Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) podczas powrotu do zdrowia po udarze mózgu

Pytanie badawcze
Jaki jest wpływ stosowania selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) na powrót do zdrowia po udarze mózgu?

Wprowadzenie
Udar mózgu jest główną przyczyną niepełnosprawności. Niepełnosprawność związana z udarem może obejmować trudności w wykonywaniu codziennych czynności, takich jak korzystanie z toalety, mycie i chodzenie. Czasami niepełnosprawność jest tak poważna, że dana osoba staje się zależna od innych podczas wykonywania podstawowych czynności (jest to tzw. „zależność”). Nasz poprzedni przegląd Cochrane opublikowany w 2012 roku sugerował, że SSRI (klasa leków zwykle stosowanych w leczeniu problemów z nastrojem, które działają poprzez zmianę stężenia substancji chemicznych w mózgu) mogą zwiększać szanse na powrót do zdrowia po udarze mózgu, zmniejszając tym samym niepełnosprawność i zwiększając szansę na niezależność. Jednak, uwzględniając tylko badania wysokiej jakości, efekt był mniej przekonujący.

Obecnie zakończono duże badanie, w którym wzięło udział ponad 3000 uczestników, dlatego też konieczna jest aktualizacja tego przeglądu. Do naszych głównych analiz zdecydowaliśmy się włączyć tylko wysokiej jakości badania, czyli takie, w których wykorzystano rygorystyczne metody w celu uniknięcia błędu systematycznego (np. sytuacji gdy osoba oceniająca wynik wiedziała, czy osoba, która przeszła udar mózgu otrzymała aktywny lek, czy placebo). W tym przeglądzie określamy je jako „badania obciążone małym ryzykiem błędu systematycznego”.

Jeśli niepełnosprawność i zależność od innych można poprawić za pomocą prostego leku, może to mieć istotny wpływ na jakość życia wielu osób, które przebyły udar mózgu.

Chcieliśmy również dowiedzieć się, czy stosowanie SSRI przynosi inne korzyści, na przykład poprawę w zakresie jakiegokolwiek osłabienia ręki lub nogi, nastroju, niepokoju, jakości życia, a także czy stosowanie tych leków powoduje skutki uboczne, takie jak krwawienie lub napady drgawek.

Charakterystyka badań
Odnaleźliśmy łącznie 63 badania obejmujące 9168 osób po udarze mózgu przebytym w ciągu 1 roku. Chorzy byli w różnym wieku. W około połowie badań wymagano, aby uczestnicy cierpieli na depresję, aby móc włączyć ich do badania. Czas trwania, rodzaj leku i dawka różniły się w poszczególnych badaniach. Jednak tylko trzy z tych badań były obciążone małym ryzykiem błędu systematycznego; uczestnicy tych badań nie musieli cierpieć na depresję, aby zostać włączonym do badania i wszyscy zostali zrekrutowani wkrótce po udarze mózgu.

Główne wyniki
Kiedy połączyliśmy dane z trzech badań obciążonych małym ryzykiem błędu systematycznego, które objęły łącznie 3249 uczestników, stwierdzono, że stosowanie SSRI nie wpływało na stopień niepełnosprawności ani na zależność od innych. Przyjmowanie SSRI wiązało się z mniejszym ryzykiem wystąpienia depresji w przyszłości, ale z większym ryzykiem wystąpienia problemów ze strony przewodu pokarmowego. Nie odnaleziono żadnych dowodów na istnienie istotnej różnicy pod względem ryzyka wystąpienia napadów drgawkowych. Kiedy połączyliśmy dane ze wszystkich badań, niezależnie od ryzyka błędu systematycznego, wydawało się, że stosowanie SSRI ma korzystny wpływ na powrót do zdrowia, ale było to prawie pewne, ponieważ badania obciążone dużym ryzykiem błędu systematycznego dają zazwyczaj pozytywne wyniki. Dane naukowe są aktualne do lipca 2018 r.

Jakość danych naukowych
Jesteśmy przekonani, że wyniki są wiarygodne, jeśli uwzględnimy tylko badania obciążone małym ryzykiem błędu systematycznego. Kiedy włączyliśmy wszystkie badania, bez względu na to ryzyko, okazało się, że stosowanie SSRI zmniejszało stopień niepełnosprawności. W przyszłej aktualizacji przeglądu uwzględnimy wyniki dwóch dużych trwających badań, jeśli ich wyniki będą dostępne.

Uwagi do tłumaczenia: 

Tłumaczenie: Edyta Ryczek Redakcja: Karolina Moćko

Tools
Information
Share/Save