Czy doustne leki homeopatyczne są skuteczne i bezpieczne w zapobieganiu i leczeniu ostrych infekcji dróg oddechowych u dzieci?

Pytanie badawcze

Sprawdziliśmy, czy doustne leki homeopatyczne są skuteczne i bezpieczne w zapobieganiu oraz leczeniu ostrych infekcji dróg oddechowych u dzieci w porównaniu ze środkiem nieaktywnym (placebo) lub innymi lekami.

Wprowadzenie

Większość infekcji dróg oddechowych ustępuje bez leczenia, ale zdarza się, że objawy utrzymują się nawet po wyleczeniu początkowej infekcji. Leczenie jest zatem ukierunkowane na łagodzenie objawów. Infekcje dróg oddechowych są zazwyczaj wywołane przez wirusy, zwłaszcza przeziębienia i grypy; jednak niektóre stany zapalne płuc i ucha mogą być wywołane przez bakterie. Czasami trudno jest odróżnić infekcję wirusową od bakteryjnej, mogą one również współwystępować. W przypadku infekcji dróg oddechowych często przepisywane są antybiotyki, mimo że nie są one skuteczne w walce z wirusami.

Dzieci przechodzą średnio od 3 do 6 infekcji dróg oddechowych w ciągu roku. Choć większość z nich to łagodne i wyleczalne stany zapalne, to czasami zdarza się, że wymagają leczenia szpitalnego i bardzo rzadko kończą się śmiercią.

Homeopatia może doprowadzić do wyleczenia infekcji dróg oddechowych przy niewielkich skutkach ubocznych, ale jej skuteczność i bezpieczeństwo nie zostały dotąd dokładnie zbadane.

Zebraliśmy dane z badań randomizowanych (w takich badaniach osoby przydzielane są losowo do określonego leczenia), które są najlepszą metodą na ocenę bezpieczeństwa i skuteczności danego leczenia.

Data wyszukiwania

Nasze dane są aktualne do 27 listopada 2017 r.

Charakterystyka badań

Do przeglądu włączono osiem badań, w których udział wzięło 1562 dzieci. Doustne leczenie homeopatyczne porównano z placebo lub standardowym leczeniem stosowanym w terapii lub zapobieganiu infekcji dróg oddechowych u dzieci. Wszystkie badania oceniały infekcje górnych dróg oddechowych (od nosa do tchawicy), w jednym analizowano łącznie infekcje górnych oraz dolnych dróg oddechowych (od tchawicy do płuc i opłucnej [błona otaczająca płuca]), więc liczba dzieci z infekcjami górnych i dolnych dróg oddechowych nie jest znana.

Źródła finansowania badań

Trzy badania otrzymały finansowanie od producentów leków homeopatycznych; jedno zgłosiło wsparcie finansowe od organizacji pozarządowej, dwa otrzymały środki z funduszy rządowych, jedno było współfinansowane przez uniwersytet, natomiast ostatnie nie umieściło informacji o źródle finansowania.

Główne wyniki

W badaniach oceniano szeroki zakres interwencji w różnych chorobach i populacjach pacjentów, używając innych kryteriów oceny, co sprawiło, że ostatecznie niewiele wyników można było włączyć do wspólnej analizy. Wszystkie badania o umiarkowanej jakości (niskie ryzyko błędu systematycznego) wykazały niewielką korzyść leków homeopatycznych lub jej brak w odniesieniu zarówno do preparatów przypisanych indywidualnie przez wykwalifikowanego homeopatę, jak i standardowych, ogólnie dostępnych terapii. Tak gdzie można było połączyć wyniki badań, korzyści ze stosowania leków homeopatycznych są prawdopodobnie niewielkie lub żadne w ocenie krótko- lub długoterminowej zarówno w prewencji, jak i leczeniu infekcji dróg oddechowych.

Dwa badania niskiej jakości (niejasne lub wysokie ryzyku błędu systematycznego) wykazały pewne korzyści z leczenia homeopatycznego pod względem ograniczonej liczby wyników. W jednym badaniu w grupie stosującej homeopatię wykazano zmniejszenie nasilenia choroby w pewnych jej okresach. Inne badanie wykazało redukcję liczby infekcji dróg oddechowych w przeciągu następnego roku w grupach, w których stosowano leczenie, chociaż ponad jedna czwarta uczestników nie została uwzględniona w wynikach. Między grupami stosującymi homeopatię i placebo nie wykazano żadnej różnicy pod względem długości zwolnień lekarskich dla opiekunów, stosowania antybiotyków lub działań niepożądanych. Nie ma zatem żadnych przekonujących danych o skuteczności medycznych produktów homeopatycznych w leczeniu ostrych infekcji dróg oddechowych u dzieci. Nie mamy pewności odnośnie bezpieczeństwa (leków homeopatycznych; przyp. tłum.), ponieważ dane o działaniach niepożądanych były niedostateczne.

Jakość danych naukowych

Dla większości wyników jakość danych uznaliśmy za umiarkowaną lub niską. Trzy badania dostarczyły dowodów o bardzo niskiej jakości z powodu istotnych różnic w badanych populacjach i poszczególnych wynikach; istniały też poważne ograniczenia w projektowaniu badań i opisywaniu wyników.

Uwagi do tłumaczenia: 

Tłumaczenie: Aleksandra Kusińska Redakcja: Piotr Szymczak, Małgorzata Kołcz

Tools
Information
Share/Save