten, zoals kwaliteit van leven en hun mogelijkheden deel te nemen aan dagelijkse bezigheden, zoals werk, school, hobby’s en sociale activiteiten.
Wat is peritoneale dialyse?
Nierfalen is een aandoening waarbij de nieren niet goed genoeg meer werken om iemand in leven te houden. Een behandeling die de nierfunctie vervangt, zoals dialyse of transplantatie, is nodig om in leven te blijven. Dialyse helpt bij mensen met nierfalen om afvalstoffen, giftige stoffen en overtollig vocht uit het lichaam te verwijderen en probeert zo de werking van de nieren na te bootsen. Peritoneale dialyse is een vorm van dialyse, waarbij men het buikvlies gebruikt om afvalstoffen uit het bloed te verwijderen. Dat gebeurt meestal thuis, en kan zelfs tijdens de slaap. Bij peritoneale dialyse wordt via een slangetje (katheter) dialysevloeistof in de buik gebracht. Dat slangetje wordt geplaatst via een kleine operatie. Die vloeistof blijft één tot zes uur in de buik en reinigt het bloed van afvalstoffen en overtollig vocht. De dialysevloeistof met afvalstoffen en overtollig vocht wordt daarna via het slangetje weer uit de buik gehaald. De vloeistof kan met een machine automatisch in en uit de buik worden gebracht (automatische peritoneale dialyse) of handmatig met behulp van de zwaartekracht (continue ambulante peritoneale dialyse).
Wat wilden we uitzoeken?
We wilden weten of automatische peritoneale dialyse beter is dan continue ambulante peritoneale dialyse op het gebied van aantal sterfgevallen, ziekenhuisopnames, infecties, de noodzaak om over te stappen op een andere vorm van dialyse, het verwijderen van de katheter, te veel water in het lichaam, bloeddruk, complicaties zoals lekkend vocht uit de katheter, resterende nierfunctie (de mate waarin de nieren er nog in slagen om water en gifstoffen uit te scheiden) en kwaliteit van leven.
Wat hebben we gedaan?
We zochten naar studies die automatische peritoneale dialyse vergeleken met continue ambulante peritoneale dialyse bij mensen met nierfalen. We vergeleken de resultaten van de studies en vatten ze samen. We beoordeelden ons vertrouwen in het bewijs op basis van factoren zoals onderzoeksmethoden en het aantal deelnemers.
Wat hebben we gevonden?
We vonden twee studies (gepubliceerd in 1994 en 1999) waaraan in totaal 131 mensen met nierfalen deelnamen. De grootste studie omvatte 97 mensen en aan de kleinste studie deden 34 mensen mee. De studies werden uitgevoerd in Denemarken en Nederland. De ene studie duurde zes maanden en de andere 24 maanden.
Uit bestaand onderzoek is niet duidelijk of automatische peritoneale dialyse meer voordelen biedt dan continue ambulante peritoneale dialyse voor de uitkomsten die voor ons belangrijk zijn.
Wat zijn de beperkingen van het bewijs?
Ons vertrouwen in het bewijs is laag tot zeer laag en de resultaten van toekomstig onderzoek kunnen verschillen van de resultaten van dit literatuuroverzicht. De belangrijkste beperkingen waren het kleine aantal studies, het kleine aantal deelnemers en de korte duur van de studies.
Hoe up-to-date is dit bewijs?
Het bewijs is up-to-date tot augustus 2024.
Vertaling door Demy Idema, namens Cochrane België en Cochrane Nederland. Foutje gespot? Laat het ons weten via: cochrane@umcutrecht.nl.
Deze Cochrane-review werd eerst in het Engels geschreven. De vertaling is gemaakt door een vertaalteam dat verantwoordelijk is voor de juistheid ervan. De vertaling is zorgvuldig uitgewerkt en er zijn standaardprocedures gevolgd om de kwaliteit te bewaken. Als er toch verschillen of fouten in de vertaling staan, dan geldt de Engelse versie als de juiste.
