Pończochy uciskowe w zapobieganiu zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) u pasażerów podróżujących samolotem

Wstęp

W ciągu ostatnich kilku lat zwiększyło się zainteresowanie stwierdzeniem, czy stosowanie pończoch uciskowych ("skarpet podróżnych"), zmniejsza ryzyko zakrzepicy żył głębokich (ZŻG; zakrzepy krwi w nogach) i innych problemów krążeniowych u pasażerów linii lotniczych. Pończochy noszone w czasie lotu są podobne do tych, które stosuje się z powodzeniem u pacjentów unieruchomionych w łóżku po operacjach. Pończochy uciskowe wspomagają krążenie krwi, poprzez delikatny stopniowany ucisk - szczególnie w okolicy kostki. Ucisk w połączeniu z ruchami nóg pomaga krwi położonej w powierzchownych żyłach przenieść się do żył głębokich a dalej z powrotem do serca. Zmniejsza to prawdopodobieństwo powstania zakrzepu w żyłach, który jeśli przeniesie się do płuc może spowodować zgon.

Charakterystyka badania i główne wyniki

Do przeglądu włączono jedenaście badań (2906 uczestników) ale tylko dane z dziewięciu badań można było połączyć, łącznie obejmując 2637 uczestników (do lutego 2016 roku). Prawie połowa uczestników została losowo przydzielona do grupy noszącej pończochy podczas lotu trwającego co najmniej 5 godzin, podczas gdy pozostali nie nosili pończoch.

U żadnego z pasażerów nie rozwinęła się objawowa ZŻG (wolno narastający ból, obrzęk i podwyższona temperatura), nie zanotowano także żadnych poważnych zdarzeń niepożądanych (zatorowość płucna lub zgon). Po zakończeniu lotu pasażerów starannie oceniono pod kątem problemów z krążeniem krwi w kończynach dolnych, nawet jeśli sami nie zauważyli żadnych dolegliwości. Stosowanie pończoch uciskowych skutkowało znacznym zmniejszeniem występowania bezobjawowej ZŻG wśród pasażerów przydzielonych do grupy noszącej pończochy w porównaniu do grupy, która pończoch nie nosiła. Ta różnica w bezobjawowej ZŻG między dwiema grupami odpowiada zmniejszeniu ryzyka wystąpienia choroby u kilkudziesięciu pasażerów na tysiąc do dwóch- trzech na tysiąc. Osoby noszące pończochy miały mniejszy obrzęk nóg w porównaniu do osób ich nie stosujących. U mniejszej liczby pasażerów noszących pończochy, w porównaniu z nienoszącymi pończoch, rozwinęła się zakrzepica żył powierzchownych. Nie we wszystkich badaniach odnotowywano potencjalne problemy z noszeniem pończoch, lecz w tych, w których zwracano na to uwagę, stosowanie pończoch było dobrze tolerowane.

Jakość dowodów

Dane wysokiej jakości wskazują na to, że pasażerowie podróżujący samolotem, którzy noszą pończochy uciskowe, rzadziej rozwijają bezobjawową ZŻG, a dane niskiej jakości- że mają mniejsze obrzęki nóg w porównaniu z osobami nie noszącymi pończoch. Jakość danych była ograniczona w związku ze sposobem pomiaru obrzęku. Istnieją dane umiarkowanej jakości wskazujące na zmniejszenie występowania zakrzepicy żył powierzchownych w grupie noszącej pończochy. Nie możemy ocenić wpływu noszenia pończoch na występowanie zgonu, zatorowości płucnej lub objawowej ZŻG, gdyż we włączonych do przeglądu badaniach, zdarzenia te nie miały miejsca. W celu oceny tych punktów końcowych konieczne byłyby badania z randomizacją obejmujące bardzo dużą liczbę uczestników.

Uwagi do tłumaczenia: 

Tłumaczenie Anastazja Szlauer Stefańska Redakcja Paulina Rolska

Tools
Information
Udostępnij/Zapisz