Montrealska skala oceny funkcji poznawczych (MoCA) w diagnozowaniu choroby Alzheimera i innych typów otępienia

Pytanie badawcze

Dokonaliśmy przeglądu danych naukowych dotyczących trafności Montrealskiej skali oceny funkcji poznawczych (MoCA) w diagnozowaniu otępienia i jej podtypów.

Wprowadzenie

Otępienie (demencja - przyp. tłum.) jest częstym schorzeniem osób starszych. Co najmniej 7% osób powyżej 65 roku życia jest dotkniętych tym schorzeniem w Wielkiej Brytanii, a liczba ta rośnie na całym świecie. W przedstawianym przeglądzie chcieliśmy dowiedzieć się, czy korzystając z ugruntowanego testu poznawczego MoCA można precyzyjnie rozpoznać otępienie w porównaniu z testem diagnostycznym, który obecne jest złotym standardem. MoCA wykorzystuje serię pytań, mających na celu sprawdzenie różnych aspektów psychicznego funkcjonowania.

Charakterystyka badań

Przegląd danych jest aktualny do sierpnia 2012 roku. Znaleźliśmy siedem badań, które spełniały kryteria włączenia do przeglądu. Trzy badania pochodziły ze specjalistycznych klinik zajmujących się zaburzeniami pamięci (kliniki, gdzie kierowane są osoby z podejrzeniem demencji), dwa z ogólnych klinik szpitalnych, a dwa kolejne przeprowadzono w populacji ogólne. Żadne z badań nie pochodziło z podstawowej opieki zdrowotnej. Wszystkie badania obejmowały osoby starsze, z najmłodszą średnią wieku równą 61 lat w jednym badaniu. We wszystkich 7 badaniach było w sumie 9422 osoby, ale tylko jedno badanie miało ponad 350 uczestników.

Odsetek osób z otępieniem wynosił od 5% do 10% w dwóch badaniach populacyjnych i od 22% do 54% w pięciu badaniach przeprowadzonych w klinikach. Stwierdzono dużą różnorodność w sposobie przeprowadzania poszczególnych badań, zdecydowaliśmy się więc na przedstawienie wyników w sposób narracyjny, ponieważ podsumowanie statystyczne (łącząc wszystkie wyniki w jedno podsumowanie czułości i swoistości) nie miałoby sensu.

Główne wyniki

Okazało się, że MoCA był dobry testem w wykrywaniu otępienia, gdy przyjęto punkt odcięcia wynoszący mniej niż 26. W badaniach, które stosowały ten punkt odcięcia, okazało się, że na podstawie testu poprawnie zdiagnozowano ponad 94% osób z demencją niezależnie od miejsca przeprowadzania badania. Z drugiej strony, na podstawie takiego punktu odcięcia wykazywano wysoki odsetek wyników fałszywie dodatnich, czyli osób nie mających otępienia, ale uzyskujących wynik "mniejszy niż 26". W badaniach analizowanych w naszym przeglądzie ponad 40% osób bez otępienia zostałaby błędnie zdiagnozowana jako pacjenci z demencją korzystając z testu MoCA.

Wnioski

Ogólna jakość włączonych badań nie była wystarczająco dobra, aby sformułować wiążące zalecenia dotyczące korzystania z MoCA w wykrywaniu otępienia w różnych placówkach opieki zdrowotnej. W szczególności, żadne z badań nie analizowało, na ile MoCA jest użyteczny w rozpoznawaniu demencji w warunkach podstawowej opieki zdrowotnej. Wydaje się, że punkt odcięcia MoCA niższy niż 26 byłby bardziej odpowiedni dla optymalnej dokładności diagnostycznej w rozpoznawaniu otępieniu, chociaż należałby to potwierdzić w dalszych badaniach.

Uwagi do tłumaczenia: 

Tłumaczenie: Joanna Zając Redakcja: Magdalena Koperny, Małgorzata Kołcz

Tools
Information
Share/Save