داروهایی برای درمان درد اندام فانتوم در افرادی که اندام‌های قطع شده دارند

پیشینه

افراد می‌توانند درد را در قسمت از دست رفته بدن، مثلا پس از قطع عضو اندام، حس کنند. این وضعیت را تحت عنوان درد اندام فانتوم (phantom limb pain) می‌شناسند. داروهای مختلفی به عنوان درمان برای درد اندام فانتوم بررسی شده‌اند. مشخص نیست که کدام یک از داروهای زیر عملکرد خوبی دارند: بوتولینوم توکسین A، اوپیوئیدها، آنتاگونیست‌های گیرنده N-متیل D-آسپارتات (NMDA) (به عنوان مثال، کتامین، ممانتین، دکسترومتورفان)، ضد-تشنج‌ها، ضد-افسردگی‌ها، کلسی‌تونین و بی‌حس کننده‌های موضعی. معلوم نیست که این داروها می‌توانند بر درد، عملکرد، خلق‌وخو، خواب، کیفیت زندگی، رضایت از درمان، و ایمنی (به عنوان مثال عوارض جانبی)، در کوتاه‌مدت و بلندمدت تاثیری داشته باشند یا خیر.

نتایج کلیدی

برای این به‌روزرسانی، جست‌وجو را برای یافتن کارآزمایی‌های بالینی مرتبط در اپریل 2016 تکرار کردیم. ما یک کارآزمایی جدید را پیدا کردیم، که در کل 14 مطالعه با مجموع 269 شرکت‌کننده، وارد شدند. یک گزارش اولیه کوچک نشان داد که بوتولینوم توکسین A باعث کاهش درد اندام فانتوم در مقایسه با لیدوکائین/متیل‌پردنیزولون نمی‌شود. مورفین، گاباپنتین و کتامین در مقایسه با دارونما (placebo)، منجر به کاهش درد در کوتاه‌مدت شدند، اما این یافته‌ها بیشتر مبتنی بر مطالعات کوچک بودند. نتایج برای کلسی‌تونین (در مقابل دارونما؛ در مقابل کتامین) و بی‌حس کننده‌های موضعی (در مقابل دارونما) متغیر بودند. کارآزمایی‌ها بسیار متفاوت بودند، که ترکیب نتایج را برای داروهای مختلف دشوار می‌ساخت. اکثر مطالعات، در مورد خواب، افسردگی یا خلق‌وخو، کیفیت زندگی، رضایت از درمان، یا تعداد افرادی که مطالعه را تمام نکردند، گزارشی ارائه نکردند.

با توجه به آنکه آنها به چند مطالعه کوچک متکی بودند، نتایج را باید با احتیاط تفسیر کرد. در مورد اثربخشی و ایمنی طولانی‌مدت، اطلاعات کافی وجود نداشت. انجام مطالعات بزرگ و با کیفیت خوب که دوره‌های پیگیری طولانی‌مدتی داشته و شامل پیامدهایی باشند که برای بیماران مهم هستند، مورد نیاز است. مطالعات بزرگتر و بهتر به ما کمک می‌کنند تا نتیجه‌گیری‌های دقیق‌تری را در مورد بهترین روش تسکین درد برای این بیماران انجام دهیم.

نتیجه‌گیری‌های نویسندگان: 

از آخرین نسخه این مرور، ما یک مطالعه دیگر را پیدا کردیم که فرم دیگری را از درمان پزشکی، BoNTها، به‌طور خاص BoNT/A، به فهرست مداخلات دارویی که برای اثربخشی بالینی در درد اندام فانتوم بررسی شده‌اند، اضافه کرد. با این حال، نتایج این مطالعه باعث تغییر اساسی در نتیجه‌گیری‌های اصلی نشد. اثربخشی کوتاه‌مدت و بلندمدت BoNT/A، اوپیوئیدها، آنتاگونیست‌های گیرنده NMDA، ضد-تشنج‌ها، ضد-افسردگی‌ها، کلسی‌تونین‌ها و بی‌حس کننده‌های موضعی برای پیامدهای بالینی مرتبط از جمله درد، عملکرد، خلق‌وخو، خواب، کیفیت زندگی، رضایت از درمان و عوارض جانبی، نامشخص باقی می‌مانند. براساس یک مطالعه کوچک، BoNT/A (در مقابل لیدوکائین/متیل‌پردنیزولون) درد اندام فانتوم را کاهش نمی‌دهد. مورفین، گاباپنتین و کتامین اثربخشی ضد-دردی مطلوبی را در کوتاه‌مدت در مقایسه با دارونما نشان می‌دهند. ممانتین و آمی‌تریپتیلین ممکن است برای PLP مؤثر نباشد. با این حال، نتایج باید با احتیاط تفسیر شوند، زیرا آنها اغلب بر مبنای تعداد اندکی از مطالعات با حجم نمونه محدود بنا شدند که به‌طور قابل توجهی متفاوت از هم بوده و همچنین فاقد پیامدهای کارآیی و ایمنی طولانی‌مدت بودند. مسیر و جهت اثربخشی کلسی‌تونین، بی‌حسی موضعی و دکسترومتورفان نیاز به توضیح بیشتری دارند. به‌طور کلی، شواهد اثربخشی برای داروهای مورد بررسی تا کنون بی‌نتیجه بوده است. انجام کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی و کنترل شده بزرگتر و دقیق‌تر برای رسیدن به نتیجه‌گیری‌های قطعی‌تر، در مورد اینکه کدام داروها برای اقدامات بالینی مفید هستند، لازم است.

خلاصه کامل را بخوانید...
پیشینه: 

این یک نسخه به‌روز‌شده از مرور اصلی کاکرین است که در شماره 12، 2011 منتشر شد. درد اندام فانتوم یا درد عضو قطع شده (PLP) دردی است که در اندام از دست رفته پس از قطع عضو بوجود می‌آید و می‌تواند شدید، غیرقابل تسکین و ناتوان کننده باشد. داروهای مختلفی در درمان درد فانتوم بررسی شده‌اند. در حال حاضر عدم اطمینان پیرامون مدیریت بهینه دارویی PLP وجود دارد.

اهداف: 

این مطالعه با هدف خلاصه کردن شواهد اثربخشی مداخلات دارویی در درمان PLP انجام شد.

روش‌های جست‌وجو: 

برای این به‌روزرسانی، پایگاه ثبت مرکزی کارآزمایی‌های کنترل‌ شده کاکرین (CENTRAL، کتابخانه کاکرین)، MEDLINE و EMBASE را برای یافتن مطالعات مرتبط جست‌وجو کردیم. ما جست‌وجوها را برای مرور اصیل در سپتامبر 2011 و جست‌وجوهای بعدی را برای این به‌روزرسانی تا اپریل 2016 انجام دادیم. ما به دنبال یافتن مطالعات اضافی از بانک‌های اطلاعاتی کارآزمایی‌های بالینی و فهرست منابع مقالات بازیابی شده بودیم.

معیارهای انتخاب: 

کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی و شبه-تصادفی‌سازی شده که به بررسی اثربخشی مداخلات دارویی در مقايسه با دارونما (placebo)، يك درمان فعال دیگر، يا عدم درمان، در PLP تائید شده پرداختند. ما پیامدهای زیر را در نظر گرفتیم: تغییر در شدت درد، عملکرد، خواب، افسردگی یا خلق‌وخو، کیفیت زندگی، عوارض جانبی، رضایت از درمان، و خروج از مطالعه.

گردآوری و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها: 

ما داده‌های مربوط به اثربخشی و عوارض جانبی را استخراج کرده و موضوعات مربوط به کیفیت مطالعه را بررسی کردیم. با توجه به تنوع گسترده‌ای که در مطالعات دیده شد، برای همه مداخلات و پیامدها متاآنالیز را انجام ندادیم، اما تلاش کردیم که نتایج برخی مطالعات را در صورت امکان، گردآوری کنیم. یک توصیف کیفی و خلاصه روایت‌گونه (narrative summary) را از نتایج آماده کردیم. ناهمگونی بالینی را با انجام مقایسه‌های کیفی جمعیت‌ها، مداخلات، پیامدها/معیارهای پیامد و روش‌ها، ارزیابی کردیم.

نتایج اصلی: 

ما فقط یک مطالعه جدید را با 14 شرکت‌کننده به این مرور به‌روز شده اضافه کردیم. 14 مطالعه (10 مورد با خطر پائین سوگیری (bias) و 4 مورد با خطر نامشخص سوگیری) را با مجموع 269 شرکت‌کننده وارد کردیم. یک کلاس دارویی دیگر، نوروتوکسین‌های بوتولینوم (BoNTs)، به ویژه بوتولینوم توکسین A؛ (BoNT/A)، را به گروه داروهای بررسی شده قبلی اضافه کردیم. پیامد اولیه ما تغییر در شدت درد بود. اکثر مطالعات، پیامدهای ثانویه ما را که عبارت بودند از خواب، افسردگی یا خلق‌وخو، کیفیت زندگی، رضایت از درمان یا خروج از مطالعه، گزارش نکردند.

BoNT/A در مقایسه با لیدوکائین/متیل‌پردنیزولون، شدت درد اندام فانتوم را در طول شش ماه پیگیری بهبود نبخشید.

در مقایسه با دارونما، مورفین (خوراکی و داخل وریدی) در کاهش شدت درد در کوتاه‌مدت مؤثر بود و عوارض جانبی گزارش شده با آن عبارت بودند از یبوست، آرام‌بخشی، خستگی، خواب‌آلودگی، عرق کردن، مشکل در دفع ادرار، سرگیجه، خارش و مشکلات تنفسی.

آنتاگونیست‌های گیرنده N-متیل D-آسپارتات (NMDA) کتامین (در مقابل دارونما؛ در مقابل کلسی‌تونین) و دکسترومتورفان (در مقابل دارونما)، به غیر از ممانتین، اثرات ضد-دردی داشتند. عوارض جانبی کتامین جدی‌تر از دارونما و کلسی‌تونین بوده و شامل از دست رفتن هوشیاری، آرام‌بخشی، توهمات، اختلال شنوایی و موقعیت‌یابی و عدم تحمل شدند.

نتایج برای گاباپنتین از نظر تسکین درد متناقض بود، اما ترکیب نتایج به نفع گروه درمان (گاباپنتین) نسبت به گروه کنترل (دارونما) گزارش شد (تفاوت میانگین (MD): 1.16-؛ 95% فاصله اطمینان (CI): 1.94- تا 0.38-؛ 2 مطالعه). با این حال، گاباپنتین باعث بهبود عملکرد، نمره افسردگی یا کیفیت خواب نشد. عوارض جانبی ناشی از آن، خواب‌آلودگی، سرگیجه، سردرد و حالت تهوع بود.

در مقایسه با کنترل فعال بنزتروپین مسیلات (benztropine mesylate)، آمی‌تریپتیلین در درمان PLP مؤثر نبود؛ بر اساس نتایج یک مطالعه، خشکی دهان و سرگیجه شایع‌ترین عوارض جانبی آن گزارش شد.

یافته‌ها برای کلسی‌تونین (در مقابل دارونما؛ در مقابل کتامین) و بی‌حس کننده‌های موضعی (در مقابل دارونما) متغیر بودند. عوارض جانبی کلسی‌تونین عبارت بودند از سردرد، سرگیجه، خواب‌آلودگی، حالت تهوع، استفراغ و گرگرفتگی‌های سرد. بیشتر مطالعات با حجم نمونه کوچک آنها محدود شدند.

یادداشت‌های ترجمه: 

این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.

Tools
Information
اشتراک گذاری