Interwencje mające na celu poprawę stanu psychospołecznego kobiet będących nosicielkami mutacji BRCA, po operacji zmniejszającej ryzyko raka

Wprowadzenie
Kobiety, u których wykryto wadę (mutację) jednego z genów BRCA (związane z naprawą DNA geny BRCA1 i BRCA2) są bardziej narażone na rozwój raka piersi lub jajników i jajowodów (rak jajowodów lub jajników). Znaczna liczba kobiet będących nosicielkami wadliwego genu BRCA decyduje się na operację usunięcia tkanki piersi oraz jajowodów i jajników w celu zmniejszenia ryzyka rozwoju raka piersi i jajnika. Operacja tego typu może zmienić życie, a u kobiet mogą pojawić się negatywne zmiany fizyczne i emocjonalne. Zmiany te mogą mieć wpływ na funkcjonowanie oraz wygląd ich ciała, co z kolei ma negatywny wpływ psychologiczny na kobiety i ich relacje (z otoczeniem; przyp.tłum.).

Pytanie badawcze
Celem niniejszego przeglądu była ocena, czy interwencje mogą pomóc w radzeniu sobie ze społecznymi i psychologicznymi skutkami zmian fizycznych oraz emocjonalnych u kobiet, które przeszły operacje zmniejszające ryzyko raka piersi lub jajników.

Główne wyniki
Znaleźliśmy 2 badania, w których analizowano interwencję psychospołeczną u kobiet po przebytej operacji usunięcia jajowodów i jajników w celu zmniejszenia ryzyka wystąpienia tego nowotworu.

W jednym badaniu kontrolnym z randomizacją (uczestnicy przypisani są losowo do jednej z dwóch lub więcej grup leczniczych) analizowano program redukcji stresu poprzez medytację (and. mindfulness-based stress reduction, MS) w celu redukcji objawów menopauzalnych po operacji zmniejszającej ryzyko raka. Podczas gdy zauważono poprawę jakości życia w krótkim oraz długim okresie u kobiet z objawami menopauzy, interwencja nie wiązała się z poprawą funkcji seksualnych lub objawów niepokoju.

W badaniu bez randomizacji wszystkie kobiety otrzymały interwencję badawczą i oceniły poszczególne elementy związane z funkcjami psychoseksualnymi i dostosowaniem psychologicznym przed i po interwencji (ukierunkowana edukacja w zakresie zdrowia seksualnego, szkolenie w zakresie świadomości ciała i relaksacji oraz terapia MBSR). Otrzymały one również grupową sesję psychoedukacyjną oraz poradnictwo telefoniczne. Wyniki opierały się na różnicach pomiędzy oceną przed i po interwencji. Wszystkie kobiety biorące udział w badaniu były narażone na wystąpienie raka jajnika i jajowodów poprzez posiadanie szkodliwego lub wadliwego genu BRCA, ale w badanej grupie nie było wywiadu w kierunku przebycia tego nowotworu.

Nie było badań oceniających społeczne i psychologiczne interwencje u kobiet nosicielek BRCA po operacji zmniejszającej ryzyko raka poprzez usunięcie tkanki piersi.

Jakość danych naukowych
Pewność (jakość) danych naukowych wahała się od umiarkowanej do bardzo niskiej, ale tylko z jednym randomizowanym badaniem oraz jednym badaniem bez randomizacji, które nie miało żadnego odpowiednika uwzględnionego w przeglądzie. W obu badaniach liczebność kobiet była niewielka.

Wnioski
Ograniczone dane naukowe umiarkowanej do bardzo niskiej jakości oznaczały, że nie byliśmy w stanie wciągnąć żadnych wniosków dotyczących interwencji psychospołecznych po operacji zmniejszającej ryzyko raka u kobiet będących nosicielkami genu BRCA w zakresie poprawy jakości życia i dostosowania psychologicznego (emocjonalnego). Konieczne są dalsze badania w celu określenia najlepszych metod wsparcia kobiet, które decydują się na operację zmniejszającą ryzyko raka.

Uwagi do tłumaczenia: 

Tłumaczenie: Alicja Wróbel Redakcja: Małgorzata Kołcz

Tools
Information
Share/Save