Antybiotyki w zapobieganiu powikłaniom po ekstrakcjach zębów

Ekstrakcja zęba jest zabiegiem chirurgicznym, który polega na usunięciu zębów objętych próchnicą lub chorobą przyzębia (w takich sytuacjach wykonuje go lekarza dentysta). Innymi częstymi przyczynami usunięcia zęba przez chirurga stomatologicznego są problemy powodowane przez zęby mądrości: ich nieprawidłowe ustawienie lub rozwój (zatrzymane zęby ósme) albo ból bądź stan zapalny.

Ryzyko zakażenia po ekstrakcji zębów ósmych u zdrowych, młodych ludzi wynosi około 10%, ale zwiększa się do 25% u osób chorych lub z upośledzoną odpornością. Powikłanie zakażeniem może się objawiać obrzękiem, bólem, przetoką z wydzieliną ropną, gorączką bądź suchym zębodołem (zębodół nie jest wypełniony skrzepem krwi, występuje silny ból i brzydki zapach). Leczenie zakażeń jest na ogół proste i polega na antybiotykoterapii oraz drenażu zakażonej rany.

Niniejszy przegląd ocenia czy podawanie antybiotyków pacjentom stomatologicznym w ramach postępowania leczniczego zapobiega zakażeniu po ekstrakcji zęba. Uwzględniono 18 badań, w których uczestniczyło 2456 pacjentów, otrzymujących antybiotyki (różne rodzaje i dawki) albo placebo bezpośrednio przed i/albo zaraz po usunięciu zęba. We wszystkich badaniach wątpliwości budziły różne aspekty ich sposobu zaprojektowania (prowadzenia) i przedstawiania wyników. Zatrzymane zęby mądrości u osób zdrowych we wszystkich uwzględnionych badaniach usuwali chirurdzy stomatologiczni.

Niniejszy przegląd dostarcza danych, że podawanie antybiotyków tuż przed i/albo zaraz po zabiegu zmniejsza ryzyko wystąpienia zakażenia, dolegliwości bólowych i suchego zębodołu po ekstrakcji zębów ósmych przez chirurgów stomatologicznych, ale antybiotykoterapia powoduje również (na ogół krótkotrwałe i niewielkie) objawy niepożądane. Ponadto nie wykazano, aby stosowanie antybiotyków zapobiegało gorączce, obrzękowi albo szczękościskowi u pacjentów, którzy mieli usuwane zęby mądrości.

Nie było danych pozwalających na ocenę skutków zapobiegawczego stosowania antybiotyków przed ekstrakcją zębów znacznie zniszczonych przez próchnicę, objętych chorobą przyzębia oraz u osób chorych lub z upośledzoną odpornością. Podjęcie badań w tych sytuacjach może być niemożliwe lub nieetyczne. Jednak jest prawdopodobne, że u pacjentów obciążonych dużym ryzykiem zakażenia zapobiegawcze podawanie antybiotyków może być korzystne, ponieważ zakażenia u tych osób występują częściej i są trudniejsze w leczeniu.

Kolejnym aspektem, którego nie można było ocenić w badaniach klinicznych, jest wpływ powszechnego stosowania antybiotyków przez osoby, u których zakażenie nie występuje, na rozwój oporności bakterii na leki.

Podsumowując, podawanie antybiotyków zdrowym ludziom w celu zapobiegania zakażeniom może powodować więcej szkód niż korzyści, zarówno u poszczególnych pacjentów, jak i w całej populacji.

Uwagi do tłumaczenia: 

Tłumaczenie Piotr Krucki (p2xyotr@gmail.com) Redakcja: Miłosz Jankowski

Tools
Information
Share/Save