پروبیوتیک‌ها برای افراد مبتلا به فیبروز سیستیک

سوال مطالعه مروری

ما شواهد مربوط به استفاده از پروبیوتیک‌ها را برای افراد مبتلا به فیبروز سیستیک مرور کردیم.

پیشینه

فیبروز سیستیک (CF) منجر به تولید مخاطی غلیظ و چسبنده‌ می‌شود که ریه‌ها، روده و اندام‌های دیگر را تحت تاثیر قرار می‌دهد. باکتری‌ها و التهاب روده در افراد مبتلا به فیبروز سیستیک اغلب تغییر یافته‌اند. التهاب روده ممکن است با رشد مرتبط باشد، و بدتر شدن التهاب با معیارهای بدتر رشد همراه است. این موضوع حائز اهمیت است زیرا تغذیه و رشد مطلوب برای عملکرد ریه و بقا در CF مهم است.

پروبیوتیک‌ها باکتری‌های زنده‌ای هستند که برای سلامت فرد مزیت‌هایی دارند. پروبیوتیک‌های بدون نیاز به نسخه (over-the-counter) در دسترس هستند، معمولا توسط افراد مبتلا به فیبروز سیستیک استفاده می‌شوند و ممکن است التهاب روده و سلامت کلی آنها را بهبود ببخشند.

تاریخ جست‌وجو

شواهد تا این تاریخ به‌روز هستند: 20 ژانویه 2020.

ویژگی‌های مطالعه

این مرور 12 کارآزمایی تصادفی‌سازی و کنترل شده (11 کارآزمایی تکمیل شده و یک پروتکل کارآزمایی (طرح‌ریزی) - این کارآزمایی زودهنگام متوقف شد اما برخی از نتایج مربوط به عوارض جانبی را گزارش کرد) را با 464 فرد مبتلا به فیبروز سیستیک وارد کرد. هشت کارآزمایی فقط شامل کودکان بودند، در حالی که چهار کارآزمایی کودکان و بزرگسالان را وارد کردند. کارآزمایی‌ها بین یک تا 12 ماه به طول انجامیدند. هشت کارآزمایی از یک پروبیوتیک با یک نوع باکتری واحد و چهار کارآزمایی از یک پروبیوتیک با دو یا چند نوع باکتری استفاده کردند. فقط یک کارآزمایی به مقایسه باکتری‌های مختلف پرداخت و کارآزمایی‌های دیگر به مقایسه پروبیوتیک‌ها با دارونما (placebo) (درمان ساختگی بدون داروی فعال) پرداختند.

نتایج کلیدی

پروبیوتیک‌ها ممکن است میزان تشدیدهای حملات ریوی را کاهش دهند، با این حال، این یافته قطعی نیست؛ تشدیدهای حملات ریوی عوارضی هستند که علائم تنفس بدتر می‌شوند (به عنوان مثال افزایش سرفه، خلط یا تنگی نفس) و عملکرد ریه کاهش می‌یابد. پروبیوتیک‌ها ممکن است یک نشانگر التهاب روده را به نام کالپروتکتین (calprotectin) کاهش دهند، با این حال، مزیت آن برای بیمار نامشخص است. هیچ تفاوتی بین پروبیوتیک‌ها و دارونما در قد، وزن یا شاخص توده بدن (BMI) وجود نداشت. نتایج نشان ندادند که پروبیوتیک‌ها تاثیری بر عملکرد ریه، نیاز به بستری شدن در بیمارستان یا علائم شکمی دارند. یک کارآزمایی کوچک، کیفیت زندگی را اندازه‌گیری کرد و پرسشنامه والدین به نفع پروبیوتیک‏‌ها بود، اما خود-گزارشی کودکان تفاوتی را بین پروبیوتیک‌ها و دارونما نشان نداد. پروبیوتیک‌ها ممکن است باعث استفراغ، اسهال و واکنش‌های آلرژیک شوند. ما تخمین می‌زنیم برای اینکه یک فرد دچار یک حادثه جانبی شود، باید 52 نفر پروبیوتیک‏ مصرف کنند.

ما به دلیل طراحی یک کارآزمایی که به مقایسه پروبیوتیک‌های مختلف پرداخت، نتوانستیم نتایج حاصل از آن را تجزیه‌وتحلیل کنیم.

کارآزمایی‌های آینده باید استفاده از پروبیوتیک‌ها را به مدت حداقل 12 ماه بررسی کرده و معیارهای سلامت ریه و روده، رشد، علائم شکمی، کیفیت زندگی و حوادث جانبی را ارزیابی کنند. با توجه به طیف گسترده پروبیوتیک‌ها (ترکیبات واحد و چند سویه‌ای)، دوزهای مورد استفاده و درجه اثربخشی، تعیین بهترین رژیم(ها) برای ارزیابی بیشتر، چالش‌برانگیز خواهد بود.

قطعیت شواهد

مسائل متعددی در رابطه با قطعیت کلی شواهد وجود داشت که اعتماد ما را به نتایج حاصل از این کارآزمایی‌ها تحت تاثیر قرار می‌دهد. ما فکر می‌کنیم این واقعیت که برخی از شرکت‌کنندگان درمان خود را کامل نکردند یا در گزارش‌ها وارد نشدند، ممکن است نتایج مربوط به وزن را تحت تاثیر قرار دهد. ما فکر می‌کنیم این واقعیت که همه پیامدهای برنامه‌ریزی شده در چهار کارآزمایی گزارش نشدند، ممکن است نتایج مربوط به التهاب روده، رشد و علائم شکمی را تحت تاثیر قرار دهد. ما فکر می‌کنیم هنگام بررسی نتایج این مرور، باید این واقعیت را در نظر بگیریم که حداقل چهار کارآزمایی از صنعت داروسازی حمایت مالی دریافت کردند. از آنجایی که اکثر کارآزمایی‌ها فقط شامل کودکان بودند، ما مطمئن نیستیم که بتوان این نتایج را به بزرگسالان نیز تعمیم داد و همچنین مشکلاتی در رابطه با آگاهی افراد شرکت‌کننده در کارآزمایی از نوع درمانی که دریافت می‌کردند، وجود داشت.

ما قطعیت شواهد مربوط به تغییرات ایجاد شده را در تشدید حملات ریوی، التهاب روده، عملکرد ریه، بستری در بیمارستان، وزن و کیفیت زندگی مرتبط با سلامت را پایین قضاوت کردیم. حوادث جانبی فقط توسط چهار کارآزمایی و پروتکل برای کارآزمایی پایان یافته، ثبت شد و قطعیت شواهد نیز پایین بود.

نتیجه‌گیری‌های نویسندگان: 

پروبیوتیک‌ها کالپروتکتین مدفوع (نشانگر التهاب روده) را در کودکان و بزرگسالان مبتلا به CF به‌طور قابل توجهی کاهش دادند، با این حال کاربردهای بالینی این درمان نیاز به تحقیقات بیشتری دارد. پروبیوتیک‌ها ممکن است منجر به تفاوتی اندک یا عدم تفاوت در میزان تشدید حملات ریوی شوند، با این حال، قبل از نتیجه‌گیری‌های قطعی، شواهد بیشتری لازم است. پروبیوتیک‌ها با حوادث جانبی کمی همراه هستند، از جمله استفراغ، اسهال و واکنش‌های آلرژیک. در کودکان و بزرگسالان مبتلا به CF، پروبیوتیک‌ها ممکن است توسط بیماران و ارائه دهندگان مراقبت‌های سلامت آنها در نظر گرفته شوند. با توجه به تنوع موجود در ترکیب پروبیوتیک و دوز آن، انجام RCTهای چندمرکزی بیشتر با توان کافی با مدت زمان حداقل 12 ماه برای ارزیابی بهتر اثربخشی و ایمنی پروبیوتیک‌ها در کودکان و بزرگسالان مبتلا به CF مورد نیاز هستند.

خلاصه کامل را بخوانید...
پیشینه: 

فیبروز سیستیک (CF) یک بیماری چند سیستمی است و اهمیت رشد و تغذیه، با توجه به پیامدهای این بیماری بر عملکرد ریه و بقای کلی، به خوبی اثبات شده است. مشخص شده که دیس‌بیوزیس روده (intestinal dysbiosis) (مثلا عدم تعادل میکروبی) و التهاب در افراد مبتلا به CF وجود دارد. پروبیوتیک‌ها به صوت تجاری در دسترس هستند (بدون نیاز به نسخه) و ممکن است سلامت روده و سلامت کلی را بهبود ببخشند.

اهداف: 

ارزیابی اثربخشی و ایمنی پروبیوتیک‌ها در بهبود پیامدهای سلامت در کودکان و بزرگسالان مبتلا به CF.

روش‌های جست‌وجو: 

ما پایگاه ثبت کارآزمایی‌های گروه فیبروز سیستیک در کاکرین را جست‌وجو کردیم که شامل جست‌وجوهای بانک‌های اطلاعاتی الکترونیکی و جست‌وجوی دستی مجلات و کتاب چکیده مقالات کنفرانس‌ها بود. تاریخ آخرین جست‌وجو در پایگاه ثبت کارآزمایی: 20 ژانویه 2020.

ما همچنین پایگاه‌های ثبت کارآزمایی‌های در حال انجام و فهرست منابع مقالات مرتبط و مرورها را جست‌وجو کردیم. تاریخ آخرین جست‌وجو: 29 ژانویه 2019.

معیارهای انتخاب: 

کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی یا شبه‌-تصادفی‌سازی و کنترل شده (RCTs) که به ارزیابی اثربخشی و ایمنی پروبیوتیک‌ها در کودکان و بزرگسالان مبتلا به CF پرداختند. RCTهای متقاطع با فاز (مرحله) پاکسازی (washout) وارد شدند، و برای RCTهای بدون یک دوره پاکسازی، فقط فاز اول هر کارآزمایی مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت.

گردآوری و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها: 

ما به‌طور مستقل از هم داده‌ها را استخراج و خطر سوگیری (bias) کارآزمایی‌های وارد شده را ارزیابی کردیم؛ ما از درجه‌‏بندی توصیه‏، ارزیابی، توسعه و ارزشیابی (GRADE) برای ارزیابی قطعیت شواهد استفاده کردیم. برای به‌دست آوردن داده‌های اضافی، با نویسندگان کارآزمایی تماس گرفتیم. متاآنالیز پیامدها در چند نقطه زمانی انجام شد.

نتایج اصلی: 

ما 17 کارآزمایی را شناسایی کردیم و 12 RCT را وارد کردیم (11 کارآزمایی کامل شده و یک پروتکل کارآزمایی - این کارآزمایی زودهنگام خاتمه یافت) (464 شرکت‌کننده). هشت کارآزمایی فقط شامل کودکان بودند، در حالی که چهار کارآزمایی کودکان و بزرگسالان را وارد کردند. مدت زمان کارآزمایی از یک تا 12 ماه متفاوت بود. نه کارآزمایی به مقایسه پروبیوتیک (هفت کارآزمایی محصولات تک سویه‌ای و سه کارآزمایی چندسویه‌ای) با محصولات دارونما (placebo) پرداختند، دو کارآزمایی به مقایسه یک سین‌بیوتیک (چندسویه‌ای) با دارونما و یک کارآزمایی به مقایسه دو محصول پروبیوتیک پرداختند.

به طور کلی ما خطر سوگیری را در 12 کارآزمایی پایین قضاوت کردیم. سه کارآزمایی دارای خطر بالای سوگیری عملکرد، دو کارآزمایی دارای خطر بالای سوگیری ریزش و شش کارآزمایی دارای خطر بالای سوگیری گزارش‌دهی بودند. فقط دو کارآزمایی در تمامی دامنه‌ها دارای خطر پایین یا نامشخص سوگیری قضاوت شدند. چهار کارآزمایی فقط با دریافت گرنت حمایت شدند، دو کارآزمایی فقط از طرف صنعت، دو کارآزمایی هم توسط گرنت و هم صنعت حمایت مالی شدند، و سه کارآزمایی منبع مالی ناشناخته داشتند.

داده‌های ترکیبی از چهار کارآزمایی (225 شرکت‌کننده) نشان داد که پروبیوتیک‌ها ممکن است تعداد تشدیدهای حملات ریوی را در چارچوب زمانی چهار ماه تا 12 ماه کاهش دهند، تفاوت میانگین (MD): 0.32- اپیزود در هر شرکت‌کننده (95% فاصله اطمینان (CI): 0.68- تا 0.03؛ 0.07 = P) (شواهد با قطعیت پائین)؛ با این حال، 95% CI شامل احتمال هم افزایش و هم کاهش تعداد تشدیدهای ریوی نیز می‌شود. علاوه بر این، دو کارآزمایی (127 شرکت‌کننده) هیچ شواهدی را مبنی بر تاثیر بر مدت زمان درمان آنتی‌بیوتیکی در طول دوره زمانی مشابه پیدا نکردند. داده‌های ترکیبی از چهار کارآزمایی (177 شرکت‌کننده) نشان داد که پروبیوتیک‌ها ممکن است کالپروتکتین مدفوع را کاهش دهند، MD؛ 47.4- µg/g؛ (95% CI؛ 93.28- تا 1.54-؛ 0.04 = P) (شواهد با قطعیت پائین)، اما نتایج برای دیگر نشانگرهای زیستی عمدتا هیچ تفاوتی را بین پروبیوتیک‌ها و دارونما نشان ندادند. دو کارآزمایی (91 شرکت‌کننده) هیچ شواهدی را مبنی بر تاثیر پروبیوتیک‌ها بر قد، وزن یا شاخص توده بدن پیدا نکردند (شواهد با قطعیت پائین). داده‌های ترکیبی از پنج کارآزمایی (284 شرکت‌کننده) هیچ تفاوتی را در عملکرد ریه (حجم بازدمی اجباری در یک ثانیه (درصد پیش‌بینی FEV1) در چارچوب زمانی سه ماه تا 12 ماه نشان نداد، MD: 1.36%؛ (95% CI؛ 1.20- تا 3.91؛ 0.30 = P) (شواهد با قطعیت پائین). داده‌های ترکیبی از دو کارآزمایی (115 شرکت‌کننده) هیچ تفاوتی را در میزان بستری در بیمارستان در چارچوب زمانی سه ماه تا 12 ماه نشان نداد، MD؛ 0.44- بستری به ازای هر شرکت‌کننده (95% CI؛ 1.41- تا 0.54؛ 0.38 = P) (شواهد با قطعیت پائین). یک کارآزمایی (37 شرکت‌کننده) کیفیت زندگی مرتبط با سلامت را گزارش کرد، و در حالی که والدین گزارشی را به نفع پروبیوتیک‌ها ارائه کردند، SMD: 0.87؛ (95% CI؛ 0.19 تا 1.55) خود-گزارشی توسط کودک هیچ تاثیری را نشان نداد، SMD: 0.59؛ (95% CI؛ 0.07- تا 1.26) (شواهد با قطعیت پائین). نتایج محدودی برای علائم گوارشی و پروفایل میکروبی روده وجود داشت که قابل تجزیه‌وتحلیل نبودند.

فقط چهار کارآزمایی و یک پروتکل کارآزمایی (298 شرکت‌کننده) حوادث جانبی را به عنوان فرضیه‌های پیشین گزارش کردند. هیچ یک از کارآزمایی‌ها مواردی را از مرگ‌ومیر گزارش ندادند. یک کارآزمایی پایان یافته (12 شرکت‌کننده و در دسترس فقط به صورت پروتکل) واکنش آلرژیک شدید (کهیر شدید) را در یک شرکت‌کننده گروه پروبیوتیک گزارش کرد. دو کارآزمایی هر کدام یک حادثه جانبی تکی را گزارش کردند (استفراغ در یک کودک و اسهال در کودک دیگر). تعداد تخمینی مورد نیاز برای آسیب برای هر واکنش جانبی (جدی یا غیرجدی)، 52 نفر است (شواهد با قطعیت پائین).

یادداشت‌های ترجمه: 

این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.

Tools
Information
Share/Save