داروهای ضدصرع برای درد مزمن غیرسرطانی در کودکان و نوجوانان

حرف آخر

ما مطمئن نیستیم که داروهای ضدصرع، درد مزمن غیرسرطانی را در کودکان و نوجوانان تسکین می‌بخشند یا خیر. ما شواهدی نداریم که نشان دهند یک نوع داروی ضدصرع موثرتر از نوع دیگر آن است.

پیشینه

ممکن است کودکان دچار درد مزمن یا عودکننده مرتبط با شرایط ژنتیکی، آسیب عصبی، درد عضلانی یا استخوانی، درد معده و همچنین علل ناشناخته شوند. درد مزمن دردی است که سه ماه یا بیشتر طول می‌کشد و معمولا با تغییر در شیوه زندگی و توانایی‌های عملکردی، همچنین علائم و نشانه‌های افسردگی و اضطراب همراه است.

داروهای ضدصرع (ضد تشنج) در اصل برای درمان صرع تولید شدند، اما برخی از این داروها برای تسکین درد در برخی از شرایط مزمن دردناک در بزرگسالان مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

ویژگی‌های مطالعه

در سپتامبر 2016، ما به جست‌وجوی کارآزمایی‌های بالینی پرداختیم که از داروهای ضدصرع برای درمان درد مزمن استفاده کرده بودند. ما دو مطالعه را با مجموع 141 شرکت‌کننده (7 تا 18 ساله) یافتیم که مبتلا به درد مزمن نوروپاتیک، سندرم درد منطقه‌ای کمپلکس نوع 1، یا فیبرومیالژیا به مدت بیش از 3 ماه بودند.

نتایج کلیدی

یک مطالعه، پر‌گابالین (pregabalin) را در مقابل دارونما (placebo) برای افراد مبتلا به فیبرومیالژیا بررسی کرد و هیچ تغییر معنی‌داری را در نمرات درد نیافت. مطالعه دیگر به بررسی گاباپنتین (gabapentin) در مقایسه با آمي‌تريپتيلين (amitriptyline) پرداخت، اما پیامدهای درد مشخص شده ما را گزارش نکرد.

عوارض جانبی شایع نبود و فقط به‌صورت واکنش‌های خفیف (مانند حالت تهوع، سرگیجه، خواب‌آلودگی، خستگی، و ناراحتی شکمی) رخ داد: 38 شرکت‌کننده به علت مصرف پر‌گابالین، 2 شرکت‌کننده به علت مصرف گاباپنتین، 1 شرکت‌کننده به علت مصرف آمی‌تریپتیلین، و 34 شرکت‌کننده به علت مصرف دارونما. فقط 11 شرکت‌کننده به دلیل این عوارض جانبی خفیف از مطالعه خارج شدند (4 شرکت‌کننده به علت مصرف پر‌گابالین، 2 شرکت‌کننده به علت مصرف گاباپنتين، 1 شرکت‌کننده به علت مصرف آمي‌تريپتيلين، 4 شرکت‌کننده به علت مصرف دارونما).

کیفیت شواهد

ما کیفیت شواهد به دست آمده را از مطالعات را در چهار سطح طبقه‌بندی کردیم: بسیار پایین، پایین، متوسط، یا بالا. شواهد با کیفیت بسیار پایین به این معنی است که ما در مورد نتایج بسیار نامطمئن هستیم. شواهد با کیفیت بالا به این معنی هستند که ما در مورد نتایج بسیار مطمئن هستیم.

کیفیت شواهد موجود در این مرور به دلیل فقدان داده و اندازه کوچک مطالعه بسیار پایین بود.

نتیجه‌گیری‌های نویسندگان: 

این مرور فقط دو مطالعه کوچک را با داده‌های ناکافی برای تجزیه‌و‌تحلیل شناسایی کرد.

از آن‌جایی که ما نتوانستیم هیچ متاآنالیزی (meta-analysis) انجام دهیم، نمی‌توانیم در خصوص اثربخشی یا آسیب استفاده از داروهای ضدصرع برای درمان درد مزمن غیرسرطانی در کودکان و نوجوانان نظر بدهیم. به همین ترتیب، ما نمی‌توانیم در مورد پیامدهای ثانویه باقی‌مانده خود نظر بدهیم: درک کلی مراقب از تغییر (Carer Global Impression of Change)؛ نیاز به ضددرد نجات‌بخش؛ مدت زمان و کیفیت خواب؛ پذیرش درمان؛ عملکرد فیزیکی؛ و کیفیت زندگی.

ما بر اساس کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی و کنترل‌ شده درباره بزرگسالان می‌دانیم که برخی از داروهای ضدصرع، گاباپنتین و پر‌گابالین می‌توانند در برخی از شرایط درد مزمن موثر باشند.

خلاصه کامل را بخوانید...
پیشینه: 

درد یک ویژگی مشترک دوران کودکی و نوجوانی در سراسر دنیا است، و برای بسیاری از جوانان این درد مزمن است. دستورالعمل‌های سازمان جهانی بهداشت (WHO) برای درمان‌های دارویی دردهای پایدار کودکان تایید می‌کنند که درد در کودکان، یک نگرانی عمده سلامت عمومی است که در اکثر نقاط جهان از اهمیت زیادی برخوردار است. در حالی که در گذشته وجود درد شدیدا رد می‌شد و اغلب درمان نشده باقی می‌ماند، دیدگاه‌های مربوط به درد کودکان با گذشت زمان تغییر کرده و در حال حاضر، تسکین درد مهم تلقی می‌شود.

ما مجموعه‌ای را از 7 مرور در رابطه با درد مزمن غیرسرطانی و درد سرطانی (با توجه به داروهای ضدافسردگی، داروهای ضدصرع، داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی، اوپیوئیدها، و پاراستامول (paracetamol)) برای مرور شواهد مربوط به استفاده از مداخلات دارویی برای درمان درد در کودکان و نوجوانان طراحی کردیم.

بیماری مزمن (و درد مرتبط با آن) به عنوان علت اصلی موربیدیتی در دنیای امروز، یک نگرانی عمده سلامت به شمار می‌رود. درد مزمن (دردی که سه ماه یا بیشتر طول می‌کشد) می‌تواند در جمعیت اطفال در طبقه‌بندی‌های پاتوفیزیولوژیکی مختلف (غیرقابل تشخیص (nociceptive)، نوروپاتیک (neuropathic) یا ایدیوپاتیک (idiopathic)) به دلیل شرایط ژنتیکی، درد ناشی از آسیب به عصب، درد مزمن عضلانی‌اسکلتی، و درد مزمن شکمی، و سایر دلایل ناشناخته به‌وجود بیاید.

داروهای ضدصرع (ضدتشنج)، که در اصل برای درمان تشنج در افراد مبتلا به صرع تولید شدند، در سال‌های اخیر برای تسکین درد بزرگسالان مبتلا به بسیاری از شرایط مزمن دردناک مورد استفاده قرار گرفتند و در حال حاضر برای درمان درد مزمن در لیست داروهای ضروری WHO توصیه شده‌اند. عوارض جانبی شناخته شده داروهای ضدصرع از عرق کردن، سردرد، درجه حرارت بالا، حالت تهوع، و درد شکمی تا عوارض جدی‌تر مانند اختلال عملکرد ذهنی یا حرکتی متغیر بود.

اهداف: 

ارزیابی اثر ضددردی و عوارض جانبی داروهای ضدافسردگی مورد استفاده در درمان دردهای مزمن غیرسرطانی در کودکان و نوجوانان از تولد تا 17 سالگی، در هر شرایطی.

روش‌های جست‌وجو: 

ما پایگاه ثبت مرکزی کارآزمایی‌های کنترل‌شده کاکرین (CENTRAL ؛Cochrane Central Register of Controlled Trials) را از طریق پایگاه ثبت مطالعات آنلاین کاکرین (Cochrane Register of Studies Online)، MEDLINE via Ovid و Embase via Ovid از آغاز تا 6 سپتامبر 2016 جست‌وجو کردیم. همچنین فهرست منابع مطالعات و مرورهای بازیابی‌شده و پایگاه‌های ثبت کارآزمایی‌های بالینی آنلاین را جست‌وجو کردیم.

معیارهای انتخاب: 

کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی و کنترل‌شده، با یا بدون کورسازی، با هر روش، مربوط به درمان درد مزمن غیرسرطانی در کودکان و نوجوانان، که به مقایسه هر نوع داروی ضدصرع با دارونما (placebo) یا یک مقایسه‌کننده فعال پرداخته باشند.

گردآوری و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها: 

دو نویسنده مرور به‌طور مستقل از هم قابلیت ورود مطالعات را ارزیابی کردند. ما برای استفاده از داده‌های دو حالتی به منظور محاسبه خطر نسبی (risk ratio) و تعداد مورد نیاز درمان برای یک رویداد بیشتر، با استفاده از روش‌های استاندارد، برنامه‌ریزی کردیم. ما شواهد را با استفاده از GRADE ارزیابی کردیم و دو جدول «خلاصه‌ای از یافته‌ها» را ایجاد کردیم.

نتایج اصلی: 

ما دو مطالعه را با مجموع 141 شرکت‌کننده (7 تا 18 ساله) مبتلا به درد مزمن نوروپاتیک، سندرم درد منطقه‌ای کمپلکس نوع 1 (CRPS-I)، یا فیبرومیالژیا وارد کردیم. یک مطالعه پر‌گابالین را در مقابل دارونما در شرکت‌کنندگان مبتلا به فیبرومیالژیا (107 شرکت‌کننده)، و مطالعه دیگر گاباپنتين را در مقابل آمي‌تريپتيلين در شرکت‌کنندگان مبتلا به CRPS-I یا درد نوروپاتیک بررسی کرد (34 شرکت‌کننده). ما قادر به انجام هیچ گونه تجزیه‌و‌تحلیل کمی (quantitative) نبودیم.

خطر سوگیری (bias) برای دو مطالعه وارد شده، به دلیل موضوعات مربوط به تصادفی‌سازی (خطر پایین تا نامشخص)؛ کورسازی ارزیابان پیامد (خطر پایین تا نامشخص)؛ سوگیری گزارش‌دهی (خطر پایین تا نامشخص)؛ و اندازه جمعیت مطالعه (خطر بالا)، و حمایت مالی صنعت در حوزه «دیگر»، متفاوت بود. ما حوزه‌های باقی‌مانده تولید توالی، کورسازی شرکت‏‌کنندگان و پرسنل، و فرسایشی را در معرض خطر پایین سوگیری قضاوت کردیم.

پیامدهای اولیه

یک مطالعه (گاباپنتین 900 میلی‌گرم در روز در برابر آمی‌تریپتیلین 10 میلی‌گرم در روز، 34 شرکت‌کننده، به مدت 6 هفته) پیامدهای اولیه ما را گزارش نکرد.

مطالعه دوم (پره‌گابالین 75 تا 450 میلی‌گرم در روز در برابر دارونما 75 تا 450 میلی‌گرم در روز، 107 شرکت‏‌کننده، به مدت 15 هفته) هیچ تغییر معنی‌داری را در نمرات درد برای تسکین درد به میزان 30% یا بیشتر بین پر‌گابالین 18/54 (33.3%)، و دارونما 16/51 (31.4%)، 0.83 = P (شواهد با کیفیت بسیار پایین) گزارش نکرد. این مطالعه درک کلی بیمار را از تغییر (Patient Global Impression of Change) بر اساس درصد شرکت‌کنندگانی که احساس «بهبود زیاد یا بسیار زیاد» داشتند، با پر‌گابالین 53.1% و دارونما 29.5% گزارش کرد (شواهد با کیفیت بسیار پایین).

پیامد‌های ثانویه

در یک مطالعه کوچک، عوارض جانبی شایع نبودند: 2 شرکت‌کننده با مصرف گاباپنتين (2 عارضه جانبی)؛ 1 شرکت‌کننده با مصرف آمي‌تريپتيلين (1 عارضه جانبی) (کارآزمایی 6 هفته‌ای). مطالعه دوم تعداد بیشتری را از عوارض جانبی گزارش کرد: 38 شرکت‌کننده با مصرف پر‌گابالین (167 عارضه جانبی)؛ 34 شرکت‌کننده با مصرف دارونما (132 عارضه جانبی) (کارآزمایی 15 هفته‌ای) (شواهد با کیفیت بسیار پایین).

در هر دو مطالعه، موارد خروج از مطالعه به دلیل عوارض جانبی نادر بود: پر‌گابالین (4 شرکت‌کننده)، دارونما (4 شرکت‌کننده)، گاباپنتین (2 شرکت‌کننده)، و آمي‌تريپتيلين (1 شرکت‌کننده) (شواهد با کیفیت بسیار پایین).

در هیچ یک از دو مطالعه، هیچ گونه عوارض جانبی جدی گزارش نشد. یک مطالعه فقط یک عارضه جانبی جدی را گزارش کرد (کوله‌لیتیازیس (cholelithiasis) و افسردگی ماژور در گروه پر‌گابالین که منجر به بستری شدن در بیمارستان شد) و مطالعه دیگر هیچ گونه عوارض جانبی جدی را گزارش نکرد (شواهد با کیفیت بسیار پایین).

برای پیامدهای ثانویه باقی‌مانده ما، داده‌های کمی وجود داشت یا داده‌ای وجود نداشت.

کیفیت شواهد

برای پیامدهای با داده‌های موجود، ما کیفیت شواهد را با توجه به داده‌های بسیار کم و این واقعیت که تعداد عوارض جانبی کمتر از آن بود که معنی‌دار باشد، تا سه سطح به بسیار پایین کاهش دادیم.

یادداشت‌های ترجمه: 

این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.

Tools
Information
Share/Save