วัคซีนป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่ในผู้ใหญ่ที่มีสุขภาพแข็งแรง

คำถามการทบทวน

วัตถุประสงค์ของ Cochrane Review นี้เผยแพร่ครั้งแรกในปี 1999 เพื่อสรุปงานวิจัยที่ศึกษาผลของการสร้างภูมิคุ้มกันในผู้ใหญ่ที่มีสุขภาพแข็งแรงด้วยวัคซีนโรคไข้หวัดใหญ่ในช่วงฤดูกาลของไข้หวัดใหญ่ เราใช้ข้อมูลจากการทดลองแบบสุ่มที่เปรียบเทียบวัคซีนไข้หวัดใหญ่กับวัคซีนหลอกหรือไม่ให้อะไรเลย เรามุ่งเน้นที่ผลการศึกษาที่ใช้ไวรัสไข้หวัดใหญ่แบบเชื้อตาย (inactivated influenza viruses) ซึ่งได้รับการพัฒนาโดยการฆ่าไวรัสไข้หวัดใหญ่ด้วยสารเคมี และให้โดยการฉีดผ่านผิวหนัง เราประเมินผลของวัคซีนในการลดจำนวนของผู้ใหญ่ที่ได้รับการยืนยันว่าเป็นโรคไข้หวัดใหญ่และจำนวนผู้ใหญ่ที่มีอาการคล้ายไข้หวัดใหญ่ เช่นปวดศีรษะ อุณหภูมิสูง ไอ ปวดกล้ามเนื้อ (เจ็บป่วยคล้ายไข้หวัดใหญ่ หรือ ILI) นอกจากนี้เรายังประเมินการอยู่รักษาในโรงพยาบาลและอันตรายที่เกิดจากวัคซีน ข้อมูลเชิงสังเกตที่รวมอยู่ในการทบทวนฉบับก่อนหน้านี้ได้รับการเก็บรักษาไว้เนื่องจากเหตุผลทางประวัติศาสตร์ แต่ไม่ได้ปรับปรุงใหม่เนื่องจากไม่มีอิทธิพลต่อข้อสรุปของการทบทวน

การทบทวนนี้ศึกษาเรื่องอะไร

ไวรัสมากกว่า 200 ชนิดทำให้เกิด ILI ซึ่งมีอาการเหมือนกับโรคไข้หวัดใหญ่ (ไข้ ปวดศีรษะ เจ็บปวด ไอ และน้ำมูก) หากไม่มีการตรวจทางห้องปฏิบัติการ แพทย์ไม่สามารถแยกระหว่าง ILI กับไข้หวัดใหญ่ได้ เนื่องจากทั้งสองอย่างจะมีอาการคงอยู่นานหลายวัน และไม่ค่อยทำให้เกิดการเจ็บป่วยรุนแรงหรือเสียชีวิต ชนิดของไวรัสที่มีอยู่ในวัคซีนไข้หวัดใหญ่มักจะต้องเป็นเชื้อที่คาดว่าจะพบตามฤดูกาลของไข้หวัดใหญ่ ตามคำแนะนำขององค์การอนามัยโลก (วัคซีนตามฤดูกาล) วัคซีนสำหรับการระบาดใหญ่ (pandemic vaccine) ประกอบด้วยไวรัสเฉพาะสายพันธุ์ที่ทำให้เกิดการระบาดไปทั่ว (เช่นชนิด A H1N1 สำหรับการระบาดในปี 2009 ถึง2010)

ผลลัพธ์หลัก

เราพบการศึกษาทดลองทางคลินิก 52 เรื่องในผู้ใหญ่มากกว่า 80,000 คน เราไม่สามารถประเมินผลกระทบของอคติได้ประมาณ 70% ของการศึกษาที่นำเข้า เนื่องจากการรายงานมีรายละเอียดไม่เพียงพอ ประมาณ 15% ของการศึกษาที่นำเข้าได้รับการออกแบบและดำเนินการอย่างดี เรามุ่งเน้นการรายงานผลลัพธ์จากการศึกษา 25 เรื่องที่ศึกษาวัคซีนเชื้อตาย (inactivated vaccines) การฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่อาจมีผลในการป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่และ ILI ได้เล็กน้อย (หลักฐานมีความเชื่อมั่นปานกลาง) มีจำนวน 71คนที่จะต้องได้รับวัคซีนเพื่อหลีกเลี่ยงการเป็นโรคไข้หวัดใหญ่หนึ่งเหตุการณ์ และ 29 คน ที่จะต้องได้รับวัคซีนเพื่อหลีกเลี่ยงการเป็น ILI หนึ่งเหตุการณ์ การฉีดวัคซีนอาจมีผลกระทบน้อยมากหรือไม่สามารถประเมินได้ต่อระยะเวลาการอยู่โรงพยาบาล (หลักฐานความเชื่อมั่นต่ำ) หรือจำนวนวันทำงานที่สูญเสียไป

เราไม่แน่ใจเกี่ยวกับการป้องกันที่ให้แก่สตรีตั้งครรภ์ต่อ ILI และโรคไข้หวัดใหญ่ด้วยวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่แบบเชื้อตาย หรืออย่างน้อยก็มีข้อจำกัดมาก

การบริหารจัดการเกี่ยวกับการให้วัคซีนตามฤดูกาลในระหว่างตั้งครรภ์ไม่มีผลต่อการแท้งหรือการเสียชีวิตของทารก แต่เป็นหลักฐานเชิงสังเกต

ข้อความสำคัญ

วัคซีนเชื้อตายสามารถลดสัดส่วนของผู้ใหญ่ที่มีสุขภาพแข็งแรง (รวมทั้งสตรีตั้งครรภ์) ซึ่งเป็นโรคไข้หวัดใหญ่และ ILI แต่ผลกระทบค่อนข้างเล็กน้อย เราไม่แน่ใจเกี่ยวกับผลของวัคซีนเชื้อตายต่อการสูญเสียวันทำงาน หรือภาวะแทรกซ้อนรุนแรงของโรคไข้หวัดใหญ่ในช่วงฤดูกาลของโรคไข้หวัดใหญ่

ความเป็นปัจจุบันของการทบทวนนี้

หลักฐานเป็นปัจจุบันถึง 31 ธันวาคม 2016

ผลสรุปของผู้แต่ง: 

ผู้ใหญ่ที่มีสุขภาพแข็งแรงที่ได้รับการฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่แบบเชื้อตายแทนที่การไม่ได้รับวัคซีน อาจมีโรคไข้หวัดใหญ่ลดลงจากเพียง 2% เหลือเพียง 1% (หลักฐานมีเชื่อมั่นระดับปานกลาง) นอกจากนี้พวกเขายังอาจพบ ILI น้อยลงตามการให้วัคซีน แต่ระดับของผลประโยชน์เมื่อแสดงออกชัดเจนในลักษณะสัมบูรณ์ (absolute terms) แตกต่างกันตามความต่างของสถานที่ ความแตกต่างในการป้องกันจาก ILI อาจเนื่องมาจากส่วนของการจำแนกอาการที่ไม่สอดคล้องกัน ความเชื่อมั่นของหลักฐานสำหรับการลดลงเพียงเล็กน้อยของระยะเวลาอยู่โรงพยาบาลและเวลาที่หยุดงานอยู่ในระดับต่ำ การป้องกันจากโรคไข้หวัดใหญ่และ ILI ในมารดาและเด็กแรกเกิดน้อยกว่าผลที่พบในประชากรกลุ่มอื่นที่พิจารณาในการทบทวนนี้

วัคซีนเพิ่มความเสี่ยงของเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์จำนวนมาก รวมถึงการเพิ่มขึ้นเล็กน้อยของการเป็นไข้ แต่อัตราการเกิดการคลื่นไส้และอาเจียนมีความไม่แน่นนอน ผลการป้องกันของการให้วัคซีนแก่สตรีตั้งครรภ์และเด็กแรกเกิด มีผลค่อนข้างน้อยมากๆ เราไม่พบหลักฐานใดๆ เกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างการให้วัคซีนโรคไข้หวัดใหญ่และเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ที่รุนแรงในการศึกษาเชิงเปรียบเทียบที่พิจารณาในการทบทวนนี้ การศึกษาแบบ RCTs ที่นำเข้าสิบห้าเรื่องได้รับทุนสนับสนุนจากภาคอุตสาหกรรม (29%)

อ่านบทคัดย่อฉบับเต็ม
ที่มา: 

ผลที่ตามมาของโรคไข้หวัดใหญ่ในผู้ใหญ่ ส่วนใหญ่เป็นเรื่องการหยุดงาน การให้วัคซีนแก่สตรีตั้งครรภ์เป็นที่แนะนำในระดับสากล การทบทวนนี้เป็นการปรับปรุงการทบทวนที่เผยแพร่ในปี 2014 การปรับปรุงในอนาคตของการทบทวนนี้จะดำเนินการก็ต่อเมื่อมีการทดลองหรือวัคซีนใหม่ๆ ข้อมูลเชิงสังเกตที่รวมอยู่ในการทบทวนฉบับก่อนหน้านี้ได้ถูกเก็บรักษาไว้ด้วยเหตุผลทางประวัติศาสตร์ แต่ไม่ปรับปรุงใหม่เนื่องจากไม่มีอิทธิพลต่อบทสรุปของการทบทวนนี้

วัตถุประสงค์: 

การประเมินผล (ประสิทธิภาพ ประสิทธิผล และอันตราย) ของวัคซีนไข้หวัดใหญ่ในผู้ใหญ่ที่มีสุขภาพแข็งแรง รวมทั้งสตรีตั้งครรภ์

กลยุทธ์การสืบค้น: 

เราสืบค้น the Cochrane Central Register of Controlled Trials (CENTRAL; 2016, Issue 12), MEDLINE (มกราคม 1966 ถึง 31 ธันวาคม 2016), Embase (1990 ถึง 31 ธันวาคม 2016), the WHO International Clinical Trials Registry Platform (ICTRP; 1 กรกฎาคม 2017), และ ClinicalTrials.gov (1 กรกฎาคม 2017) รวมทั้งตรวจสอบบรรณานุกรมของบทความที่ได้มา

หลักเกณฑ์ในการคัดเลือก: 

Randomised controlled trials (RCTs) หรือ quasi-RCTs เปรียบเทียบวัคซีนไข้หวัดใหญ่กับยาหลอกหรือการไม่มีสิ่งแทรกแซงในธรรมชาติต่อการเกิดโรคไข้หวัดใหญ่ในบุคคลที่มีสุขภาพแข็งแรงอายุ 16 ถึง 65 ปี การทบทวนฉบับก่อนหน้าของการทบทวนนี้ได้รวมการศึกษาโดยการสังเกตเชิงเปรียบเทียบที่ประเมินอันตรายร้ายแรง และหายาก ที่เป็นการศึกษาแบบ cohort และ case-control เนื่องจากคุณภาพที่ไม่แน่นอนของการศึกษาเชิงสังเกต (เช่น ไม่มีการสุ่ม) และไม่มีอิทธิพลต่อบทสรุปของการทบทวน เราตัดสินใจปรับปรุงหลักฐานจากการศึกษาที่มีการสุ่มเท่านั้น ไม่มีการปรับปรุงการสืบค้นสำหรับการศึกษาโดยการสังเกตเชิงเปรียบเทียบ

การเก็บรวบรวมและการวิเคราะห์ข้อมูล: 

ผู้ทบทวนสองคนประเมินคุรภาพของการทดลองและดึงข้อมูลอย่างอิสระต่อกัน เราได้จัดอันดับความน่าเชื่อถือของหลักฐานสำหรับผลลัพธ์สำคัญ (โรคไข้หวัดใหญ่ มีอาการคล้ายไข้หวัดใหญ่ (ILI) ระยะเวลาอยู่โรงพยาบาล และเหตุการณ์ที่ไม่พึงประสงค์) โดยใช้ GRADE

ผลลัพธ์หลัก: 

เรารวมการทดลองทางคลินิก 52 เรื่อง กว่า 80,000 คน ประเมินความปลอดภัยและประสิทธิผลของวัคซีนไข้หวัดใหญ่ เราได้นำเสนอผลการวิจัยจาก 25 เรื่อง ที่เปรียบเทียบการฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่แบบเชื้อตาย (inactivated parenteral influenza vaccine) เปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุมที่ได้รับยาหลอกหรือกลุ่มควบคุมที่ไม่ได้รับอะไรเลย ซึ่งเป็นส่วนที่เกี่ยวข้องกับการตัดสินใจมากที่สุด การศึกษาได้ดำเนินการตลอดทุกฤดูกาลของโรคไข้หวัดใหญ่ในอเมริกาเหนือ อเมริกาใต้ และยุโรประหว่างปี 1969 ถึง 2009 เราไม่ได้พิจารณาการศึกษาที่มีความเสี่ยงของการเกิดอคติสูงที่จะมีอิทธิพลต่อผลลัพธ์การศึกษาของเรา ยกเว้นผลลัพธ์ที่เป็นระยะเวลาอยู่โรงพยาบาล

วัคซีนไข้หวัดใหญ่แบบเชื้อตายอาจลดไข้หวัดใหญ่ในผู้ใหญ่ที่มีสุขภาพแข็งแรงได้จาก 2.3% โดยไม่มีการให้วัคซีนเป็น 0.9% (risk ratio (RR) 0.41, 95% CI 0.36 ถึง 0.47; ผู้เข้าร่วม 71,221 คน; หลักฐานมีความเชื่อมั่นในระดับปานกลาง) และอาจลด ILI จาก 21.5% เป็น 18.1% (RR 0.84, 95% CI 0.75 ถึง 0.95; ผู้เข้าร่วม 25,795 คน; หลักฐานมีความเชื่อมั่นในระดับปานกลาง; ผู้ใหญ่ที่มีสุขภาพแข็งแรง 71 คนจำเป็นต้องได้รับวัคซีนเพื่อป้องกันหนึ่งในพวกเขาจากการเป็นโรคไข้หวัดใหญ่ และผู้ใหญ่ที่มีสุขภาพแข็งแรง 29 คน จำเป็นต้องได้รับวัคซีนเพื่อป้องกันหนึ่งในพวกเขาจากการเป็น ILI) ความแตกต่างระหว่างสองจำนวนที่จำเป็นต้องได้รับวัคซีน (NNV) ขึ้นอยู่กับอุบัติการณ์ที่แตกต่างกันของ ILI และไข้หวัดใหญ่ที่ได้รับการยืนยันในประชากรที่ศึกษา การให้วัคซีนอาจลดความเสี่ยงในการเข้ารับการรักษาตัวในผู้ใหญ่ที่มีสุขภาพแข็งแรงได้เล็กน้อยจาก 14.7% เป็น 14.1% แต่ช่วงเชื่อมั่นกว้างและไม่เป็นประโยชน์มากนัก (RR 0.96, 95% CI 0.85 ถึง 1.08; ผู้เข้าร่วม 11,924 คน; หลักฐานมีความเชื่อมั่นต่ำ) วัคซีนอาจนำไปสู่การลดจำนวนการสูญเสียวันทำงานได้เล็กน้อยหรือไม่ได้เลย (-0.04 วัน, 95% CI -0.14 วัน ถึง 0.06 วัน; หลักฐานมีความเชื่อมั่นต่ำ) วัคซีนเชื้อตายทำให้การเป็นไข้เพิ่มขึ้นจาก 1.5% เป็น 2.3%

เราพบการศึกษาที่เป็น RCT หนึ่งเรื่อง และ controlled clinical trial หนึ่งเรื่อง ที่ประเมินผลของการให้วัคซีนในสตรีตั้งครรภ์ ประสิทธิภาพของวัคซีนเชื้อตายที่ประกอบด้วย pH1N1 ป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่ได้ 50% (95% CI 14% ถึง 71%) ในมารดา (NNV 55) และ 49% (95% CI 12% ถึง 70%) ในทารกจนถึง 24 สัปดาห์ (NNV 56) ไม่มีข้อมูลเกี่ยวกับประสิทธิภาพในการป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่ตามฤดูกาลในระหว่างตั้งครรภ์ หลักฐานจากการศึกษาเชิงสังเกตพบว่าประสิทธิผลของวัคซีนไข้หวัดใหญ่ป้องกัน ILI ในสตรีตั้งครรภ์ได้ 24% (95% CI 11% ถึง 36%, NNV 94) และป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่ในเด็กแรกเกิดจากการที่มารดาได้รับวัคซีนเป็น 41% (95% CI 6% ถึง 63%, NNV 27)

วัคซีนเชื้อเป็นแบบฉีดพ่น (Live aerosol vaccines) มีประสิทธิผลโดยรวมสอดคล้องกับจำนวนที่ต้องได้รับวัคซีน (NNV) 46 คน ประสิทธิภาพของการให้วัคซีนไข้หวัดใหญ่ชนิด whole-virion ด้วยปริมาณยาหนึ่งหรือสอง whole-virion ในฤดูการระบาดปี 1968 ถึง 1969 มีประสิทธิภาพสูงกว่า (NNV 16) ในการป้องกัน ILI และ (NNV 35) ในการป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่ มีผลกระทบที่จำกัดต่อระยะเวลาอยู่โรงพยาบาลในปี 1968 ถึง 1969 ที่มีการระบาดใหญ่ (NNV 94) การบริหารจัดการเกี่ยวกับการให้วัคซีนทั้งตามฤดูกาล และให้ในฤดูการระบาดปี 2009 ในระหว่างการตั้งครรภ์ไม่มีผลต่อการแท้งหรือการเสียชีวิตของทารก แต่ข้อมูลนี้อยู่บนพื้นฐานของข้อมูลเชิงสังเกต

บันทึกการแปล: 

แปลโดย นางสาวน้ำเพชร จำปาทอง Cochrane ประเทศไทย แปลเมื่อ 5 มีนาคม 2018

Tools
Information
Share/Save