فلوکستین برای بزرگسالان دارای اضافه وزن یا چاقی

سوال مطالعه مروری
اثرات درمان با فلوکستین در بزرگسالان دارای اضافه وزن یا چاقی چه هستند؟

پیشینه
فلوکستین داروی مورد استفاده برای درمان افسردگی است، که عارضه جانبی آن، کاهش اشتها است. بنابراین، این احتمال وجود دارد که بتوان از فلوکستین به‌عنوان یک درمان برای افراد دارای اضافه وزن یا چاقی استفاده کرد. در این گروه از افراد، تجویز فلوکستین به‌ معنای یک درمان بدون تایید (off-label) است، بدان معنی که استفاده از آن برای درمان چاقی مجاز نیست.

ویژگی‌های مطالعه
ما 19 کارآزمایی تصادفی‌سازی و کنترل‌شده (مطالعات بالینی که در آن افراد به‌صورت تصادفی در یکی از دو یا چند گروه درمان قرار داده می‌شوند) را یافتیم که عمدتا زنان دریافت‌کننده دوزهای مختلف فلوکستین را مورد ارزیابی قرار دادند. در مجموع، 1280 شرکت‌کننده دارای اضافه وزن یا چاقی فلوکستین دریافت کردند و 936 شرکت‌کننده عمدتا با دارونما (placebo) یا یک داروی ضدچاقی دیگر درمان شدند. شرکت‌کنندگان در مطالعات واردشده در دوره‌های مختلف بین سه هفته و یک سال پیگیری شدند.

نتایج کلیدی
در گروه مقایسه اصلی ما - فلوکستین در مقایسه با دارونما - و برای همه دوزهای فلوکستین، 2.7 کیلوگرم کاهش وزن به نفع فلوکستین وجود داشت. با این حال، ما مطمئن نیستیم که یک مطالعه اضافی دوباره منفعتی را برای فلوکستین نشان خواهد داد یا خیر. در مجموع 399 نفر از 627 شرکت‌کننده (63.6%) دریافت‌کننده فلوکستین در مقایسه با 352 نفر از 626 شرکت‌کننده (56.2%) دریافت‌کننده دارونما دچار یک عارضه جانبی شدند. سرگیجه، خواب‌آلودگی، خستگی، بی‌خوابی و تهوع پس از فلوکستین در مقایسه با دارونما تقریبا دو برابر بود. در مجموع 15 نفر از 197 شرکت‌کننده (7.6%) دریافت‌کننده فلوکستین در مقایسه با 12 نفر از 196 شرکت‌کننده (6.1%) دریافت‌کننده دارونما دچار یک افسردگی شدند. این مطالعات به گزارش مرگ به هر علت، کیفیت زندگی مرتبط با سلامت و عوارض اجتماعی‌اقتصادی نپرداختند.

این شواهد تا دسامبر 2018 به‌روز است.

قطعیت شواهد
قطعیت کلی شواهد عمدتا به دلیل تعداد اندک مطالعات به ازای هر معیار یا مقادیر پیامد و تعداد اندک شرکت‌کنندگان، پایین یا بسیار پایین بود.

نتیجه‌گیری نویسندگان: 

شواهد با قطعیت پایین نشان می‌دهند که فلوکستین بدون تایید (off-label) ممکن است وزن را در مقایسه با دارونما کاهش دهد. با این حال، شواهد با قطعیت پایین، افزایش خطر ابتلا به سرگیجه، خواب‌آلودگی، خستگی، بی‌خوابی و تهوع را پس از درمان با فلوکستین نشان می‌دهند.

خلاصه کامل را بخوانید...
پیشینه: 

فلوکستین یک مهارکننده بازجذب سروتونین است که برای افسردگی ماژور تجویز می‌شود. همچنین این تصور وجود دارد که فلوکسیتین، کنترل وزن را تحت تاثیر قرار می‌دهد: به نظر می‌رسد این کنترل از طریق تغییرات ایجادشده در اشتها و در نتیجه کاهش مصرف مواد غذایی و نرمال شدن رفتارهای غیرمعمول در خوردن رخ می‌دهد. با این حال، نسبت منفعت - خطر این داروی بدون تایید نامشخص است.

اهداف: 

ارزیابی اثرات فلوکستین برای بزرگسالان دارای اضافه وزن یا چاقی

راهبرد جست‌وجو: 

ما کتابخانه کاکرین (the Cochrane Library)؛ MEDLINE؛ Embase؛ LILACS؛ پورتال جست‌وجوی ICTRP و ClinicalTrials.gov و پورتال جست‌وجوی ICTRP سازمان جهانی بهداشت (WHO) را جست‌وجو کردیم. آخرین تاریخ جست‌وجو در تمام پایگاه‌های اطلاعاتی دسامبر 2018 بود که ما هیچ محدودیتی را از نظر زبان در آن اعمال نکردیم.

معیارهای انتخاب: 

ما کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی و کنترل‌شده‌ای (RCTs؛ randomised controlled trials) را وارد کردیم که به مقایسه تجویز فلوکستین در مقابل دارونما (placebo)، سایر داروهای ضدچاقی، درمان غیردارویی یا عدم درمان در بزرگسالان دارای اضافه وزن یا چاقی بدون افسردگی، بیماری روانی یا الگوهای غیرطبیعی غذا خوردن پرداختند.

جمع‌آوری داده و تجزیه و تحلیل: 

دو نویسنده مرور به‌طور مستقل از هم، مرتبط بودن چکیده‌ها و عناوین مقالات را غربالگری کردند. غربالگری برای ورود، استخراج داده‌ها و ارزیابی خطر سوگیری (bias) توسط یک نویسنده انجام و توسط نویسنده دوم کنترل شد. ما کارآزمایی‌ها را از لحاظ قطعیت کلی شواهد با استفاده از ابزار GRADE ارزیابی کردیم. برای کسب اطلاعات بیشتر ما با نویسندگان کارآزمایی از طریق ایمیل تماس گرفتیم. ما متاآنالیزهای اثرات تصادفی (random-effects meta-analyses) را انجام دادیم و خطر نسبی (RR) را با 95% فاصله اطمینان (95% CI) برای پیامدهای دوتایی و میانگین تفاوت (MD) را با 95% CI برای پیامدهای پیوسته محاسبه کردیم.

نتایج اصلی: 

ما 1036 رکورد را شناسایی کردیم، 52 متن کامل مقالات را بررسی و 19 مورد RCT کامل (یک کارآزمایی در انتظار ارزیابی) را وارد کردیم. در مجموع 2216 شرکت‌کننده وارد کارآزمایی‌ها شدند، 1280 شرکت‌کننده به‌طور تصادفی به فلوکستین (60 میلی‌گرم/روز؛ 40 میلی‌گرم/روز؛ 20 میلی‌گرم/روز و 10 میلی‌گرم/روز) و 936 شرکت‌کننده به‌طور تصادفی به گروه‌های مختلف مقایسه اختصاص داده شدند (دارونما؛ داروهای ضدچاقی دی‌اتیل پروپیون (diethylpropion)، فنپروپورکس (fenproporex)، مازیندول (mazindol)، سیبوترامین (sibutramine)، متفورمین (metformin)، فن‌فلورامین (fenfluramine)، دکس‌فن‌فلورامین (dexfenfluramine)، فلووکسامین (fluvoxamine)، 5-هیدروکسی-تریپتوفان (5-hydroxy-tryptophan)؛ عدم درمان؛ و ژل امگا-3 (omega-3 gel)). 56 بازوی کارآزمایی در داخل 19 RCT وجود داشت. پانزده کارآزمایی از نوع RCTهای موازی و چهار کارآزمایی از نوع RCTهای متقاطع بودند. شرکت‌کنندگان در مطالعات واردشده در دوره‌های مختلف بین سه هفته و یک سال پیگیری شدند. قطعیت شواهد پایین یا بسیار پایین بود: اکثر کارآزمایی‌ها در یک یا چند حوزه خطر سوگیری، در معرض خطر بالای سوگیری قرار داشتند.

برای گروه مقایسه اصلی ما - فلوکستین در مقابل دارونما - و در تمام دوزهای فلوکستین و مدت زمان درمان، MD برابر با 2.7- کیلوگرم بود (95% CI؛ 4- تا 1.4-؛ 0.001 > P؛ 10 کارآزمایی؛ 956 شرکت‏‌کننده؛ شواهد با قطعیت پایین). %95 فاصله پیش‌بینی شده بین 7.1- کیلوگرم و 1.7 کیلوگرم متغیر بود. کاهش MD در شاخص توده بدنی (BMI) با تمام دوزهای فلوکستین در مقایسه با دارونما 1.1- کیلوگرم/مترمربع بود (95% CI؛ 3.7- تا 1.4؛ 3 کارآزمایی، 97 شرکت‏‌کننده؛ شواهد با قطعیت بسیار پایین). فقط 9 کارآزمایی‌ کنترل‌شده با دارونما عوارض جانبی را گزارش کردند. در مجموع 399 نفر از 627 شرکت‌کننده (63.6%) دریافت‌کننده فلوکستین در مقایسه با 352 نفر از 626 شرکت‌کننده (56.2%) دریافت‌کننده دارونما دچار یک عارضه جانبی شدند. متاآنالیز اثرات تصادفی، افزایش خطر ابتلا به حداقل یک عارضه جانبی را از هر نوع در گروه فلوکستین در مقایسه با دارونما نشان داد (RR: 1.18؛ 95% CI؛ 0.99 تا 1.42؛ 0.07 = P؛ 9 کارآزمایی، 1253 شرکت‏‌کننده؛ شواهد با قطعیت پایین). %95 فاصله پیش‌بینی شده بین 0.74 و 1.88 متغیر بود. عوارض جانبی سرگیجه، خواب‌آلودگی، خستگی، بی‌خوابی و تهوع پس از درمان با فلوکستین در مقایسه با دارونما تقریبا دو برابر بود. در مجموع 15 نفر از 197 شرکت‌کننده (7.6%) دریافت‌کننده فلوکستین در مقایسه با 12 نفر از 196 شرکت‌کننده (6.1%) دریافت‌کننده دارونما دچار یک افسردگی شدند. RR در تمام دوزهای فلوکستین در مقایسه با دارونما 1.20 بود (95% CI؛ 0.57 تا 2.52؛ 0.62 = P؛ 3 کارآزمایی، 393 شرکت‏‌کننده؛ شواهد با قطعیت بسیار پایین). مورتالیتی به هر علتی، کیفیت زندگی مرتبط با سلامت و اثرات اقتصادی‌اجتماعی گزارش نشدند.

مقایسه‌های فلوکستین با سایر داروهای ضدچاقی (3 کارآزمایی، 234 شرکت‌کننده)، ژل امگا-3 (1 کارآزمایی، 48 شرکت‌کننده) و عدم درمان (1 کارآزمایی، 60 شرکت‌کننده) نتایج مبهمی را نشان دادند (شواهد با قطعیت بسیار پایین).

یادداشت‌های ترجمه: 

این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.

Tools
Information
Share/Save